‘Vision Zero’ voor ultieme veiligheid en gezondheid op het werk

Het wereldcongres ‘veiligheid en gezondheid op het werk’ lanceerde de campagne Vision Zero. Die visie vertrekt van het inzicht dat in principe elk ongeval op het werk en elke arbeidsgerelateerde ziekte en schade zou kunnen worden voorkomen als tijdig de juiste maatregelen worden getroffen. En als alle betrokken partijen hun voorzorgen nemen. Maar wat betekent die campagne nu precies voor de bedrijven?

Geschreven door Kris De Meester, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
18 september 2017

Duizenden veiligheidsdeskundigen, wetenschappers, politici en sociale partners uit 140 landen namen vorige week deel aan het wereldcongres in Singapore (een organisatie van de Internationale Arbeidsorganisatie). Het was de Internationale Sociale Zekerheidsorganisatie (ISSA) die de campagne Vision Zero lanceerde. Met de steun van de internationale bedrijfsgemeenschap, waaronder het VBO. 

Vraag is hoe je die visie concreet maakt. De ISSA schuift zeven gouden regels naar voor:

  1. Leiderschap en engagement van het management;
  2. Risicoanalyse en -beheer;
  3. Doelstellingen en programma’s;
  4. Veiligheids- en gezondheidsmanagementsysteem;
  5. Veilige en gezonde machines, uitrusting en werkplaatsen;
  6. Kwalificaties van werknemers verbeteren;
  7. Participatieve aanpak.

Heel wat bedrijven hanteren al een ‘Vision Zero’-beleid of een gelijkaardige strategie of hebben zich erin gelanceerd. Hun best practices wijken wel wat af van de zeven pijlers.

Het engagement van het management (1) is een eerste onmisbare stap. Het moet gaan om een engagement dat zich niet beperkt tot een beleidsverklaring en wat vergaderpunten op de agenda maar tot zichtbare betrokkenheid bij en aanwezigheid op de werkvloer.

Ten tweede gaat het bij Vision Zero niet om de ‘nul ongeval of ziekte door het werk’ als dusdanig, maar telt de intentie (2). De ambitie om alles in het werk te stellen wat redelijkerwijs mogelijk is. Het is dus de aanwezigheid van een beleid en de acties die tellen boven de afwezigheid van incidenten en ongevallen.

Leiderschap (3) is de derde pijler. Ze moet trouwens ruimer worden gezien dan de ISSA doet. Leiderschap slaat op iedereen, van uitvoerende medewerkers tot topmanagement. Leiderschap tonen, betekent dat ieder op zijn niveau en volgens zijn competenties de instelling heeft om in te grijpen bij onveilige situaties en gevaarlijke handelingen en om verbeteracties voor te stellen.

Participatie (4) van werknemers en interactie tussen de werknemers en het management en de werknemers onderling is een volgend basisprincipe.

De vijfde pijler is de competentie (5) en het continu verder ontwikkelen en benutten van de mogelijkheden van medewerkers en ervoor te zorgen dat ze ook ingezet worden op basis van hun competenties.

Bij die vijf principes wordt het werk als uitgangspunt genomen en niet veiligheid en gezondheid. Voor een duurzaam resultaat en als we echt impact willen, moeten we streven naar een geïntegreerde aanpak (6). Organisaties waar werknemers hun beste werk kunnen en willen leveren, inclusief goede en veilige omstandigheden, daar draait het om.

Het is opvallend dat toonaangevende bedrijven elementen als risicoanalyse, doelstellingen en programma’s, veiligheidsmanagementsysteem en veilige en gezonde machines en uitrusting niet naar voor schuiven als basisprincipes, maar veeleer als instrumenten. De oorzaak ligt wellicht bij een gebrek aan inbreng van of kruisbestuiving tussen preventie-experts en HRM en managementspecialisten.

Als zevende en laatste en vermoedelijk ook belangrijkste pijler hebben we vertrouwen en respect (7). Die vormen de voedingsbodem én de hefboom om Vision Zero werkelijkheid te maken.

Meer info vindt u op Prezi en Vision Zero


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.