Nieuwe regels inzake betaaltermijnen tussen ondernemingen: onzekerheid troef

De wetgever heeft sinds lang aandacht voor de problematiek van betalingsachterstand bij handelstransacties. Die aandacht is terecht. Elke onderneming heeft immers recht op tijdige betaling van haar facturen door andere ondernemingen, zo niet komt de liquiditeit en uiteindelijk de solvabiliteit in het gedrang. En het moet worden vermeden dat grote ondernemingen zeer lange betaaltermijnen kunnen opleggen aan kleine ondernemingen.


Arie Van Hoe, COMPETENTIECENTRUM RECHT & ONDERNEMING
11 januari 2022

De regels inzake betaaltermijnen tussen ondernemingen zijn vervat in de wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties. Initieel strekten die regels ertoe kmo’s te beschermen tegen lange betaaltermijnen, die zouden worden opgelegd door grote, machtige ondernemingen. De aan die wetgeving onderliggende filosofie, gericht op de bescherming van kleinere economische actoren, is lovenswaardig en wordt niet in twijfel getrokken. 

In de zomer van 2021 achtte de Belgische wetgever het echter opportuun om een stap verder te zetten. Met de wet van 14 augustus 2021 bepaalde de wetgever een maximale betalingstermijn van 60 dagen. Anders dan voorheen is die maximale termijn niet alleen van toepassing in de verhouding tussen grote en kleinere ondernemingen, maar ook in de verhouding tussen grote ondernemingen onderling. Ook die betaalverhouding wordt voortaan dus aan dwingende regels onderworpen. 

De dwingende regeling van betaaltermijnen tussen grote ondernemingen stelt op meerdere vlakken ernstige problemen. Vooraleer die te schetsen, wordt opgemerkt dat die wijziging op geen enkele wijze voortvloeit uit enige concrete maatschappelijke behoefte. Die behoefte werd tijdens de voorbereidende werkzaamheden in ieder geval geenszins verantwoord door de wetgever. 

Principieel is er geen enkele reden waarom de wetgever betaaltermijnen tussen grote ondernemingen op dwingende wijze moet regelen. Anders dan kmo’s kunnen grote ondernemingen hun eigen afspraken maken, zonder dat zij onderworpen moeten worden aan een dwingend wetgevend keurslijf. Tussen grote ondernemingen dient het beginsel van contractuele vrijheid volledig uitwerking te krijgen, wetende dat dit beginsel nu reeds in belangrijke mate gecorrigeerd wordt door andere dwingende bepalingen en rechtspraak. 

Los van dat principiële punt, laat de wet van 14 augustus 2021 op juridisch vlak heel wat belangrijke vragen onbeantwoord. Zijn de nieuwe regels van toepassing op lopende overeenkomsten? Wat indien de overeenkomst onderworpen is aan buitenlands recht? De stilte van de wetgever creëert een rechtsonzekerheid die haaks staat op het ideaal van kwaliteitsvolle regelgeving. 

Vanuit competitief oogpunt betekenen de nieuwe regels een duidelijke handicap voor Belgische ondernemingen ten opzichte van concurrenten gevestigd in landen waar de wetgever zich onthoudt van dergelijke regels. De impact van de nieuwe regels op de cash flow van Belgische ondernemingen zal ook nefast blijken voor het ondernemingsklimaat, dat zo reeds onder druk staat. 

Praktisch treden de regels reeds in werking op 1 februari 2022. Een dergelijke korte overgangsperiode maakt het niet mogelijk voor Belgische ondernemingen om alle relevante overeenkomsten te controleren, te verifiëren, en waar nodig aan te passen. Dat is een werk van lange adem, dat bovendien veel geld kost, geld dat nuttiger aan andere zaken kan worden besteed. 

VBO – Gelet op die problemen, pleit het VBO minstens voor een uitstel van de inwerkingtreding van deze wet. Principieel blijft de vraag open waarom die nieuwe regels moeten worden ingevoerd, zonder dat daartoe een concrete behoefte bestaat.

Foto ©belga

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN EN PERSBERICHTEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.