4e Jaarverslag over de uitvoering van handelsovereenkomsten

Op 12 november publiceerde de Europese Commissie haar 4e Jaarverslag (2020) over de uitvoering van de handelsovereenkomsten van de Europese Unie. Het verslag gaat over het jaar 2019 en houdt dus (nog) geen rekening met de gevolgen van de gezondheidscrisis voor de Europese in- en uitvoer. Het analyseert 36 handelsverdragen met 65 landen buiten de Europese Unie in 4 geografische zones: Azië, Amerika, buurlanden van Europa en ACS-staten (Afrika, Caraïbisch gebied en de Stille Oceaan).  


Thomas Julien, COMPETENTIECENTRUM EUROPA & INTERNATIONAAL
26 november 2020

‘Preferentiële’ handel

De zogenaamde ‘preferentiële’ handel met partners van de Europese Unie, met andere woorden, waarvan de handel valt onder een van de 45 handelsverdragen van de EU, vertegenwoordigt in 2019 ongeveer 33% van de buitenlandse handel van de Unie. De handel met de 65 structurele partners die het verslag onderzoekt (Zwitserland, Turkije, Japan, Zuid-Korea, Tunesië, Chili, Mexico, Oekraïne, Canada …) is tussen 2018 en 2019 met bijna 3,4% toegenomen. Dat cijfer ligt beduidend hoger dan de stijging van 2,1% die werd opgetekend voor de ‘niet-preferentiële’ EU-handel, dus zonder handelsakkoord, met bijvoorbeeld China of de Verenigde Staten.

Verder stelt het rapport vooruitgang vast op het vlak van markttoegang die in de handelsakkoorden bedongen wordt. De organisatie van werkgroepen, systematische bijeenkomsten tussen administraties en de invoering van een voorspelbaar en transparant regelgevend kader helpen om eventuele handelsbelemmeringen snel weg te werken.

Enkele opvallende elementen in het rapport

Canada. De Europese export naar Canada nam met 24,5% een opvallend hoge vlucht in vergelijking met de periode 2015 - 2017. In de 3 jaar tijd dat het verdrag van toepassing is, kunnen we echt spreken van een ‘CETA-effect’ op de handel. Ook bij de oplossing van enkele problemen waarmee Europese ondernemingen in Canada te maken kregen, bijvoorbeeld in de sector van wijn en gedistilleerde dranken of betreffende de invoerquota voor kaas, wist de Europese Commissie vooruitgang te boeken.

Japan. De economische partnerschapsovereenkomst EU - Japan zal in februari 2021 twee jaar in voege zijn. Tijdens het eerste jaar na de invoering groeide de EU-export in totaal met 6% (gemiddeld +10% voor bepaalde textielproducten, +16% voor agrovoedingsmiddelen …). Japan heeft ook een vereenvoudigde douaneprocedure ingevoerd nadat in de beginperiode een aantal moeilijkheden waren opgedoken. Het EU – Japan Industrial Center heeft bovendien een online helpdesk opgezet specifiek om Europese kmo’s wegwijs te maken op de Japanse markt. 

PUR-index Het percentage ‘preference utilisation rates’, bekend onder het acroniem PUR (de opheffing of vermindering van douanerechten) is voor Canada in 2019 gestegen van 38% naar 48%. Het gebruik ervan door de Belgische exporteurs ligt met 67% een stuk boven het Europese gemiddelde. Bovendien zijn door het CETA  aanvragen voor preferentiële tarieven met terugwerkende kracht mogelijk tot 3 jaar na de uitvoer van een product. De PUR voor Europese export naar Japan bedraagt gemiddeld 53%, maar voor Belgische export is dat slechts 24%. Deze akkoorden zijn nog relatief recent en nieuwe douaneprocedures (oorsprongsregels) vragen een zekere aanpassingsperiode.

TSD. De opname van TSD-hoofdstukken (Trade and Sustainable Development) in de handelsovereenkomsten en de voorwaarden voor pre-implementering die met onze partnerlanden zijn bedongen boeken reële positieve effecten. Zo heeft Vietnam de ILO-verdragen nr. 98, over het recht op organisatie en collectieve onderhandelingen, en nr. 105 over het afschaffen van gedwongen arbeid, geratificeerd. De coördinerende acties tussen de Europese Commissie, het Europees Parlement en de ILO voor de ratificering van een handelsovereenkomst helpt beweging te krijgen in de linies bij een derde partner. Omdat Zuid-Korea zijn verbintenissen op het vlak van sociale rechten niet is nagekomen, is de Europese Commissie een officiële procedure gestart om een panel van deskundigen op te richten die de inbreuken door de Koreaanse overheid moeten beoordelen. Dat panel ging eind december 2019  van start.

Accent op de uitvoering

De Chief Trade Enforcement Officer (CTEO), Denis Redonnet, moet toezicht houden op de uitvoering van de handelsovereenkomsten van de Unie: van markttoegang voor onze ondernemingen tot het oplossen van geschillen en de uitvoering van de verplichtingen inzake duurzame ontwikkeling. Deze nieuwe functie, die gecreëerd werd binnen het directoraat-generaal Handel, zal in de toekomst ongetwijfeld aan belang winnen. Dat blijkt alvast uit twee instrumenten die de diensten van CTEO ter beschikking stellen aan de Europese ondernemingen:

  1. Een single entry point voor klachten in verband met hindernissen voor markttoegang en andere schendingen van de handelsovereenkomsten van de Unie of van het schema van algemene tariefpreferenties (SAP): https://ec.europa.eu/trade/trade-policy-and-you/contacts/chief-trade-enforcement-officer/
  2. Een uniek platform Acces2markets voor alle informatie over toegang tot internationale markten voor ondernemingen in de Europese Unie: https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/content

De relatief sterkere groei van de handel die onder de preferentiële tarieven valt (in vergelijking met handel die niet gedekt is door dergelijke overeenkomsten) toont empirisch aan hoe belangrijk het voor de Unie is om vrijhandelsakkoorden te sluiten en ze uit te voeren. Maar er zal nog enige sensibilisering nodig zijn om de ondernemingen duidelijk te maken hoe ze kunnen profiteren van de positieve effecten van die akkoorden, zodat ze die ten volle gaan benutten (onder meer op vlak van tarieven).

> Het Verslag 2020 van de Europese Commissie

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.