Japan en zijn socio-economische uitdagingen – Het VBO op zoek naar inspiratie

Het Japanse bedrijfsleven heeft, met de steun van de overheid, een aantal programma’s opgezet om kennis en ervaring over socio-economische thema’s tussen landen uit te wisselen. Het VBO behoorde dit jaar tot het select kransje organisaties die uitgenodigd werden door HIDA-AOTS (The Overseas Human Resources and Industry Development Association) voor een programma met focus op sociale dialoog en human resources.

27 september 2017

Kris De Meester (VBO) dompelde zich samen met 9 collega’s uit Europa en Azië een week onder in de cultuur en praktijken van het Japanse bedrijfsleven. Een gevarieerd programma met lezingen van universiteitsprofessoren, toespraken van bedrijfsleiders en vakbonden, debatsessies en bedrijfsbezoeken gaf ons een inkijk in het hoe en waarom van bedrijfsprocessen en sociale onderhandelingen in Japan. 

De vergrijzing slaat in het land van de rijzende zon nog harder toe dan bij ons en zorgt samen met een dalend geboortecijfer voor een serieuze krimp van de bevolking. De maakindustrie kreunt onder de internationale concurrentie. Voeg daar nog een lage arbeidsparticipatie van vrouwen aan toe en het is duidelijk dat de druk op de schouders van de actieven enorm is. Het principe van de levenslange loopbaan bij één werkgever, dat zowel door vakbonden als werkgevers nog steeds als zaligmakend wordt gezien, en de gedrevenheid om de job perfect te doen, zorgen voor lange werkdagen en helaas nog steeds heel wat gevallen van ‘karoshi’, dood door overwerk. ‘Lean’ is nog steeds al wat de klok slaat, maximale waarde creëren door het tegengaan van ‘verspilling’ om zo de operationele kosten te drukken en het bedrijfsresultaat te maximaliseren. Methodes als Kaizen en 5S zijn wat dat betreft overal ingeburgerd. Moderne hr-methoden om de mens centraal te stellen worden slechts met mondjesmaat ingevoerd en botsen vaak met de heersende traditie en cultuur. Interessant is wel het model van sociale dialoog met nadruk op het bedrijfsniveau, wat maakt dat Japan zo’n 25.000 vakbonden telt. ‘Shunto’, het lenteoffensief van loononderhandelingen, leidt dan ook tot zeer diverse resultaten maar over het algemeen ook tot loonmatiging. ‘Nemawashi’, het lange informele proces dat beslissingen voorafgaat, is voor veel westerse zakenpartners een bron van frustratie. 

Innovatie komt vaak voor uit diversiteit en een clash van culturen. Dat heeft HIDA-AOTS met dit programma goed begrepen. De kruisbestuiving tussen Japanse en westerse cultuur en inzichten moet leiden tot ideeën en nieuwe strategieën. Meer informatie over Japan en de Japanse benadering vindt u binnenkort op onze website en brengen u mogelijk wat inspiratie.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.