Registreren van arbeidstijd: een klok (of teken) aan de wand?

Naar aanleiding van het recente arrest van het arbeidshof van Brussel en de beslissing van het Europees Hof van Justitie rond het registreren van arbeidstijd, wordt (opnieuw) de discussie gevoed over het dynamiseren en flexibiliseren van onze arbeidsorganisatie.


Joris Vandersteene, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
25 augustus 2020

Een flexibele arbeidsorganisatie geeft bedrijven de mogelijkheid om in te spelen op een aantal 21e-eeuwse uitdagingen op onze arbeidsmarkt en biedt ook voordelen op alle niveaus.

De maatschappij ziet meer mensen aan de slag die ook langer werken. De werkgever ziet het absenteïsme dalen en de klantgerichtheid toenemen en de werknemer is geëngageerd door een betere work-life balance.

Stringente wetgeving, daterend uit de vorige eeuw, met vaak zware overlegprocedures, beperkt de mate waarin we de voorbije jaren die broodnodige optimalisatie hebben kunnen uitbouwen.

Daarbij stoten we op een aantal spanningsvelden die de oefening er niet makkelijker op maken.

1. Spanningsveld tussen vrijheid van het individu en productiviteit

De vrijheid van het individu is niet evident in een arbeidsrelatie. De werknemer presteert onder het gezag van de werkgever en dient dus zijn bijdrage te leveren aan de productiviteit van de onderneming. Echter merken we dat wanneer de werkgever een bepaalde vrijheid wenst toe te kennen aan zijn werknemer – rond arbeidstijd, arbeidsregime, opnemen van verlof, presteren van vrijwillige overuren – dat vaak niet kan door een strikt wetgevend kader of dat de werkgever wordt teruggefloten door de vakbonden.

2. Spanningsveld tussen controle en autonomie

Werkgevers dragen het welzijn van hun werknemers hoog in het vaandel want beseffen dat zij de belangrijkste resources zijn in een land en arbeidsmarkt van kenniswerkers. Autonomie maakt integraal deel uit van dit welzijnsbeleid want een medewerker die genoeg autonomie krijgt, is gelukkiger en presteert beter. Ook hier beperken bepaalde beslissingen – op Europees en/of landelijk niveau – echter de grootte van het speelveld waarin de werkgever controle (van bv. gepresteerde uren) kan lossen en kan evolueren naar een arbeidsrelatie waarin autonomie een belangrijke rol speelt.

3. Spanningsveld tussen gepresteerde tijd en verkregen resultaat

En zodoende maken we snel de brug naar gepresteerde tijd versus resultaat. Wat telt voor een bedrijf is het resultaat van de inspanningen van een medewerker, niet het aantal uur dat hij al dan niet gepresteerd heeft. Tijd is immers een slechte indicator om werk te meten. Een werkgever moet de vrijheid krijgen om daarover binnen zijn organisatie, op basis van wederzijds vertrouwen en binnen een bepaald kader, afspraken te maken met zijn medewerkers.

4. Spanningsveld tussen wat er voor bedienden kan en wat er voor arbeiders kan

Natuurlijk is veel van het bovenstaande enkel van toepassing op bedienden. Arbeiders functioneren meestal nog steeds via een strikte(re) arbeidsorganisatieregeling. Bepaalde elementen (tijd versus resultaat) zouden echter ook in bepaalde productieomgevingen kunnen en moeten kunnen toegelaten of overwogen worden. Een globale vereenvoudiging van de complexe regels zou soelaas kunnen bieden.

De rem op optimalisatie in het voordeel van alle partijen zien we echter niet alleen binnen de arbeidsrelatie maar ook veel breder op het niveau van de arbeidsmarkt.
Onze concurrentiepositie ten opzichte van bijvoorbeeld Nederland inzake e-commerce wordt grotendeels beïnvloed door onze wetgeving rond nachtarbeid en e-commerce.

Onze arbeidsmarkt en arbeidsorganisatie hebben nood aan maatwerk op niveau van de sector, het bedrijf en de werknemer.

We moeten absoluut evolueren naar een dynamischere arbeidsorganisatie binnen een flexibelere arbeidsmarkt en dat zal niet lukken door onszelf terug te katapulteren in de tijd: nagel in de muur en prikklok ertegenaan.

Laat dat beeld geen teken aan de wand zijn van de evolutie voor de komende jaren!

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.