EU Trade Policy – Garantie voor onze buitenlandse handel

In het begin van de jaren 60 kozen de zes stichtende landen van de EEG (*) ervoor bepaalde bevoegdheden te delegeren naar de Europese Commissie om met de Amerikanen te kunnen onderhandelen over de afschaffing van douanetarieven in het kader van de ‘Kennedy Round’ (1964 - 1967) van de GATT, de voorloper van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Het Europees handelsbeleid was officieel geboren.


Pieter Timmermans, GEDELEGEERD BESTUURDER
28 april 2021

Vandaag onderhandelt diezelfde Commissie, in naam van haar lidstaten, nog steeds over handelsakkoorden met de rest van de wereld, door de toegang tot de grote Europese markt te gelde te maken om derde markten open te stellen voor Europese goederen en diensten. Het belang van de handelsrelaties van de Europese Unie nam doorheen de tijd alleen maar toe, in het bijzonder voor België, dat zo een dubbele economische integratie genoot, in Europa en met de rest van de wereld. Met 45 vigerende akkoorden die 77 partnerlanden en een derde van haar buitenlandse handel vertegenwoordigen, is de EU het centrale knooppunt van het grootste handelsnetwerk ter wereld. 

De Europese handelsagenda zit de komende jaren erg vol. We moeten een antwoord bieden op de nieuwe golf van handelsbarrières, die nog werd versterkt door de pandemie. De laatste jaren ontstonden nieuwe geo-economische risico’s met o.a. een Amerika dat zich opnieuw focust op zijn eigen belangen, de spectaculaire ontwikkeling van de geleide economie in China of de wirwar aan sancties en beperkingen voor de export. De uitdagingen van de digitale revolutie en de klimaatverandering vergen echter een nauwe samenwerking op globaal niveau.

Om die structurele veranderingen de baas te kunnen, heeft de Commissie onlangs haar handelsbeleid opnieuw uitgedacht, rond het concept van ‘open strategische autonomie’. De 3 pijlers van die strategie – openheid, assertiviteit en duurzaamheid – zullen op een of andere manier moeten samengaan, ondanks hun schijnbare tegenstelling. Enkele bedenkingen ...

Openstelling voor internationale handel vereist dat de WTO uit het slop wordt gehaald. De Wereldhandelsorganisatie is aan het eind van haar Latijn en slaagt er niet meer in om multilaterale regels uit te vaardigen bij gebrek aan consensus onder haar 164 leden. Doordat er geen bilaterale akkoorden zijn, gelden de WTO-regels momenteel voor de Belgische (en Europese) handelsbetrekkingen met India, de VS, China, Rusland en Brazilië. Er moet dus dringend werk worden gemaakt van een ingrijpende hervorming van de organisatie.

De behartiging van onze economische belangen heeft een duw in de rug gekregen door de creatie van een functie van Europees Hoofd Handhaving voor de Handel, de Chief Trade Enforcement Officer, die ermee belast is om handelsbelemmeringen in derde landen aan te pakken en een ‘level playing field’ voor onze ondernemingen te garanderen. Het doel is om de opdrachtdie erin bestaat over handelsakkoorden te onderhandelen geleidelijk aan te voltooien met de concrete uitvoering ervan in het veld. Heel wat ondernemingen zijn zich echter nog niet bewust van de voordelen van dat soort instrument. Wij raden hen ten stelligste aan om gebruik te maken van het Access2Markets-platform dat door de diensten van de Commissie werd gelanceerd.

Het begrip 'autonomie' moet echter grondig worden geanalyseerd. Geen overhaaste conclusies die door politieke overwegingen worden ingegeven! Als we de problemen in deeltakken van de gezondheidszorg even buiten beschouwing laten, zijn onze waardeketens dan werkelijk té afhankelijk van de buitenwereld, van landen buiten Europa? We zullen uiterst waakzaam zijn voor het risico op inmenging door de overheid op een domein dat snel aanleiding geeft tot extra kosten voor de ondernemingen. De aanpak moet 'business-driven' blijven.

Ten slotte is het belangrijk voor het concurrentievermogen van onze ondernemingen dat weer wordt gefocust op duurzame ontwikkeling van het handelsbeleid. We hebben er geen belang bij dat onze concurrenten een loopje nemen met de internationale sociale of milieuregels die worden bevestigd in de hoofdstukken over duurzame ontwikkeling van de Europese vrijhandelsverdragen. Europa moet wel een coöperatieve en constructieve aanpak met zijn partners blijven hanteren. Of we het nu leuk vinden of niet, Europa is niet meer het handelscentrum van de wereld. Het hefboomeffect van het handelsbeleid ten gunste van andere overheidsdoelstellingen, hoe legitiem ook, is niet onbegrensd.

De conclusie is dat het Europese handelsbeleid de beste garantie blijft voor de liberalisering van het handelsverkeer die op regels steunt. We moeten dan ook waakzaam zijn voor pogingen om dit beleid opnieuw te nationaliseren en voor het verlies van internationale geloofwaardigheid wanneer ons land weigert een handelsakkoord te ratificeren waarover moeizaam is onderhandeld.

Aansluitend aan de EU Trade Policy Day betuigen we nogmaals de onbetwistbare steun van de Belgische ondernemingen voor een ambitieus en duurzaam Europees handelsbeleid dat gebaseerd is op regels en gezonde concurrentie. 

(*) Europese Economische Gemeenschap

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.