Het gezinsaspect in pensioenen

Begin oktober organiseerde de Academische Raad op het vlak van pensioenen (tegelijkertijd met het Nationaal Pensioencomité opgericht in 2015) een studiedag over het gezinsaspect van de pensioenen. Daar werd gepeild naar de reactie van een aantal buitenlandse prominenten en de sociale partners op de voorstellen van de Pensioencommissie. Het gaat om een echt relevant onderwerp dat dan ook aanleiding gaf tot interessante uitwisselingen.





Geschreven door Marie-Noëlle Vanderhoven, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
11 oktober 2017

Professor André Masson uit Frankrijk bracht op energieke wijze de kwestie van de overdracht tussen generaties ter sprake. Zwitserse, Italiaanse en Duitse deskundigen lichtten dan weer de hervormingen in hun eigen land toe. De dag werd afgesloten met een debat onder sociale partners.

Het VBO benadrukte opnieuw het belang van een hervorming van ons pensioenstelsel en voegde eraan toe dat, om die hervorming compleet te maken, een grondige denkoefening nodig is over de evolutie van het gezinsaspect over de generaties heen. Want het hervormde pensioenstelsel moet volgens het VBO de veranderende gezinsstructuren en levensstijlen weerspiegelen. Het gaat hier natuurlijk niet alleen om de evolutie van het huwelijk, maar ook om de keuze van het maatschappelijke model dat wij ondersteunen en mee ontwikkelen.

Tot op heden was de uitgangsbasis om het gezinsaspect te bekijken het model van 'vader als broodwinner' en 'moeder aan de haard'. Dat beantwoordt niet langer aan het model dat wij aanmoedigen: een combinatie van werk en gezin voor zowel mannen als vrouwen en een sterkere link tussen werk en pensioen. Het huidige pensioenstelsel via de toekenning van afgeleide rechten aan niet-actieve gehuwde partners (tarief alleenstaande 25% lager dan gezinstarief, overlevingspensioen voor de langstlevende echtgenoot, echtscheidingspensioen) moedigt werknemers (in het overgrote deel van de gevallen gaat het om werkneemsters) onrechtstreeks aan om - al was het maar tijdelijk - hun beroepsactiviteit op te zeggen. Bovendien houdt het transfermechanismen in stand van tweeverdieners en werkende alleenstaande ouders die (soms zo goed en zo kwaad als het kan) betaalde en onbetaalde activiteiten combineren naar koppels met één kostwinner. Dergelijke transfers lijken vandaag niet meer gerechtvaardigd.

De voorkeur moet uitgaan naar een individualisering van de pensioenrechten. Natuurlijk mogen de afgeleide rechten slechts geleidelijk worden afgeschaft, want er zijn nog altijd grote verschillen tussen groepen van werknemers onderling. Bovendien moeten gezinsleden de mogelijkheid hebben om contractueel een verdeling van hun rechten overeen te komen (splitsing overeengekomen in een huwelijks- of samenlevingscontract).

Tegelijk moet de Staat zeker een ondersteunende rol spelen voor gezinnen door het tweeverdienersmodel (van al dan niet gehuwde koppels) aan te moedigen, niet alleen door de toekenning van extra verloven, maar door erop toe te zien dat er voldoende kwaliteitsvolle, toegankelijke ondersteunende diensten voor gezinnen zijn (kinderopvang, onderwijs, parascolaire opvang, verzorging, huishoudhulp …).

FEB – Het VBO verheugt zich erover dat een discussie over het gezinsaspect van pensioenen plaatsvindt buiten een beperkte kring van academici, samen met de sociale partners van beide banken. Er zijn nog tal van aspecten waarover de reflectie moet gaan: flexibele pensioenleeftijd, herwaardering van de lonen voor de berekening van het pensioen en van de pensioenen zelf, gedeeltelijk pensioen... Omdat de vakbonden weigeren daarover te praten binnen het ad hoc-orgaan (het Nationaal Pensioencomité), kunnen we alleen maar hopen dat een professor, een instelling, een politicus over die thema's een studiedag organiseert – zoals de Academische Raad dat deed – opdat de vakbonden er hun standpunt komen verduidelijken.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.