Amerikaanse overwinning in de Airbus-affaire: wat zijn de gevolgen voor de Belgische bedrijven?

De uitspraak van de WTO-rechter in de Airbus-affaire (DS316) zet de deur open voor Amerikaanse tegenmaatregelen. Het rapport dat de WTO op 2 oktober publiceerde is de jongste ontwikkeling in het geschil tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie en 4 van haar lidstaten (Duitsland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk). Waar gaat het over? De EU-subsidies aan Airbus, de Europese vliegtuigbouwer, zouden niet conform zijn met de WTO-regels.

Thomas Julien, COMPETENTIECENTRUM EUROPA & INTERNATIONAAL
09 oktober 2019

De waarde van de Amerikaanse klacht, waaronder de negatieve impact op de Amerikaanse vliegtuigbouwer Boeing, de grootste concurrent van Airbus, wordt geschat op een paar miljard dollar inkomensverlies door de misgelopen verkoop van Boeing-vliegtuigen.

In zijn rapport van 2 oktober 2019 besloot de rechter dat de VS het recht hebben om invoerrechten ter waarde van 7,5 miljard dollar (of 6,8 miljard euro) te heffen op Europese producten. De Amerikaanse regering heeft nu enkel nog de voorafgaande toestemming nodig van het geschillenbeslechtingsorgaan van de WTO, dat zich over de kwestie uitspreekt op 14 oktober. In dit stadium is die toestemming nog slechts een formaliteit. De effectieve invoering van de tarieven is voorzien voor 18 oktober 2018.

Verdeling van de aangekondigde invoerrechten
De meeste tariefmaatregelen zijn gericht op Duitsland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. De civiele vliegtuigen die daar worden gebouwd, zullen aan de Amerikaanse grens worden belast aan 10% van hun ‘ad valorem’-marktwaarde. Daarnaast worden ook tal van Europese landbouwproducten extra belast met 25% (ad valorem). Voor België gaat het vooral om kaas en fruit (*).

De taksen van de VS zijn conform de WTO-regels, de Europese Unie kan dus geen tegenmaatregelen nemen.

Wat met de handelsonderhandelingen tussen de EU en de VS?
De uitspraak van de WTO-rechter is definitief, de EU kan niet in beroep gaan. Maar de Amerikaanse autoriteiten zijn nu geenszins officieel verplicht om die extra invoerrechten te heffen om hun rechten te laten gelden. De diensten van de vertegenwoordiger voor Handel (USTR) lieten in een persbericht weten dat ze denken te zullen onderhandelen met de Europese Unie om het probleem op te lossen op een manier die Amerikaanse werkkrachten ten goede komt. De Europese Unie startte eind 2018 een conformiteitsprocedure op om te bepalen of de Europese subsidies voldoen aan de WTO-regels, inclusief de verschillende WTO-uitspraken in de Airbus-affaire (tussen 2011 en 2018). Gezien de complexiteit van het geschil, zal het WTO-panel zich niet kunnen uitspreken voor eind 2019.

Het geschil over de Airbus-subsidies tussen de handelspartners woedt al bijna 15 jaar en kan dus niet rechtstreeks worden toegeschreven aan het mercantilistisch beleid van president Trump. De beslissing om Europese producten extra te belasten komt wel erg ongelegen gezien de oplopende handelsspanningen en de latente dreiging van tariefmaatregelen op de Europese automobielexport.

Toen de Amerikaanse overheid in 2005 de Airbus-klacht neerlegde, startte de Europese Unie tegelijkertijd een geschillenbeslechtingsprocedure tegen de VS op bij de WTO. Die klacht gaat over illegale subsidies toegekend door lokale Amerikaanse overheden aan vliegtuigbouwer Boeing. Verschillende rapporten van het geschillenbeslechtingsorgaan stellen inderdaad dat de subsidies niet te rijmen vallen met de SCM-overeenkomst. De Europese Unie wacht nu op het rapport van de WTO-rechter, dat de omvang van de toegestane tegenmaatregelen moet bepalen. Dat rapport wordt begin 2020 verwacht.

VBO – In de geest van de Trump-Juncker-verklaring van 25 juli 2018, die een moratorium instelde op de wederzijdse invoering van nieuwe taksen op de trans-Atlantische handel, roept het VBO de Europese Commissie en de Amerikaanse regering op om dit langlopende geschil op te lossen met een onderhandeld politiek akkoord. Het vraagt om daarbij voorzichtig te zijn zodat de bilaterale handelsspanningen niet verder escaleren. Het VBO maakt zich zorgen over de directe en indirecte gevolgen van nieuwe invoerrechten op de Belgische industrie en pleit vooral voor de ontmijning van dit conflict.

(*) Link naar de EU-producten onderworpen aan de extra invoerrechten van de VS


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.