Moeten we bang zijn voor een economische storm?

Op maandag 28 maart 2022 heeft de NBB een uitzonderlijke, tussentijdse update van haar economische en budgettaire prognoses gepubliceerd naar aanleiding van de oorlog in Oekraïne. Volgens de analyse van de NBB is de directe blootstelling van de Belgische economie aan Rusland en Oekraïne via handelsbetrekkingen relatief beperkt. Het Russisch-Oekraïense conflict heeft evenwel indirecte gevolgen voor de Belgische economie via de aanzienlijke weerslag op de internationale energie- en grondstoffenprijzen, de daling van het consumentenvertrouwen en de begrotingssituatie van de Belgische overheden.


Pieter Timmermans, GEDELEGEERD BESTUURDER
30 maart 2022

Die context brengt de NBB ertoe haar groeiramingen naar beneden bij te stellen tot 2,4% voor 2022, 1,5% voor 2023 en 1,9% voor 2024 (in vergelijking met respectievelijk 2,6%, 2,4% en 1,6% in de najaarsprognoses 2021).

Wat de inflatie betreft, stelt de NBB haar prognose aanzienlijk naar boven bij tot een gemiddelde van 7,4% voor 2022 (tegenover 4,9% volgens de najaarsprognose 2021), als gevolg van de stijging van de energie- en grondstoffenprijzen, die ertoe zou bijdragen dat het inflatiecijfer tot eind 2022 boven de 5% zou blijven. Voor 2023 en 2024 gaat de NBB momenteel nog uit van een daling van de energieprijzen, wat zou moeten resulteren in een normalisering van het inflatiecijfer tot gemiddeld 2,2% in 2023 en 1,1% in 2024.

De NBB wijst er echter op dat de inflatieversnelling als gevolg van de loonindexering zal leiden tot een verder verlies aan concurrentievermogen voor de Belgische bedrijven. Voor de periode 2022-2023 wordt verwacht dat de uurloonkosten in de Belgische privésector met meer dan 10% zullen stijgen en met bijna 13% als we het jaar 2024 meerekenen! In onze buurlanden zal de stijging trager en geleidelijker verlopen, aangezien die landen niet over een automatisch indexeringsmechanisme beschikken. De kostencompetitiviteit van de Belgische ondernemingen zal dus de facto negatief worden beïnvloed in vergelijking met de buurlanden.

Voorspellingen omgeven door grotere onzekerheid

De NBB erkent dat de onzekerheden rond haar voorspellingsoefening groter zijn dan gewoonlijk (onzekerheid over de geopolitieke context, sterke volatiliteit van de energie- en grondstoffenprijzen en sterke reactiviteit van de financiële markten). Ze heeft er echter voor gekozen haar prognosescenario voor het najaar van 2021 aan te passen en zegt erbij dat het “vandaag plausibel lijkt, maar [...] zeker geen ‘worst-case’-impact toont”.  In het huidige scenario wordt de mogelijkheid van een ernstige recessie of economische stagflatie (een situatie van lage of geen economische groei met hoge inflatie) voorlopig uitgesloten, wordt uitgegaan van een normalisatie van de energieprijzen tegen 2024 en wordt geen langdurige loon-prijsspiraal verwacht.

Het belang van het behouden van de concurrentiekracht van de ondernemingen

Voor het VBO is het, in deze context van grote onzekerheid, van cruciaal belang om de concurrentiekracht van de ondernemingen te vrijwaren . België is een kleine, open economie die sterk afhankelijk is van de handelsbetrekkingen met de buurlanden (de uitvoer is goed voor bijna 80% van de in België geproduceerde toegevoegde waarde).

België staat sowieso nu al in de top drie van EU-landen wat de loonkosten per uur betreft (zie grafiek). De Belgische ondernemingen kunnen zich dus geen verder verlies van concurrentiekracht veroorloven. Dan riskeren ze marktaandeel te verliezen of zelfs failliet te gaan, met veel banenverlies tot gevolg.

Uurloonkosten in 2021 (in euro, voor de industrie, de bouwsector en de dienstensector, exclusief overheidsadministraties, ondernemingen met 10 of meer werknemers)

uurloonkosten

Bron: Eurostat.

In deze context moet op zijn minst de wet van 1996 tot bevordering van de werkgelegenheid en tot vrijwaring van het concurrentievermogen strikt worden toegepast. Het zou echter kunnen dat de toepassing van de wet van 1996 niet volstaat om de concurrentiekracht van de ondernemingen in stand te houden. Het VBO roept de sociale partners en de regering dan ook op om dringend na te denken over mogelijke aanvullende maatregelen om deze inflatiegolf zo goed mogelijk het hoofd te bieden, maar ook om het concurrentievermogen van onze ondernemingen veilig te stellen.

Het is altijd beter om het huis vooraf te beschermen tegen de nakende storm, dan de schade achteraf te moeten herstellen.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN EN PERSBERICHTEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.