Het kostwinnersmodel beheerst nog steeds de zorgverloven

Vrouwen maken nog steeds meer gebruik van thematische verloven en tijdskrediet dan mannen. Dat blijkt uit een onderzoek van de RVA. De huidige man-vrouwverhouding binnen de onderbrekingsstelsels geeft aan in hoeverre het kostwinnersmodel de maatschappelijke verhoudingen (nog steeds) beïnvloedt.


Hanne De Roo, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
13 januari 2020

Het aantal begunstigden van het systeem van thematische verloven en tijdskrediet met zorgmotief stijgt jaar na jaar. Mannen maken steeds vaker gebruik van die stelsels, maar de stijging van het aantal vrouwen is nog meer uitgesproken, vooral voor het tijdskrediet met zorgmotief.

De onderbreking tot de helft wordt veel vaker door vrouwen genomen. Dat kan gedeeltelijk verklaard worden door de cijfers van Statbel, waaruit blijkt dat 11,6% van de vrouwen tussen 25 en 49 jaar alleen woont met een kind, terwijl dat bij de mannen slechts 2,0% is.

Bovendien kiezen mannen bijna exclusief voor de onderbreking die de kleinste impact heeft op hun loopbaan en inkomen, namelijk de 1/5-onderbreking. De mogelijkheid om de werktijd met 1/5 te verminderen, blijkt de drempel voor mannen om een onderbreking te nemen sterk te hebben verlaagd. Dat wijst op een latent effect van het kostwinnersmodel. Een beperkte aanpassing van de werktijd blijkt voor mannen laagdrempeliger dan de andere, uitgebreidere aanpassingen.

We zien duidelijk dat de oudere leeftijdscategorieën die onderbrekingen nemen nog in omvang toenemen, ten nadele van de jongere leeftijdsklassen. Mannen die een onderbreking nemen zijn gemiddeld wel nog steeds ouder dan vrouwen doordat mannen, in verhouding, vaker verlof nemen voor de motieven die mensen later in hun leven aanvoeren (palliatief verlof of medische bijstand). De algemene trend is ook dat de vermindering of de volledige stopzetting van de prestaties almaar later plaatsvindt.

In eindeloopbaanstelsels echter speelt het kostwinnersmodel een minder sterke rol. Dergelijke stelsels zijn erop gericht om het moment van uittreden uit de arbeidsmarkt uit te stellen, door de werktijd aan te passen en zo werken op latere leeftijd haalbaar te houden. In de landingsbanen van het tijdskrediet is er quasi een reëel evenwicht tussen de geslachten. Ook bij een eventuele onderbreking met het oog op een carrièrewijziging speelt het kostwinnersmodel per definitie een minder sterke rol.

Lees hier de onderzoeken van de RVA:
> Tijdskrediet en loopbaanonderbreking: evolutie volgens geslacht
> Thematische verloven en tijdskrediet met motief: verdeling volgens geslacht

VBO – Het VBO pleit voor een algemene herziening van de Belgische verlofsystemen, met het oog op meer gelijkheid tussen man en vrouw, een betere combinatie van werk en gezin, een efficiënte arbeidsorganisatie, meer transparantie en eenvoud en dat – niet te vergeten – budgettair neutraal. Op die manier willen we het kostwinnersmodel doorbreken, zodat het geen rol meer speelt in de opname van verloven.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.