Er is geen tijd te verliezen voor structurele hervormingen!

Na de verkiezingen van 26 mei pleitte het VBO voor een snelle regeringsvorming, omdat een herhaling van de 541 dagen in de periode 2010-2011 uit den boze was. We draaiden de cijfers om en hoopten op een federale formatie van 145 dagen. Die deadline loopt vandaag af en ogenschijnlijk staan we nergens, hoewel de twee grootste partijen op dit moment aan zet zijn. Andere protagonisten denken dat het mogelijk is om tegen januari of zelfs tegen 1 december een federale regering op de been te hebben. Quo vadis?

Pieter Timmermans, ALGEMENE DIRECTIE
18 oktober 2019

De oorzaken van de nu al lange regeringsvorming zijn legio, zoals de opmars van meer extreme standpunten in het noorden en het zuiden van het land, de verkiezingsnederlaag van de traditionele partijen, die  al dan niet op zoek moeten naar een nieuwe voorzitter, en de regionale regeringsvormingen. Ik had gehoopt dat het een pak sneller zou gaan. Waarom juist? Wel, het politieke landschap mag dan veranderd zijn, de uitdagingen van vóór 26 mei zijn dat niet. Bovendien hangt de internationale context, met een harde Brexit, de unilaterale handelspolitiek van president Trump en een groeivertraging in Duitsland, als een zwaard van Damocles boven ons hoofd.

Wij zijn van oordeel dat de volgende federale regering zich moet beperken tot een aantal cruciale maatschappelijke uitdagingen. Opnieuw een regeerakkoord uitschrijven waar elk woord tig keer wordt omgedraaid, is vragen om in het vizier te komen van de internationale markten. Dat kunnen we op dit moment missen als kiespijn.

In de eerste plaats is en blijft de arbeidsmarkt het alfa en omega om de werkzaamheidsgraad voor het hele land op te krikken van 70% naar 75%. Enkel een ambitieus arbeidsmarktbeleid kan ervoor zorgen dat Vlaanderen en Wallonië, die beide streven naar een stijging van de werkzaamheidsgraad met vijf procentpunten, hun doelstelling halen. Bovendien komen we alleen zo tot een sterkere financiering van onze sociale zekerheid, dat in combinatie met het efficiënter inzetten van de schaarse middelen. Pas dan is een pensioen van 1.500 euro een financierbare en op termijn houdbare doelstelling. En daarvoor moeten we meer mensen langer aan het werk houden en de tweede en derde pensioenpijler versterken.

Naast de arbeidsmarkt blijft de fileproblematiek in ons land hemeltergend. Een coherent mobiliteitsbeleid moet mogelijk gemaakt worden via een interfederaal mobiliteitsplan. Verder wordt ook het energiebeleidvan de komende jaren voor binnenlandse en buitenlandse ondernemingen een belangrijke incentive om meer te investeren. Zij hebben dan ook nood aan zekerheid. Een beleid dat een evenwicht vindt tussen bevoorradingszekerheid, competitieve prijzen en het naleven van onze milieuverbintenissen moet dan ook het doel zijn. Beide domeinen zijn bovendien cruciaal om de economische groei verder op te krikken. Dat is mogelijk via productieve investeringen.

Om de nakende Brexit het hoofd te bieden, moet er – à la guerre comme à la guerre – een Brexitmanager worden aangesteld. Die crisismanager moet de Brexit op de voet volgen en de nodige bevoegdheden krijgen om adequaat te reageren op bepaalde Britse beslissingen. Het is ondertussen overduidelijk dat met Boris ‘I'd rather die in a ditch than ask for Brexit delayJohnson werkelijk alles uit de bus kan komen.

Een sociaaleconomische hervormingsagenda gaat niet samen met een staatshervorming. Het verleden heeft dit tot overmaat van ramp al geduid. In plaats van dat iedereen in zijn eigen hoekje nadenkt over een nieuwe staatsstructuur en vervolgens ‘oplossingen’ propageert die ‘inbuvable’ zijn voor de andere partijen, is een gezamenlijke denkoefening over een efficiëntere werking van onze instellingen nuttig. Efficiënt betekent dat er bevoegdheden gesplitst kunnen worden, maar veronderstelt ook openheid voor het omgekeerde. Zo kan je in 2024 een blauwdruk op tafel leggen in plaats van vanaf nul te beginnen. De tijd en de plaats van dat debat doen er weinig toe, zolang het er maar komt.

Onze begroting smeekt om structurele hervormingen die op korte, middellange en lange termijn geld in het laatje brengen. Dat vraagt om een grote verantwoordelijkheidszin van de twee grootste partijen. Als het hen niet lukt om binnen een redelijke termijn een regering te vormen, dan komt er best een afkoelingsperiode waarin de politieke partijen zich kunnen bezinnen. Ondertussen moet ofwel de regering in lopende zaken extra mogelijkheden krijgen om bepaalde dossiers krachtdadig te kunnen aanpakken, ofwel gaat een ‘doorstartregering’ aan de slag: een beperkte ploeg, voor een beperkte periode en met een beperkt programma. Na 2019 mag ons land ook in 2020 geen stuurloos schip zijn.

Deze opinie werd op 18 oktober gepubliceerd in De Tijd.


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.