COVID-19: Aanbevelingen inzake social distancing, veiligheid en gezondheid

UPDATE 30/10/2020 – Wetgevend bevinden we ons in een uitzonderlijke situatie. De welzijnswetgeving blijft onverkort van toepassing maar daarnaast moeten we nu rekening houden met het ministerieel besluit houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, dat van openbare orde is. De welzijnswetgeving gaat om het beschermen en bevorderen van de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van werknemers en derden in de onderneming via preventiemaatregelen op basis van risicoanalyse. Daarbovenop komt nu een laag verplichte maatregelen vanuit het oogpunt van volksgezondheid, gericht op het beschermen van de populatie. In de werkomgeving komt het erop aan die 2 schillen van maatregelen met elkaar te verzoenen en te integreren in de ondernemingsaanpak. De klassieke risicoanalyse blijft een goed vertrekpunt. Zo heb je normaal een goed overzicht van de verschillende activiteiten en de risico’s die eraan verbonden zijn. Daar voegen we nu een situatieanalyse aan toe om de hygiëne- en ‘social distancing’-maatregelen toe te passen. De preventieprincipes blijven daarbij intact. De instrumenten waarmee we vertrouwd zijn - overleg, organisatie, het betrekken van expertise en informatie en opleiding - helpen ons om de 2 schillen naadloos in elkaar te laten passen.

> Lees ons volledige dossier Impact coronavirus (COVID-19) op ondernemingen

 

Om de juiste maatregelen inzake preventie en bescherming op het werk te bepalen, gaat u in de eerste plaats te rade bij uw interne preventiedienst. Die kan zich daarin laten bijstaan door de bevoegde preventieadviseurs van de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk, waaronder de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Tijdige en correcte informatie aan de medewerkers en gepaste maatregelen zijn niet enkel noodzakelijk voor hun gezondheid en veiligheid, maar ook voor hun psychisch welbevinden.

 

Social distancing toepassen door gepaste preventiemaatregelen

> Lees ons volledige dossier 'Social distancing' verklaard

Alle ondernemingen en verenigingen moeten de nodige maatregelen treffen worden om eenieder te beschermen tegen de verspreiding van het coronavirus COVID-19, met inbegrip van de toepassing van de regels van social distancing, in het bijzonder het behoud van een afstand van 1,5 meter tussen elke persoon. Daartoe nemen ze passende preventiemaatregelen om de toepassing van de regels voorzien in paragraaf 2, eerste lid, te garanderen of, indien dat niet mogelijk is, een minstens gelijkwaardig niveau van bescherming te bieden.

Die gepaste preventiemaatregelen zijn veiligheids- en gezondheidsvoorschriften van materiële, technische en/of organisatorische aard, zoals gedefinieerd in:

  • de "Generieke gids om de verspreiding van COVID-19 op de werkplaats tegen te gaan", beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, aangevuld met richtlijnen op sectoraal en/of ondernemingsniveau, en/of andere gepaste maatregelen die een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden;
  • de "Gids voor de opening van de handel", beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Economie, aangevuld met richtlijnen op sectoraal en/of ondernemingsniveau, en/of andere gepaste maatregelen die een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden;
  • de "Gids voor een veilige heropstart van de horeca”, beschikbaar op de website van de Federale Overheidsdienst Economie, aangevuld met richtlijnen op sectoraal en/of ondernemingsniveau, en/of andere gepaste maatregelen die een gelijkwaardig beschermingsniveau bieden.

Collectieve maatregelen hebben steeds voorrang op individuele maatregelen.

Die passende preventiemaatregelen worden op ondernemingsniveau uitgewerkt en genomen met inachtneming van de regels van het sociaal overleg in de onderneming, of bij ontstentenis daarvan in overleg met de betrokken werknemers, en in overleg met de diensten voor preventie en bescherming op het werk.

De ondernemingen en verenigingen informeren de werknemers tijdig over de geldende preventiemaatregelen en verstrekken hen een passende opleiding. Ze informeren ook derden tijdig over de geldende preventiemaatregelen.

De ondernemingen uit de cruciale sectoren en de essentiële diensten, met inbegrip van producenten, leveranciers, aannemers en onderaannemers van goederen, werken en diensten die essentieel zijn voor de uitvoering van de activiteit van die ondernemingen en diensten zijn ertoe gehouden om, in de mate van het mogelijke, de regels van social distancing toe te passen. Zij kunnen de generieke gids gebruiken als inspiratiebron.

 

Hoe ga ik als werkgever om met werknemers die corona- of griepsymptomen vertonen?

Het aantal Coronabesmettingen kent een sterke stijging in ons land en in de rest van Europa. Als werkgever heeft u er alle baat bij om voldoende preventiemaatregelen te nemen op de werkvloer. Zo kunt u de verspreiding van het virus onder uw medewerkers voorkomen.

Welke maatregelen neemt u best wanneer u als werkgever geconfronteerd wordt met een werknemer die symptomen vertoont die wijzen op een besmetting met het Coronavirus?

Maatregelen ten aanzien van een zieke werknemer

Wanneer de werknemer ziek wordt op het werk en hij nog in staat is om zelfstandig terug naar huis te keren, vraagt u hem of haar met aandrang om naar huis te gaan en zo snel mogelijk de huisarts telefonisch te contacteren. Deze verplaatsing gebeurt best niet met het openbaar vervoer. Indien het openbaar vervoer echter de enige mogelijkheid is, dan vraagt u de zieke werknemer om tijdens de rit naar huis de principes van nies- en hoestetiquette strikt toe te passen en voor het vertrek de handen te wassen met water en zeep.

Indien de werknemer kennelijk niet meer de kracht heeft om nog zelf naar huis te gaan, dan hangt de wijze waarop u moet handelen af van de medische toestand van de werknemer:

  • Lijkt de werknemer ernstig ziek te zijn en is er sprake van een snelle achteruitgang van de gezondheidstoestand, dan kunt u een beroep doen op de diensten voor dringende geneeskundige hulpverlening. Zij kunnen de zieke werknemer eventueel naar een ziekenhuis brengen.
  • Voor een minder ernstig zieke werknemer die u toch niet alleen naar huis wil laten vertrekken, zoekt u best in samenspraak met de familie en/of eventueel de huisarts een oplossing. Werkgevers kunnen in overleg met hun interne preventieadviseur of met de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk een procedure opstellen om zelf een transport naar huis te organiseren voor werknemers die ziek worden op het werk. Zij houden hierbij maximaal rekening met de hierboven vermelde aanbevelingen.

Maatregelen ten aanzien van uw andere werknemers

Om te voorkomen dat een werknemer die ziek wordt op het werk andere werknemers besmet, neemt u best de volgende maatregelen:

  • Voorzie indien mogelijk een lokaal waarin de zieke persoon kan afgezonderd worden wanneer hij of zij niet onmiddellijk zelf naar huis kan vertrekken. 
  • Indien u op het werk over mondmaskers beschikt, dan is het aan te raden om de zieke werknemer een mondmasker te laten opzetten nadat hij zijn handen heeft gewassen of ontsmet. Als er geen mondmaskers zijn, kan men aan de werknemer vragen om zijn mond en neus af te dekken met een doek of een sjaal.
  • Wijs uw werknemer uitdrukkelijk op de principes van een goede nies- en hoesthygiëne en vraag hem vóór het transport zijn of haar handen te wassen.
  • Laat zeker de oppervlakken (bureau, deurklinken, gebruikte toestellen…) ontsmetten waarmee de zieke werknemer in contact is geweest. Het coronavirus wordt geïnactiveerd door alle courant gebruikte ontsmettingsmiddelen.

 

Welke maatregelen neem ik best op in mijn beleid?

Om het beleid van het bedrijf af te toetsen op het vlak van preventie, hygiëne en social distancing kan volgende checklist gebruikt worden (FOD WASO): Checklist preventie COVID-19 (DOCX, 47.3 KB)

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wijst op een aantal aangewezen preventiemaatregelen om de verspreiding van het coronavirus op de werkplek zo goed mogelijk tegen te gaan:

  1. Eenvoudige manieren om de verspreiding van COVID-19 op je werkplek tegen te gaan
  2. Vergaderingen en events
  3. Zaken om rekening mee te houden wanneer jij en je werknemers op reis gaan
  4. Bereid je bedrijf voor op een geval van COVID-19 in je werkomgeving 

We raden aan om de officiële Engelse teksten te consulteren. De vertaalde documenten waarnaar verwezen wordt op de website van de FOD WASO en de FOD Volksgezondheid zijn geen officiële WHO-vertalingen en bevatten fouten en onnauwkeurigheden ten aanzien van de originele tekst. Raadpleeg de teksten hier.

Daarnaast zijn er ook richtlijnen voor beschermingsmiddelen:

Alle informatie over leveranciers van hydroalcoholische handgels en ontsmettingsmiddelen vindt u hier.

COVID-19 en beroepsziekte

Personeelsleden met COVID-19 die werkzaam zijn in de gezondheidszorg en die een duidelijk verhoogd risico lopen om besmet te worden door het virus, komen in aanmerking voor schadeloosstelling wegens beroepsziekte als de infectie medisch in verband kan staan met de risicodragende beroepsactiviteit. Deze regeling geldt ook voor leerlingen en studenten die stage lopen.

In de huidige context van de COVID-19-pandemie kan een duidelijk verhoogd risico worden aanvaard in de volgende gevallen:

Personeel dat bepaalde activiteiten uitvoert

  • het personeel dat instaat voor het vervoer van patiënten die besmet of mogelijk besmet zijn met SARS-CoV-2; (‘mogelijk besmette patiënten’ zijn personen met nieuwe klachten van een acute bovenste of onderste luchtweginfectie of met verergering van chronische respiratoire klachten)
  • het personeel van triageposten die specifiek zijn opgezet om patiënten te onderzoeken die mogelijk besmet zijn met SARS-CoV-2;
  • personeelsleden die, met het oog op diagnosestelling, onderzoeken uitvoeren of klinische stalen afnemen bij patiënten die mogelijk besmet zijn met SARS-CoV-2;
  • laboranten die manipulaties in open fase uitvoeren met klinische stalen van verdachte of bevestigde gevallen ter analyse van een SARS-CoV-2 besmetting.
  • in de ziekenhuizen:
    • het personeel werkzaam in spoeddiensten en diensten voor intensieve zorgen;
    • het personeel werkzaam in de diensten voor longziekten en infectieziekten;
    • het personeel werkzaam in andere diensten waar patiënten met COVID-19 zijn opgenomen;
    • personeelsleden die diagnostische of therapeutische handelingen hebben uitgevoerd bij patiënten die besmet of mogelijk besmet zijn met SARS-CoV-2;
  • het personeel werkzaam in andere ziekenhuisdiensten en in verzorgingsinstellingen waar zich een uitbraak van COVID-19 heeft voorgedaan (twee of meer gevallen binnen een periode van maximum twee weken); woonzorgcentra, rusthuizen en collectieve woonvormen voor zieken en personen met een handicap worden gelijkgesteld met verzorgingsinstellingen.

Personeel werkzaam in ziekenhuizen en verzorgingsinstellingen

In de voornoemde diensten en instellingen gaat het over het medisch en paramedisch personeel dat patiënten behandelt of verzorgt en het logistiek en schoonmaakpersoneel dat instaat voor onderhoud of reiniging van besmette toestellen of lokalen.

Anderen

Gevallen van COVID-19 bij personeelsleden die patiënten behandelen of verzorgen en die niet onder een van de genoemde categorieën vallen, kunnen voor erkenning in aanmerking komen als de ziekte in verband kan worden gebracht met een gedocumenteerd professioneel contact met een of meer COVID-19-patiënten.

Wie niet in de gezondheidssector werkt, kan eventueel erkend worden via het ‘open systeem’. Deze personen moeten niet alleen blootgesteld zijn aan het beroepsrisico van de ziekte, zij moeten bovendien bewijzen dat zij de ziekte werkelijk door het werk hebben opgelopen.

De aanvrager hoeft niet aan te geven via welk systeem hij erkend wil worden. Fedris zal dat zelf uitmaken en zo nodig bijkomende vragen stellen.

Fedris volgt de evolutie van de epidemie op de voet en zal zijn beleid, indien nodig, bijsturen aan de hand van nieuwe informatie die beschikbaar komt. Dat kan betekenen dat ook andere beroepsgroepen voor erkenning in aanmerking komen.

Meer info

 

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.