De eerste over de streep heeft niet gewonnen

Het vaccin tegen COVID-19 domineert elk gesprek en is nu echt hét symbool van de hoop. Op een moment dat jongeren, ouderen, werknemers en werkgevers al bijna een jaar moeten leven en werken met een rist zware voorzorgsmaatregelen en tal van activiteiten niet meer mogen uitoefenen, snakt iedereen naar licht aan het eind van de tunnel. Het vaccin moet zorgen voor dat licht. Elke discussie erover is daarom beladen met emoties. We denken, voorlopig ten onrechte, dat we onze vrijheid herwinnen door de prik.


Monica De Jonghe, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
03 februari 2021

De sociale partners, werkgevers- en werknemersorganisaties hebben, op verzoek van de taskforce vaccinatiestrategie, een standpunt ingenomen over de heikele vraag: “Welk beroep krijgt als eerste een vaccin?”. En dat weloverwogen standpunt heeft velen, niet het minst in de politieke wereld, verrast. De sociale partners zijn immers duidelijk en unaniem: geen prioritaire vaccinatie voor bepaalde sectoren, beroepen of functies. 

Geef je iemand die fit en gezond is dan voorrang op iemand met een meer kwetsbare gezondheid alleen omwille van zijn of haar beroep? De eerste zal na een besmetting vaak nauwelijks ziek worden, maar de tweede loopt veel meer risico om eraan te sterven. Ethisch lastig te rechtvaardigen … De continuïteit van bepaalde activiteiten moet absoluut verzekerd worden, is het meest gehoorde argument. Een zeer terecht argument uiteraard. We willen natuurlijk niet dat de zorgverlening crasht, voedsel en energie schaars worden … De hamvraag is: gaat vaccinatie die continuïteit verzekeren? Het antwoord is nee! De zorgsector buiten beschouwing gelaten, zijn de activiteiten niet zozeer verstoord omwille van de daadwerkelijke uitval door ziekte na besmetting, maar wel omwille van de quarantaineverplichting. Die verplichting blijft bestaan, op zijn minst tot de totale vaccinatiegraad hoog genoeg is. Bovendien vallen werknemers ook nog steeds uit door andere oorzaken: ziekte, ongevallen, psychosociale problemen … Dat absenteïsme los je uiteraard niet op met een vaccin. Om continuïteit van activiteiten te verzekeren is het nauwgezet blijven naleven van de maatregelen om verspreiding van het virus te vermijden veel belangrijker dan gevaccineerd zijn. 

Elke sector of beroepsgroep die stelt dat hij essentieel is, heeft gelijk … maar ook weer niet. Het essentiële karakter wordt vrijwel altijd bekeken vanuit de eigen beroepslogica. Onze economische en maatschappelijke activiteiten zijn echter dermate met elkaar verweven dat geen sector of beroepsgroep ‘stand-alone’ kan opereren. Dat brengt ons bij de praktische kant van de zaak: is het mogelijk om criteria op te stellen en essentiële beroepen, cruciale sectoren en kritische functies af te bakenen? Uiteraard wel, maar los van de tijd die dat zou vergen, zal het resultaat niet unaniem op gejuich onthaald worden. Het draagvlak zou hoe dan ook beperkt zijn, de criteria bekritiseerd en gecontesteerd. Bovendien ontbreekt het ons aan betrouwbare gegevens over welke functies het grootste risico vormen en blijft de algemene tendens dat het ‘werk’ geen belangrijke bron van besmetting is. Stel dat we toch tot criteria besluiten, volgt onvermijdelijk een administratieve lawine. De criteria aftoetsen aan gegevens over beroepen en sectoren, namenlijsten opstellen, aftoetsen wie al gevaccineerd is om gezondheidsredenen, verdelen over de verschillende vaccinatiecentra … Prioritair zou dan wel eens gelijk kunnen zijn aan veel vertraging. 

Onze boodschap als VBO, in koor met de andere sociale partners, is daarom: geef géén voorrang aan bepaalde sectoren of beroepsgroepen. Volg eerst een gezondheidslogica en verstrek en versnel de hele vaccinatieoperatie voor de totale bevolking. Dat is volgens ons de snelste weg om het economisch en maatschappelijk leven terug naar ‘normaal’ te brengen. De voorgestelde aanpak op basis van solidariteit is daarom te verkiezen en vermijdt oneindige discussies. Verdeeldheid en verlies aan motivatie schuiven de eindmeet alleen maar verder naar achter. In hun toespraken vorige week bleken alvast koning Filip en premier Alexander De Croo onze boodschap goed te hebben opgepikt: "Als de voorbije periode ons iets heeft geleerd, is het wel dat verdeeldheid verzwakt."

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.