Hoe omgaan met de Chinese uitdaging?

Onlangs kondigde e-commercegigant Alibaba aan een Europese logistieke hub te creëren in Luik. Een goed voorbeeld van de opportuniteiten die voor België en voor Europa op het vlak van economische activiteit en jobcreatie nog steeds gepaard gaan met Chinese investeringen. Toch worden de handelsmanoeuvres van Chinese spelers, met name die van Chinese overheidsbedrijven (SOEs), de laatste tijd nauwlettend om niet te zeggen met groeiend wantrouwen in de gaten gehouden. Het model van economische ontwikkeling dat Peking voorstaat, een kapitalistisch model met sterke aansturing door de centraliserende Staat, is dan ook een bron van ongerustheid voor de Europese bedrijven en overheden.

Geschreven door Thomas Julien, COMPETENTIECENTRUM EUROPA & INTERNATIONAAL
28 november 2018

Ook het Witte Huis heeft China in het vizier wegens ‘oneerlijke’ handelspraktijken, zoals de gedwongen overdracht van technologie en diefstal van intellectuele eigendom. De Trump-administratie voerde al 10 tot 25% extra invoerrechten in op 250 miljard USD aan goederen die de VS bereiken vanuit China. De Chinese autoriteiten ondergingen de Amerikaanse zet zonder echt te verpinken. Europa, geconfronteerd met dezelfde moeilijkheden namens hun Aziatische partner, geeft de voorkeur aan de multilaterale weg en neemt het nog twijfelende China mee in een moeizaam hervormingsproces van de Wereldhandelsorganisatie (WTO).  

De groeiende ontevredenheid van de geïndustrialiseerde landen in Europa en Noord-Amerika in het licht van de preponderante rol van China in de wereldeconomie, valt grosso modo terug te brengen tot drie kwesties:

  1. Oneerlijke concurrentie. De structurele inmenging van het staatsapparaat van de Chinese communistische partij in de binnenlandse economie via subsidies, financiële structuren of partijcontrole op de bestuursorganen van private ondernemingen, staat haaks op de fundamentele principes van vrij ondernemerschap en marktwerking die gelden in de liberale ‘Westerse’ economieën. Tegelijk zien we ook een consolidering van gestuurde nationale industriële strategieën zoals het kaderproject ‘China Manufacturing 2025’, bedoeld om van de Chinese bedrijven wereldmarktleiders te maken in meerdere hightech-sectoren. Dat Chinese streven naar industriële modernisering vertaalt zich onder meer in restricties van de markttoegang voor buitenlandse investeerders op de binnenlandse markt en de strategische overname van hoogtechnologische ondernemingen in het buitenland. 
  2. Wederkerigheid. Investeringen worden wederzijds niet op een gelijkwaardige manier behandeld. Onze investeerders stoten op de Chinese markt op tal van regelgevende en administratieve obstakels. Het feit dat de Chinese en Europese vertegenwoordigers op de voorbije jaarlijkse top tussen de EU en China de voorwaarden voor een betere toegang tot hun respectieve markten bespraken, is een eerste bemoedigende stap in de onderhandelingen met het oog op het sluiten van een bilateraal investeringsakkoord die in 2013 werden aangevat.
  3. Veiligheid. Na een reeks ‘gevoelige’ Chinese overnames in technologische sectoren en kritieke infrastructuursegmenten in Europa, spraken meerdere grote lidstaten van de Unie (Frankrijk, Duitsland, Italië) hun wil uit om te werken aan een Europees kader voor het screenen van directe buitenlandse investeringen. Dit voorstel, dat wetgevend op EU-niveau in de laatste rechte lijn zit, roept een informatie-uitwisselingssysteem tussen lidstaten en de Commissie in het leven over de risico’s die gepaard gaan met dit soort participaties of buitenlandse overnames en ‘fundamentele belangen’ van de Europese landen in het gedrang brengen. Bij dit Europese screening-initiatief moet er bijzondere aandacht uitgaan naar het evenwicht tussen het blijven openstaan voor internationale investeringen en overwegingen inzake nationale veiligheid.

VBO – De besprekingen over de hervorming van de WTO en de bilaterale onderhandelingen EU-China over een investeringsakkoord zijn weliswaar noodzakelijk, maar het ziet er niet naar uit dat ze snel concrete resultaten zullen opleveren. Bij het streven naar een ‘level playing field’ is het dan ook noodzakelijk dat onze beleidsmakers vandaag op zoek blijven gaan naar instrumenten om een adequaat antwoord te bieden op de economische en commerciële macht van China.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.