30 jaar wet van 19 maart 1991

De wet van 1991 over de bescherming van de werknemersvertegenwoordigers viert dit jaar haar 30ste verjaardag. Tijd dus om even stil te staan bij het ontslagverbod van afgevaardigden en kandidaten dat deze wet in alle details regelt.


Monica De Jonghe, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID Jean-Charles Parizel, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
29 september 2021

Meer dan 200 geïnteresseerden namen online deel aan het seminar dat het VBO op 28 september 2021 organiseerde in samenwerking met advocatenbureau Claeys & Engels. Het werd gevolgd door een constructief debat tussen, aan vakbondszijde, Marie-Hélène Ska (secretaris-generaal CSC), Mario Coppens (nationaal voorzitter ACLVB) en Miranda Ulens (algemeen secretaris ABVV) en voor de werkgeversbank Monica De Jonghe (directeur-generaal van het VBO) en Jan Vochten (directeur sociaal departement Confederatie Bouw).

Al meer dan 40 jaar geldt in ons land een wettelijk verbod om de werknemersvertegenwoordigers binnen de ondernemingsraad (OR) en binnen het comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) te ontslaan.

Een ontslag kan enkel wegens een dringende reden of omwille van economische of technische redenen, na een bijzonder ingewikkelde voorafgaande procedure te hebben gevolgd. Het is op dit moment onmogelijk om een beschermde werknemer te ontslaan omwille van een ongepaste houding of omdat hij zijn werk niet naar behoren uitvoert, los van de uitoefening van zijn/haar mandaat. Omwille van de zeer zware gevolgen van een ontslag om dringende reden, waarbij de beschermde werknemer al zijn/haar rechten verliest, is er een grote terughoudendheid bij de rechtbanken om de dringende reden te erkennen. Dit is een belangrijk argument om een bijkomende wettelijke ontslaggrond te bepalen voor beschermde werknemers en hen op die manier meer op gelijke voet te behandelen met de andere collega’s.

In onze maatschappij kunnen we bepaald gedrag van beschermde werknemers die zich onoverwinnelijk wanen, niet meer aanvaarden. De rechtspraak staat bol van voorbeelden van gedrag dat wordt gedekt door de bescherming van de wet van 1991, maar in een andere context nooit zou worden getolereerd. Dat is niet normaal en niet rechtvaardig. Niet ten aanzien van de ondernemingen en niet ten aanzien van de andere werknemers die zich wel verantwoordelijk en respectvol opstellen in het kader van hun werk.

Bedrijfsleiders maar ook de collega’s binnen het bedrijf begrijpen niet waarom een niet-verkozen kandidaat dezelfde bescherming krijgt als de werknemersvertegenwoordiger, terwijl de ene zich voor 4 jaar engageert en de andere geen enkele vertegenwoordigingsrol opneemt. In Frankrijk en in Duitsland genieten de niet-verkozen kandidaten een bescherming van 6 maanden. In Engeland en in Nederland bestaat er zelfs geen bijzondere bescherming voor niet-verkozen kandidaten zodra de resultaten van de verkiezingen bekend zijn. De beschermingsduur kan bij ons tot 6 jaar bedragen, los van de  bijkomende beschermingsvergoeding. Dit staat in schril contrast met de bescherming in onze buurlanden. 

De bedrijfswereld betwist niet dat de vrije uitvoering van een vakbondsmandaat een specifieke ontslagbescherming vereist. Dat principe is erkend door de IAO (Internationale Arbeidsorganisatie). Wat het VBO en zijn leden betreuren, is het te uitgebreide karakter van die bescherming, die indruist tegen het evenredigheidsbeginsel tussen niet-beschermde en beschermde werknemers.

Tijdens het debat is gebleken dat de vakbondsorganisaties open staan voor een dialoog waarbij er samen kan worden nagedacht over verschillende aspecten die de organisatie van ondernemingen nodeloos complex maken, zoals bijvoorbeeld de duur van de occulte periode of bepaalde logge procedures vastgelegd in de wet van 1991.

VBO – De ondernemingswereld gelooft sterk in een goede sociale dialoog. Het VBO is de eerste om het belang ervan te onderstrepen en uit te dragen. De werknemersvertegenwoordigers spelen daarin een belangrijke rol, voor zover zij zich inzetten in het belang van de werknemers, met de nodige kennis en de juiste competenties! Het zijn vooral diegenen die zoeken naar oplossingen, met oog voor het belang en voortbestaan van de onderneming, die goede resultaten halen. Om die goede dialoog te waarborgen is het nodig dat er aan de wet van 1991 gesleuteld wordt. De complexiteit ervan en het zeer formalistische karakter met grote rechtsonzekerheid op het terrein moeten dringend bijgestuurd worden. Maar voor het VBO is het noodzakelijk dat er op het ontslagverbod een derde uitzondering wordt bepaald, die het mogelijk maakt dat een beschermde werknemer ontslagen wordt op basis van gegronde redenen in het kader van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst, die geen verband houden met zijn/haar mandaat of kandidatuur, en middels een ‘normale’ opzeggingsvergoeding. De werkgevers staan klaar voor een constructief debat.

Om het evenement te herbekijken, klik hieronder. De presentatie is eveneens beschikbaar op de volgende link.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.