Nationale Vrouwendag: VBO pleit voor algemene herziening van onze verlofsystemen

België is bij de zes landen in de wereld met een volledige juridische gendergelijkheid, zo blijkt uit een recente studie van de Wereldbank. Wat de loonkloof betreft, moet het maar drie andere Europese landen laten voorgaan. Toch blijft het opnemen van zorgverloven nog steeds grotendeels een vrouwenzaak. Naar aanleiding van Nationale Vrouwendag pleit Monica De Jonghe, directeur-generaal van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), voor een algemene herziening van het Belgische verlofsysteem: “Zo komen we tot meer gelijkwaardigheid in de verdeling van de zorgtaken binnen het gezin. Het keukenaanrecht is geen exclusief vrouwenrecht.”


Pers, COMMUNICATION & EVENTS
11 november 2019

Het feit dat vrouwen nog steeds het gros van de zorgverloven opnemen, vindt zijn oorsprong in het klassieke 20ste-eeuwse kostwinnersmodel waarbij die verloven een uiting waren van de stereotiepe sociale en familiale rollen van mannen en vrouwen. De professionele rol van vrouwen was immers ondergeschikt aan haar zorgtaken. Dat is één van de redenen waarom die verloven vandaag, ondanks de evolutie naar het tweeverdienersmodel, nog steeds massaal door vrouwen worden opgenomen, terwijl ook mannen er al vele jaren gebruik van kunnen maken.

In dat opzicht is de evolutie mislukt, aangezien er ondanks inspanningen om meer vrouwen op de arbeidsmarkt te krijgen, te weinig aandacht is gegaan naar een betere verdeling van de gezinstaken. Anno 2019 moeten vrouwen en mannen de mogelijkheid krijgen om voltijds te werken én werk en gezin te combineren.

Omdat België het meest genereuze land is op het vlak van zorgverloven, merken we dat vrouwen die verloven nog steeds het vaakst opnemen en dus meer deeltijds werken dan mannen, wat hun carrière- en doorgroeikansen fnuikt omwille van het moederschap. Bijna de helft van de werkneemsters werkt deeltijds, terwijl dat bij mannen 1 op 10 is, en bijna 75% van de zorgverloven wordt opgenomen door vrouwen. De gelijkere verdeling van de gezinsverantwoordelijkheden tussen vrouwen en mannen blijft ondermaats, meer nog, ze evolueerde zelfs negatief. En dan hebben we het nog niet eens over de impact van die verloven op hun sociale rechten en in het bijzonder op hun pensioen.

Vrouwen werken ook meer onbetaalde uren dan mannen. Zo besteden vrouwen 8,5 uur per week meer dan mannen aan onbetaalde klussen, zoals het huishouden en de zorg voor de kinderen. De huidige verlofstelsels zijn te veel gericht op 'traditionele' gezinsvormen en rollenpatronen, met een relatief kort vaderschaps-/geboorteverlof, dat weliswaar kan worden verlengd met ouderschapsverlof, maar waar mannen nauwelijks gebruik van maken (o.m. door de beperktere uitkeringen). De stelsels zijn onvoldoende afgestemd op de specifieke noden van alleenstaande ouders en/of nieuw samengestelde gezinnen, omdat ze zijn uitgetekend op maat van het traditionele gezin. Een dergelijk systeem werkt genderongelijkheid in de hand.

Ook het verzekeren van voldoende, kwaliteitsvolle en betaalbare opvang, ook voor schoolgaande kinderen, is een taak die de regionale overheden nog onvoldoende ter harte nemen. Het is essentieel dat ouders zelf de keuze kunnen maken om werk en opvoeding te combineren op de voor hen meest geschikte manier. Indien om financiële redenen of door gebrek aan (kwaliteitsvolle) opvang ouders verplicht worden om hun toevlucht te kiezen tot zorgverlof, dan schiet de overheid schromelijk tekort en heeft dat negatieve gevolgen voor de goede werking van de arbeidsmarkt en voor de carrièrekansen van vrouwen.

“Iedere werknemer moet vrij kunnen kiezen om al dan niet de zorg van een kind of oudere op zich te nemen. Werknemers die dat niet willen, moeten een volwaardig alternatief hebben om die zorg op een toegankelijke manier te kunnen uitbesteden. Wat ons betreft, moet een hervorming van onze verlofsystemen dan ook prioriteit krijgen in het arbeidsmarktbeleid van de volgende legislatuur”, besluit De Jonghe, die pleit voor een systeem dat inzet op een betere combinatie tussen werk en gezin, gendergelijkheid bevordert, een efficiënte arbeidsorganisatie beoogt, eenvoudiger, transparanter en sociaal rechtvaardig is en – niet te vergeten – budgetneutraal.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.