Meer langdurig zieken aan het werk: stimuleren of sanctioneren?

Premier Alexander De Croo (Open VLD) gaf in zijn beleidsverklaring veel aandacht aan de re-integratie van langdurig arbeidsongeschikten. Het Verbond van Belgische Ondernemingen ondersteunt het belang dat de regering hieraan hecht. Toch liggen er valkuilen op de weg die de regering voorstelt om een hogere participatie te bereiken van wie arbeidsongeschikt is.


Monica De Jonghe, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
13 oktober 2021

In 2022 zullen bijna 474.000 Belgen langer dan 1 jaar arbeidsongeschikt zijn. Minder bekend is dat daarnaast ook nog ongeveer 300.000 landgenoten minder dan 1 jaar arbeidsongeschikt zijn. Wie de grafiek leest, ziet dat deze aantallen de voorbije jaren zeer sterk zijn toegenomen.

Evolutie van het aantal personen in invaliditeit
(Bron: RIZIV)

In 2017 al namen sociale partners en de regering initiatieven om die stijging terug te dringen. Onder die impuls zagen de re-integratietrajecten bij de arbeidsarts en de ziekenfondsen het levenslicht. In het kader van de begrotingsbesprekingen stelt de regering nu voor om verdere hervormingen door te voeren.

Het VBO ondersteunt de regering in haar betrachting. Om onze welvaart te vrijwaren, is een hogere participatiegraad van die belangrijke groep inactieven broodnodig – zeker in het licht van de doelstelling om een werkzaamheidsgraad van 80% te bereiken. De stap naar opnieuw werken is belangrijk voor het welzijn van wie arbeidsongeschikt is.

Met haar recente voorstellen bouwt de regering een nieuwe pijler in het re-integratiebeleid. Er wordt immers voorzien in een responsabilisering van alle betrokken actoren: artsen, ziekenfondsen, de regio’s, werknemers én werkgevers.

Terwijl de sanctie voor de ondernemingen al sterk lijkt uitgewerkt, ervaren we de voorgestelde sancties voor andere betrokkenen op dit moment nog als eerder symbolisch.

Werkgevers met een hoog aantal langdurig zieken, zouden immers 2,5% van de loonmassa van 1 kwartaal moeten betalen, maar werknemers zouden slechts 2,5% van hun uitkering verliezen als ze geen vragenlijst van het ziekenfonds invullen. Ook de prikkels voor de ziekenfondsen en de voorschrijvende artsen lijken op dit moment nog eerder beperkt. Indien we ervoor kiezen om sancties in te voeren, moeten die sancties voor alle partijen gelijkwaardig en proportioneel zijn.

En net zoals het voorstel om het ziektebriefje af te schaffen voor afwezigheden van 1 dag, zou ook de maatregel om de werkgevers te responsabiliseren slechts gelden voor de ondernemingen met meer dan vijftig werknemers. Men kan zich bij die maatregelen vragen stellen over het nogal arbitraire onderscheid tussen ondernemingen met meer en minder dan vijftig werknemers.

Dit terwijl responsabilisering maar één kant van de medaille is. Responsabilisering kan slechts werken indien de maatregelen alle partijen aanzetten om een versterkt welzijnsbeleid uit te bouwen. Het VBO vraagt daarom aan de regering om werkgevers vooral de nodige ondersteuning te geven om dat beleid op poten te kunnen zetten. Werkgevers sanctioneren zonder hen in staat te stellen om de situatie op de werkvloer te verbeteren en zonder hen hierin te ondersteunen, zal enkel tot wrevel, onvrede en gemiste kansen leiden.

VBO – Het VBO reikt de hand naar wie niet enkel het beleid, maar ook de mentaliteit wil hervormen. Er zijn immers meer inspanningen nodig om ieders talenten beter te benutten en te laten ontdekken. Zeker nu de ondernemingen zich met de huidige krapte op de arbeidsmarkt in een ‘war on talent’ bevinden. We vragen daarom aan de regering om het overleg over de voorgestelde beslissingen op te starten en samen werk te maken van een brede hervorming die effectief stimuleert én responsabiliseert.

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.