COVID-19: Mag mijn bedrijf blijven werken?

UPDATE 14/01/2021 - Er moet over gewaakt worden dat de continuïteit van de Belgische economie niet in gevaar komt. In dat kader moet elke schakel van de keten gegarandeerd blijven, van grondstoffen tot productie en consumptie, in- en uitvoer inbegrepen. Er werd een evenwicht gezocht tussen het behoud van de fysieke en mentale gezondheid en de heropstart van de economie. Alle ondernemingen en verenigingen moeten dus de nodige maatregelen treffen om eenieder te beschermen tegen de verspreiding van het coronavirus COVID−19.

> Lees ons volledige dossier Impact coronavirus (COVID-19) op ondernemingen

 

Op het terrein rezen heel wat vragen naar welke economische activiteiten nog toegelaten waren sinds 18 maart, de datum waarop de strengere beperkingsmaatregelen van de Nationale Veiligheidsraad ingingen. In de loop van de weken werd de situatie voor de meeste ondernemers duidelijker. Naarmate de exitstrategie uit de lockdown vorderde, verzamelde het VBO nuttige informatie op zijn website. Via zijn sectorfederaties ontving het dagelijks massa’s vragen van ondernemingen en interpelleerde het continu de autoriteiten om erop aan te dringen dat er proportionele en gepaste maatregelen zouden worden genomen om het economisch en sociaal weefsel van ons land te vrijwaren.

 

Beslissingen van het Overlegcomité

Met de nieuwe regering-De Croo, die sinds 1 oktober 2020 is geïnstalleerd, heeft het Overlegcomité de fakkel overgenomen van de Nationale Veiligheidsraad. De gemengde samenstelling, nl. federaal en nationaal, blijft uiteraard behouden.

Op 6 oktober oordeelde het Overlegcomité dat de gezondheidssituatie zeer ernstig was en besloot het om de maatregelen voor persoonlijke contacten te verstrengen (bv. tafels van 4 op restaurant, sociale bubbel van 3 personen per maand, sluiting van cafés om 23 uur …). Het Overlegcomité stelde daarnaast ook een coronacommissaris aan: Pedro Facon.

Om te vermijden dat ziekenhuizen in de problemen komen, scholen moeten sluiten, de economie stilvalt en al te veel mensen zouden vereenzamen door een algehele lockdown heeft het Overlegcomité op 16 oktober 2020 over een reeks strengere maatregelen beslist die vanaf 19 oktober 2020 ingingen.

Ondertussen moest het Overlegcomité van 30 oktober, gezien de onrustwekkende evolutie van de gezondheidssituatie, radicalere maatregelen nemen die van toepassing zijn van 2 november tot en met 13 december. Die beperkingen werden bevestigd door het Overlegcomité van 13 november, maar de sluiting van de niet-essentiële winkels werd vervolgens opgeheven vanaf 1 december 2020 door het Overlegcomité van 27 november 2020.

Op economisch vlak kunnen globaal gezien dus alle economische activiteiten nog doorgaan, behalve de contactberoepen, de cafés en restaurants (volledige sluiting).

Situatie sinds 1/12/2020: in de praktijk bepaalt het ministerieel besluit van 28 oktober 2020 het volgende:

  • Telethuiswerk is verplicht voor alle leden van het personeel, tenzij dat onmogelijk is omwille van de aard van de functie, of de continuïteit van de bedrijfsvoering, de activiteiten of de dienstverlening.
  • Indien telethuiswerk niet kan worden toegepast, moet de werkgever
    •  de maximale naleving van de regels van social distancing garanderen, in het bijzonder het behoud van een afstand van 1,5 meter tussen elke persoon (de handelszaken, private en publieke bedrijven en diensten die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de vitale belangen van de Natie en de behoeften van de bevolking – zie lijst in bijlage van het ministerieel besluit – moeten die regels toepassen ‘in de mate van het mogelijke’);
    •  de ruimtes verplicht verluchten;
    • de personeelsleden die niet kunnen telethuiswerken een attest of elk ander bewijsstuk bezorgen dat de noodzaak van hun aanwezigheid op de werkplaats bevestigt;
    • de bedrijfsrestaurants sluiten.
  • Wij benadrukken dat de sociale inspectiediensten sinds begin januari 2021 hun controles in de bedrijven opvoerden, om na te gaan of alle maatregelen werden genomen om het aantal aanwezige werknemers op de werkvloer te beperken. Als de controles aanleiding geven tot een pro justitia, willen we erop wijzen dat in toepassing van het nieuwe artikel 238 uit het Sociaal Strafwetboek inbreuken worden bestraft met geldboetes van niveau 2 (bedrag vermenigvuldigd met het aantal betrokken werknemers).
  • Essentiële en niet-essentiële handelszaken blijven open, maar moeten voldoen aan zeer strenge voorwaarden (art. 5 van het ministerieel besluit & art. 9 voor de winkelcentra): winkelen moet individueel gebeuren en mag maximaal 30 minuten duren.
  • Huis-aan-huis- en leurdersactiviteiten, van welke aard dan ook, zijn verboden, net als de levering van goederen aan huis en de meeste diensten die aan huis worden geleverd.
  • Teambuildings met fysieke aanwezigheid zijn verboden
  • Niet-medische contactberoepen (inclusief kappers, grimeuses, wellness, massage, schoonheidssalons) sluiten.
  • Cafés en restaurants blijven tijdelijk gesloten. Afhalen van maaltijden blijft mogelijk tot 22.00 uur. 
  • Nachtwinkels moeten sluiten om 22.00 u. Er is een verbod op alcoholverkoop vanaf 20.00 u.
  • Culturele instellingen, uitgaansgelegenheden, inrichtingen voor sport, recreatie en evenementen blijven dicht tot nader order, behalve bepaalde uitzonderingen zoals musea en sport- en cultuuractiviteiten voor de -12-jarigen. 
  • Verbod om zich in de openbare ruimte te begeven tussen 24.00 u en 05.00 u, behalve voor essentiële, niet-uitstelbare verplaatsingen, zoals onder meer dringende medische redenen, professionele verplaatsingen en woon-werkverkeer. Er kunnen bijkomende lokale maatregelen worden genomen in functie van het lokale alarmniveau: dat is het geval in Vlaanderen, Wallonië en Brussel (zie avondklok tijdelijk vastgesteld tussen 22.00 u. in Wallonië en Brussel) en in bepaalde steden en provincies.

 

Historiek

Ter herinnering: de eerste lockdown werd in mei gevolgd door een gefaseerde economische exitstrategie tot eind juli 2020. Toen werden alle economische activiteiten, zowel essentieel als niet-essentieel, opnieuw toegelaten als de gepaste gezondheidsmaatregelen nageleefd werden.

Vanaf 29 juli werd telewerken opnieuw sterk aangeraden door de overheid, die toen ook samenkomsten (evenementen) en de ‘sociale bubbel’ inperkte.

Sinds begin september 2020 zagen we een terugkeer naar het (bijna) normale in de economische activiteit, uiteraard mits de nauwgezette naleving van de algemene sanitaire regels en van de specifieke sectorprotocollen.

Een MB van 22 augustus 2020 voerde vanaf 1 september 2020 twee specifieke verplichtingen in voor de bouw-, schoonmaak-, landbouw-, tuinbouw- en vleesverwerkingssector die tijdelijk een beroep doen op een in het buitenland wonende of verblijvende werknemer of zelfstandige voor het uitvoeren van werkzaamheden in de onderneming:

  • Een register bijhouden vanaf het begin van de activiteiten tot en met de veertiende dag na het einde ervan. Daarin moeten een aantal gegevens worden opgenomen over die werknemers (niet van toepassing op grensarbeiders, of wanneer het verblijf in België van de in het buitenland wonende of verblijvende werknemer of zelfstandige minder dan 48 uur duurt);
  • Controleer voor de aanvang van het werk of het Passenger Locator Form (PLF) wel degelijk werd ingevuld door de werknemer of zelfstandige wanneer die in België aankomt of terugkomt van een verblijf in het buitenland van langer dan twee dagen. Als er niet kan worden bewezen dat het formulier werd ingevuld, moet de Belgische onderneming erop aandringen dat de werknemer of zelfstandige het PLF zo snel mogelijk invult. Die voorwaarde moet vervuld zijn voor die persoon het werk aanvangt;
  • Die verplichtingen werden vanaf 12 januari 2021 aangevuld met een uitbreiding van het bovenstaande register en van de controle van het al dan niet ingevulde PLF naar alle sectoren, alsook met nieuwe testmodaliteiten bij buitenlandse werknemers die tijdelijk in België tewerk zijn gesteld. Zie onze rubriek ‘Testen, isolatie, quarantaine’.

Merk op dat de niet-essentiële winkels moesten sluiten voor het publiek tijdens de hele maand november 2020. Die winkels mochten enkel terugnames van goederen ter plaatse of leveringen aan huis organiseren, op voorwaarde dat die goederen op voorhand werden besteld. Vanaf 1 december werd, met het oog op de eindejaarsfeesten, dat toegangsverbod opgeheven en alle winkels werden op dezelfde manier behandeld.

Via deze link kan u de geconsolideerde versie van het MB raadplegen.

 

Gedetailleerde informatie over de maatregelen van de federale overheid zijn te vinden op de website www.info-coronavirus.be. 

De FOD Werk geeft alle nodige verduidelijkingen omtrent de verplichtingen die de werkgever tijdens de crisisperiode moet nakomen ten aanzien van zijn werknemers.



Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.