COVID-19: Welke tijdelijke werkloosheid vanaf 1 september? Een overzicht

UPDATE 10/11/2020 – Als antwoord op de tweede coronagolf, kunnen alle ondernemingen vanaf 1 oktober opnieuw gebruik maken van het vereenvoudigde stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht COVID-19 (coronastelsel). Het is niet meer nodig om daarvoor tot de categorie “hard getroffen onderneming” te behoren.

Dit geldt tot 31 maart 2021.

Hieronder: volledig dossier ‘Welke tijdelijke werkloosheid vanaf 1 september? Een overzicht’ 

Inhoudsopgave
1. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht COVID-19
2. Andere werkelijke stelsels van economische werkloosheid
2.1. Overgangsstelsel ‘versoepelde’ economische werkloosheid
2.2. Klassiek stelsel tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen
2.3. Aanvullende cao nr. 147 van de Nationale Arbeidsraad voor tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor bedienden

 

> Lees ons volledige dossier Impact coronavirus (COVID-19) op ondernemingen

 

Vanaf 1 september 2020 gold het soepel coronastelsel (tijdelijke werkloosheid wegens overmacht COVID-19) enkel nog voor “hard getroffen ondernemingen”. Dat zijn:

  • Bedrijven die 20% tijdelijke werkloosheid kunnen aantonen (alle vormen) op het totaal aantal aangegeven dagen in de periode april–juni;
  • Sectoren die gevat zijn door een beslissing van de Nationale Veiligheidsraad waardoor hun activiteiten beperkt worden.

Ondernemingen die niet onder deze categorie vallen konden vanaf 1 september 2020:

  • Bij gebrek aan werk: gebruik maken van de overgangsmaatregel economische werkloosheid (van 1 september tot 31 december 2020) of van het gewone stelsel van economische werkloosheid
  • Bij overmacht: gebruik maken van het gewone stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht

De federale regering besliste op 6 november 2020 om de vereenvoudigde procedure voor tijdelijke werkloosheid opnieuw in te voeren voor alle werkgevers en werknemers (arbeiders en bedienden) van 1 oktober 2020 tot en met 31 maart 2021.

Bijgevolg kan vanaf 1 oktober alle tijdelijke werkloosheid te wijten aan het coronavirus opnieuw worden beschouwd als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht corona. Het is van geen belang of de werkgever erkend is als een uitzonderlijk hard getroffen onderneming of behoort tot een uitzonderlijk hard getroffen sector.

Het kan daarbij gaan om:

  • een volledige schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst (bv. door een opgelegde sluiting)
  • of een gedeeltelijke schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst. In dat geval kan de werknemer nog een paar dagen per week werken.

Er wordt dus weer afgeweken van de strikte definitie van het begrip overmacht.

 

1. Tijdelijke werkloosheid wegens overmacht COVID-19

De federale regering besliste op 6 november 2020 dat vanaf 1 oktober 2020 opnieuw álle ondernemingen gebruik kunnen maken van de soepele procedure van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht COVID-19, ongeacht of de onderliggende redenen van economische aard zijn, dan wel of het om tijdelijke werkloosheid gaat n.a.v. een verplichte quarantaine. Dit geldt tot  31 maart 2021 en kan bij in Ministerraad overlegd besluit verlengd worden.

Welke ondernemingen?

De werkgevers

  • die geen beroep meer konden doen op de vereenvoudigde procedure omdat ze niet konden worden beschouwd als een uitzonderlijk hard getroffen onderneming of behoorden tot een uitzonderlijk hard getroffen sector
  • en die vanaf 1 september 2020 zijn overgeschakeld naar tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen,

kunnen bijgevolg vanaf 1 oktober 2020 opnieuw tijdelijke werkloosheid wegens overmacht inroepen door gebruik te maken van de vereenvoudigde procedure.

Dit geldt ook voor de specifieke motieven tijdelijke werkloosheid overmacht op grond van quarantaine of voor de opvang van een kind.

Formaliteiten voor de werkgever

Formaliteiten zijn vereenvoudigd zodat een aantal zaken niet moeten worden gedaan:

  • De werkgever hoeft geen mededelingen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht te sturen naar het bevoegde werkloosheidsbureau van de RVA
  • De werkgever hoeft geen maandelijks controleformulier C3.2A te bezorgen aan elke tijdelijk werkloos gestelde werknemer. De tijdelijk werkloos gestelde werknemers worden vrijgesteld van de verplichting om in het bezit te zijn van een kaart C3.2A.

De werkgever moet enkel een ASR scenario 5 indienen. Hij moet die aangifte elke maand doen waarin er tijdelijke werkloosheid is geweest en hoeft daarvoor niet te wachten tot het einde van de maand. Hij kan dat al in de loop van de maand doen, zodra alle gegevens tot het einde van de maand gekend zijn. De werkgever duidt als reden van de tijdelijke werkloosheid 'overmacht' aan en vermeldt ‘coronavirus’ als reden van de overmacht. Bij de code ‘aard van de dag’ vermeldt hij 5.4. De aangifte wordt gelijkgesteld met de verplichte mededeling en vervangt ook de ASR scenario 2 indien de werknemer een uitkeringsaanvraag moet indienen.

Wel moet de werkgever op basis van Hoofdstuk 4 van het bijzondere-machtenbesluit 37 van 24 juni 2020 zijn werknemers voorafgaand op de hoogte te brengen van de dagen of het aantal dagen dat een werknemer tijdelijk werkloos zal zijn. Dit ten laatste op de dag voorafgaand aan de ingangsdatum van de schorsing wegens tijdelijke overmacht of van de invoering van de regeling van gedeeltelijke arbeid.

Formaliteiten voor de werknemer

De werknemer moet zijn werkgever onmiddellijk, naargelang de situatie, de volgende attesten bezorgen:

  • het quarantaineattest (bv. omdat hij een risicopatiënt is) of
  • het bewijs dat geldt als quarantaineattest (bv. voor de periode van 21 tot 30 oktober 2020 een sms uitgaande van de contacttracing, ten gevolge van een hoogrisicocontact of terugkeer uit een rode zone) of
  • het attest sluiting corona, afgeleverd door de bevoegde instelling en ingevuld en ondertekend door de werknemer. Hij moet het volledig ingevuld attest onmiddellijk bezorgen aan zijn werkgever die het bijhoudt voor controledoeleinden.

Indien de werknemer een uitkeringsaanvraag moet indienen, kan hij daarvoor het vereenvoudigde formulier C3.2-WERKNEMER-CORONA gebruiken en de ASR scenario 5.

Uitkering

De werknemer ontvangt een werkloosheidsuitkering gelijk aan 70% van zijn begrensde gemiddelde loon. Werknemers die tijdelijk werkloos worden gesteld wegens overmacht COVID-19, krijgen naast de werkloosheidsuitkering ook een supplement van 5,63 euro per dag, ten laste van de RVA. Deze werkloosheidsuitkering en dit supplement zijn onderworpen aan de fiscale voorheffing van 15%.

Meer informatie

Meer informatie hierover en het verschil met de gewone stelsels is te vinden in het infoblad E1 - Tijdelijke werkloosheid - COVID-19, in dit nieuwsbericht en in de FAQ corona

 

2. Andere wettelijke stelsels van economische werkloosheid

Indien de werkgever toch verder gebruik wenst te maken van de regeling tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken en in de ASR scenario 5 als reden van tijdelijke werkloosheid 'economische oorzaken' aangeeft (door de code ‘aard van de dag’ 5.1 te vermelden), dan blijven de bestaande procedures behouden (mededeling van de voorziene tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken, mededeling van de eerste effectieve werkloosheidsdag, verplichte werkweek …). Daaruit volgt dat de overgangsregeling tijdelijke werkloosheid economische oorzaken voor arbeiders en bedienden ook verder kan worden toegepast (bv. voor de arbeiders mogelijkheid om een mededeling volledige schorsing voor 8 weken of een mededeling gedeeltelijke schorsing voor 18 weken te vragen). We zetten hieronder één en ander nog eens beknopt op een rijtje.

2.1. Overgangsstelsel ‘versoepelde’ economische werkloosheid

Het Koninklijk Besluit nr. 46 van 26 juni 2020 voorziet een tijdelijke aanpassing, bij wijze van overgangsmaatregel, van de regeling inzake economische werkloosheid voor ondernemingen die niet meer in de voorwaarden verkeren om een beroep te doen op tijdelijke werkloosheid wegens overmacht die het gevolg is van de COVID-19-epidemie. Hoofdstuk 5 treedt in werking op 1 september 2020 en treedt buiten werking op 31 december 2020.

Deze overgangsregeling is optioneel en bestaat naast de bestaande tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen (zie 2.2).

Arbeiders – verhoging maximale duur volledige en grote schorsing

In afwijking van de bestaande regels zal het vanaf september tot eind 2020 mogelijk zijn om, bij ontstentenis van een sectoraal KB, de uitvoering van de arbeidsovereenkomst volledig te schorsen gedurende acht weken (in plaats van de huidige vier weken). De regeling van gedeeltelijke arbeid die minder dan drie arbeidsdagen per week of minder dan één arbeidsweek per twee weken omvat (grote schorsing) zal kunnen worden ingevoerd voor een maximale duur van 18 weken (in plaats van de huidige drie maanden).

Schematisch wordt dat:

Schorsing - maximale duurNormale regelTijdelijke afwijking (1/9 – 31/12/20)

Geheel

4 weken

8 weken

Gedeeltelijk (grote)

3 maanden

18 weken

Aan de overige regels en voorwaarden wordt niet geraakt. Zij blijven dus onverminderd van toepassing.

Bij het overschakelen van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht naar economische werkloosheid moet er geen verplichte werkweek worden gerespecteerd. De termijn van 7 dagen om een voorafgaandelijke mededeling te verrichten, moet wel worden gerespecteerd.

Bedienden

In afwijking van de bestaande regels, is voor de toegang tot economische werkloosheid voor bedienden tot eind 2020 niet vereist dat het gaat om een “onderneming in moeilijkheden”, zoals omschreven in art. 77/1, §4, WAO.

Er zijn wel twee preliminaire voorwaarden:

  • De werkgever moet kunnen aantonen dat hij in het kwartaal voorafgaand aan de invoering van de economische werkloosheid een substantiële daling van ten minste 10% van de omzet of de productie heeft gekend in vergelijking met hetzelfde kwartaal van 2019
  • Bovendien moet hij de bedienden die in economische werkloosheid worden geplaatst twee vormingsdagen per maand aanbieden

In afwijking van de bestaande regeling wordt het maximum krediet van zestien of zesentwintig kalenderweken per kalenderjaar verhoogd met acht kalenderweken.

Schorsing - maximale duurNormale regelTijdelijke afwijking (1/9 – 31/12/20) voor kalenderjaar 2020

Geheel

16 weken

16 + 8 weken

Gedeeltelijk

26 weken

26 + 8 weken


Formaliteiten voor de werkgever

Om gebruik te maken van de versoepelde economische werkloosheid moet de werkgever verschillende formaliteiten vervullen, zoals:

  • De cao of het ondernemingsplan neerleggen ter griffie van de Directie collectieve arbeidsbetrekkingen van de FOD Waso (behalve bij de verlenging van cao nr. 147)
  • Een kopie van het ondernemingsplan overmaken aan de ondernemingsraad of bij gebrek daaraan, aan de vakbondsafvaardiging
  • Formulier C106A-CORONA-OVERGANGSSTELSEL indienen bij de RVA
  • Ten vroegste 14 dagen na de verzending van het formulier C106A-CORONA-OVERGANGSSTELS aan de RVA kunt u een elektronische mededeling “schorsing bedienden” versturen

Uitkering

De werknemer ontvangt een werkloosheidsuitkering gelijk aan 70% van zijn begrensde gemiddelde loon. Op deze uitkering wordt 15% bedrijfsvoorheffing ingehouden.

Meer informatie

Meer informatie over de overgangsmaatregelen en het verschil met de gewone stelsels is te vinden in het infoblad E2 - Tijdelijke werkloosheid - COVID-19 - overgangsmaatregelen en in de FAQ corona.

2.2. Klassiek stelsel tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen

Een onderneming kan desgewenst ook een beroep doen op het gewone stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken. In dat geval gelden grotendeels de normale procedures en formaliteiten.

Formaliteiten voor de werkgever

De voorwaarden en proceduremodaliteiten zijn verschillend voor arbeiders en bedienden. Bij tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen gelden grotendeels de normale procedures en formaliteiten. Meer informatie over de procedure en de formaliteiten  vindt u in de volgende infobladen:

Uitkering

De werknemer ontvangt een werkloosheidsuitkering gelijk aan 70% van zijn begrensde gemiddelde loon. Op deze uitkering wordt 15% bedrijfsvoorheffing ingehouden.

Meer informatie

Meer informatie in het infoblad E2 - Tijdelijke werkloosheid - COVID-19 - overgangsmaatregelen en in de FAQ corona.

2.3. Aanvullende cao nr. 147 van de Nationale Arbeidsraad voor tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor bedienden

De sociale partners hebben op 18 maart 2020 in de Nationale Arbeidsraad aanvullende collectieve arbeidsovereenkomst nr. 147 afgesloten tot vaststelling van een regime van tijdelijke werkloosheid wegens economische oorzaken voor bedienden bij een gebrek aan werk als gevolg van de coronacrisis.

Deze cao biedt een snelle oplossing voor sectoren en ondernemingen die nog niet onder een cao of een goedgekeurd ondernemingsplan vallen. Het is voor deze sectoren en ondernemingen dan ook niet meer nodig om een ​​cao of ondernemingsplan te sluiten om gebruik te kunnen maken van het overgangsstelsel (zie 2.1.) of van het klassieke stelsel van tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen (zie 2.2.).

Op 7 oktober ondertekenden de sociale partners in de Nationale Arbeidsraad cao nr. 148 die dat stelsel verlengt tot 31 december 2021.

Per dag dat een bediende tijdelijk werkloos wordt gesteld wegens economische redenen, voorziet cao nr. 148 dat er een aanvullende vergoeding van de werkgever ten bedrage van 5,63 euro is verschuldigd.

Op infoblad E54 legt de RVA de voorwaarden uit waaraan de onderneming in moeilijkheden moet voldoen, evenals de verschillende fasen van de procedure.

 

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.