Simplicity is beautiful

“Waarom makkelijk doen als het moeilijk kan?” De Shadoks* pakten met deze uitspraak uit in 1968. Uitgaande van de pragmatische vaststelling dat vele zaken ingewikkeld zijn, stelt ze ons voor de uitdaging om het eenvoudig te doen. De zaken eenvoudig maken zou niet zo ingewikkeld mogen zijn…


Philippe Lambrecht, COMPETENTIECENTRUM RECHT & ONDERNEMING
30 september 2014

Dat moet de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker, bij zichzelf hebben gezegd. Hij heeft namelijk Frans Timmermans aangesteld tot Eerste vicevoorzitter van de Commissie. Hij krijgt als opdracht de regelgeving (better regulation), de relaties tussen de instellingen, de rechtsregel en het handvest van de grondrechten te verbeteren. In de opdrachtbrief van Timmermans herinnert Juncker aan de beginselen van subsidiariteit, van proportionaliteit en van verbetering van de regelgeving, die hij een centrale plaats wil geven in de werkzaamheden van de nieuwe Commissie.

Dat is goed gezien en het is nodig. Regels opstellen en reglementeren is geen doel op zich. Al te vaak wordt de bedrijvigheid van onze politici enkel beoordeeld op basis van de nieuwe wetsontwerpen, verordeningen, richtlijnen, enz. die ze indienen. Politieke bedrijvigheid omvat evenwel heel wat meer dan het voorbereiden van de teksten. Maar daar schijnen de media en het publiek minder aandacht aan te besteden.

Het is dus tijd om de eenvoud in ere te herstellen. Ja, het is goed het leven van de burgers en van de ondernemingen overzichtelijker, eenvoudiger en gemakkelijker te maken. Ja, het is goed vertrouwen te geven wanneer dat efficiënter is dan te reglementeren. Ja, het is goed verouderde regels af te schaffen. Ja, het is goed zich af te vragen of een nieuwe norm wel noodzakelijk is alvorens hem tot elke prijs te willen laten goedkeuren.

Natuurlijk bestaan er op dit gebied al heel wat initiatieven. Studies van de OESO, programma’s van de Europese Unie, acties van de Dienst voor Administratieve Vereenvoudiging en ook van de gemeenschaps- en gewestoverheden hebben ons sinds lang gewaarschuwd voor de acute reglementitis die ons dagelijks treft. Desondanks is de vorige Europese Commissie er niet in geslaagd om, zoals ze van plan was, de administratieve lasten in de Europese Unie met 30% te doen krimpen.

Toch mogen we daarom nog niet wanhopen. Het is een hele klus, maar de Europese bewustwording zou een stortvloed kunnen op gang brengen. Hopelijk zal de toekomstige regering hier inspiratie uit putten en de nieuwe procedure van verplichte impactanalyse voor de voorontwerpen van wetten, van koninklijke besluiten en van ministeriële besluiten, die in werking is getreden op 1 januari 2014, ter harte nemen**.

Deze impactanalyse moet de potentiële gevolgen van elk voorontwerp van regelgeving voor de economie, het leefmilieu, de sociale aspecten en de overheidsdiensten evalueren, voorafgaand aan de goedkeuring ervan door de politieke overheid.

Jammer genoeg is ze voor het ogenblik enkel beperkt tot de volgende transversale doelstellingen: a) de duurzame ontwikkeling, b) de gelijkheid van vrouwen en mannen, en c) de beleidscoherentie ten gunste van ontwikkeling. Daarenboven heeft ze slechts betrekking op de volgende aangelegenheden: a) de administratieve lasten en b) de kleine en middelgrote ondernemingen.

Er zijn echter andere doelstellingen die het ook waard zouden zijn dat er rekening mee gehouden werd. We denken bijvoorbeeld aan het concurrentievermogen van onze ondernemingen, aan de energie-impact, aan de implementatiekosten, aan de verenigbaarheid van de nieuwe maatregel met andere wettelijke en reglementaire bepalingen, aan onze exportcapaciteit, enz. Wij hopen dan ook dat de toekomstige regering de impactanalyse zal uitbreiden tot deze verschillende doelstellingen, om de kwaliteit en de samenhang van de regelgeving nog meer te verbeteren.

Een ander middel zou het mogelijk maken de stabiliteit en de continuïteit van ons belastingklimaat te garanderen. Het bestaat erin de rechtszekerheid te herstellen door opnieuw voorspelbare fiscale regels te hanteren en het principe van niet terugwerkende kracht van de toekomstige veranderingen weer in te voeren. Daarom stelt het VBO voor dat de regels die in een bepaald jaar van toepassing zijn, voortaan uiterlijk op 31 december van het voorgaande jaar aangenomen moeten zijn, zoals reeds het geval is in de meeste buurlanden. In 2015 zouden we de garantie moeten hebben dat de belastingregels die voor dat jaar van toepassing zijn, allemaal op 31 december 2014 goedgekeurd waren.

Kortom, we leven in een complexe samenleving. Het is dan ook normaal dat onze regels aan die complexiteit aangepast worden. Deze realiteit is echter geen excuus voor de laksheid die al te lang op het gebied van wetgeving en regelgeving heeft geheerst. Wetten worden gemaakt voor de samenleving, haar burgers en haar ondernemingen. Ze mogen geen contraproductief effect hebben. Ze moeten stabiel, voorspelbaar, duidelijk en noodzakelijk zijn. De verbetering van de regelgeving centraal stellen in de werking van de nieuwe Europese Commissie is ontegenzeglijk een sterk gebaar. Het VBO hoopt dat de toekomstige Eerste minister ervoor zal willen ijveren hetzelfde te doen voor de werking van zijn regering.

Philippe Lambrecht, bestuurder-secretaris-generaal

* ’Les Shadoks’ is een Franse tekenfilm die in 1968 werd gecreëerd door Jacques Rouxel
** Art. 5 tot 12 van de wet van 15 december 2013 houdende diverse bepalingen inzake administratieve vereenvoudiging, B.S., 31 december 2013, p. 103694 e.v.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.