VBO over de begroting: een duidelijk traject naar een structureel evenwicht is noodzakelijk

Uit ramingen die gisteren door het Monitoringcomité werden vrijgegeven, blijkt dat het structurele tekort op de begroting in 2019 7,2 miljard euro zou bedragen, oftewel 1,5% van het bbp. Voor dit jaar ging de federale regering uit van een tekort van 0,7%, wat betekent dat het deficit met 0,8% oftewel 3,8 miljard euro zou zijn verslechterd. Pieter Timmermans, gedelegeerd bestuurder van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO), reageert: “De sanering van de overheidsfinanciën moet hoofdzakelijk via de arbeidsmarkt gebeuren. Enkel door de werkzaamheidsgraad op te krikken en het overheidsbeslag terug te dringen, kan je de begroting structureel op orde brengen.”

Pers, COMMUNICATION & EVENTS
23 juli 2019

Als je de begroting wil laten evolueren naar een evenwicht, is het cruciaal om in de eerste plaats een geloofwaardige doelstelling te formuleren. Economisch gezien maakt het immers niet uit of er nu in 2020 of 2021 een evenwicht is, maar dat de begroting op orde moet worden gezet, staat buiten kijf. De vraag die we ons moeten stellen, is dan ook de volgende: hoe doen we dit zonder de factuur door te schuiven naar de volgende generatie? De snelste manier om ’het gat te dichten, is door op zoek te gaan naar nieuwe belastingen. België is daar altijd zeer creatief in geweest, maar uiteindelijk is dit ook de snelste manier om de zo al beperkte economische groei te fnuiken. Met een werkzaamheidsgraad van 70% en een overheidsbeslag van meer dan 50 procent van het bbp zou het verwonderen dat er geen andere mogelijkheden zijn. Het VBO suggereert er enkele.

De werkzaamheidsgraad is de voorbije jaren met enkele procentpunten toegenomen, tot om en bij de 70%. Elke werkzoekende die een job vindt, betekent een besparing van 30.000 euro voor onze overheidsfinanciën: 18.000 euro meer inkomsten aan belastingen en sociale zekerheid en 12.000 euro minder uitgaven aan werkloosheidsuitkeringen. Een werkzaamheidsgraad van 75% moet dan dé doelstelling worden in het arbeidsmarktbeleid voor de volgende vijf jaar. Welke maatregelen voor de arbeidsmarkt moeten worden genomen, leest u hier.

Het probleem zit daarnaast voornamelijk aan de uitgavenzijde. De focus moet dan ook liggen op besparingen in het overheidsapparaat en niet alleen bij de federale overheid, maar ook bij de gewesten en gemeenschappen. De Europese Commissie kijkt immers naar de begrotingsprestaties van de nv België. Het is dan ook de evidentie zelve dat de deelstaten ook met een kam door de uitgaven gaan. Daarnaast mogen besparingen in onze sociale zekerheid ook geen taboe zijn. Op 80 miljard euro uitgaven in de sociale zekerheid moet het mogelijk zijn om 1% efficiëntiewinst te boeken, wat op termijn een structurele besparing van 0,8 miljard euro zou betekenen en dit zonder te knippen in de uitkeringen. De sociale partners kunnen samen met de leidende ambtenaren bijvoorbeeld zelf met voorstellen komen.

De reden waarom een evenwicht geen fetisj hoeft te zijn, is de noodzakelijkheid van meer strategische overheidsinvesteringen. Een klassieke, gemakkelijke besparingspost in het verleden was namelijk het uit- of afstellen van publieke investeringen. Zo zijn door opeenvolgende besparingsrondes in de voorbije decennia de investeringen in onze mobiliteitsinfrastructuur (wegen, spoorwegen, waterwegen, luchthavens) teruggevallen van 4 à 5% van het bbp per jaar in de jaren 70 tot nog slechts 2 à 2,5% in het voorbije decennium, wat nauwelijks genoeg is om de bestaande infrastructuur te onderhouden. In plaats van bezuinigingen is er in dit domein dus nood aan een inhaalbeweging.

Om die te kunnen realiseren, zal er, binnen het huidige Europese begrotingskader, toch eerst wat ruimte moeten worden vrijgemaakt door te besparen op de lopende overheidsuitgaven. Daarnaast kan natuurlijk ook worden overwogen om dat Europese begrotingskader zelf wat soepeler te maken voor tekorten die voortkomen uit productieve overheidsinvesteringen. Wat het VBO betreft, is een tekort op de begroting van 1% aanvaardbaar als die 1% ‘uitsluitend’ wordt ingevuld door productieve investeringen, die zich op termijn zullen terugbetalen. De huidige lage rentes lenen zich daartoe.

Pieter Timmermans: Het gat in de begroting is er niet vanzelf gekomen, maar is het simpele gevolg van het feit dat je meer uitgeeft dan er binnenkomt. Het spreekt voor zich dat het dus ook niet vanzelf zal verdwijnen. Een evenwicht hoeft dus geen fetisj te zijn, maar een duidelijk begrotingstraject dat inzet op structurele maatregelen en intelligente besparingen en dat een evenwicht voor ogen heeft, is dat wel. Laat deze cijfers van het Monitoringcomité een duidelijke waarschuwing zijn dat we geen tijd mogen verliezen. Als we nog langer talmen met de formatiegesprekken, zal de budgettaire situatie alleen maar verslechteren.”


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.