Zijn de structuren van het Belgisch sociaal overleg toekomstbestendig?

De reeks seminars georganiseerd door de FOD Werk ter gelegenheid van de 50e verjaardag van de wet inzake de cao’s en de paritaire comités ging verder op 25 oktober 2018. Experts van de IAO, de OESO en het Europese agentschap EUROFOUND presenteerden er hun typologie van Europese systemen voor collectieve arbeidsbetrekkingen.

Geschreven door Annick Hellebuyck, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
06 november 2018

Het Belgisch sociaal overleg is gestructureerd in een piramidesysteem met bovenaan het interprofessioneel overleg (Groep van Tien, NAR), vervolgens het sectoraal niveau (170 paritaire comités en subcomités) en tot slot het bedrijfsoverleg (OR, CPBW, vakbondsafvaardiging). De experts hebben een verband geïdentificeerd tussen de centralisering en coördinatie van de Belgische loononderhandelingen enerzijds en de daling van de loonongelijkheid en het armoederisico anderzijds.

De dekkingsgraad van de collectieve onderhandelingen in België is een van de hoogste ter wereld: 96% van de werknemers in de privésector zijn gedekt door het toepassingsveld van de cao’s (cf. grafiek).

Bron: OESO(2018)

De techniek om de cao’s via KB uit te breiden naar de volledige privésector of een bedrijfstak garandeert een ‘level playing field’ inzake loons- en arbeidsvoorwaarden. Maar de OESO vindt dat in België aan de hand van dit systeem “de werkgever‑ en werknemervertegenwoordigers van de onderneming [meer] ruimte [moeten] krijgen om overeenkomsten op sectorniveau te verfijnen of aan te passen, zodat rekening kan worden gehouden met de situatie van de individuele onderneming.” (Bron: OESO, Employment Outlook 2018)

Tijdens een panel met werkgevers- en vakbondsvertegenwoordigers benadrukte Annick Hellebuyck, Senior adviser bij het CC Werk en Sociale zekerheid, dat het sociaal overleg op een voldoende snelle manier onderhandelde oplossingen op maat van de onderneming moet bieden. Op dit moment kunnen bepaalde syndicale blokkades en veto’s de concurrentiepositie van de ondernemingen in het gedrang brengen, wat een negatieve impact kan hebben op hun activiteiten en de werkgelegenheid.

VBO – Een hoge graad van syndicalisering, lidmaatschap van werkgeversorganisaties en dekking door collectieve onderhandelingen volstaan op zich niet. Die scores moeten het einddoel van het sociaal overleg dienen, namelijk groei, werkgelegenheid en welzijn stimuleren. Te beginnen met de groei. Daarom gelooft het VBO in een toekomstgerichte sociale dialoog als motor voor verandering. Het sociaal overleg mag geen rem meer zijn op de noodzakelijke aanpassingen voor de ontwikkeling van de ondernemingen, de Belgische economie en de samenleving.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.