Nieuwe verlofregelingen in het kader van de Europese richtlijn evenwicht werk-privé

Werkgevers worden geconfronteerd met de steeds luidere roep naar meer evenwicht tussen werk en privé. Een belangrijk maatschappelijk thema dat voor het VBO, sectoren en ondernemingen verder reikt dan alleen verloven. Een beter evenwicht tussen werk en privé hoeft niet gelijk te staan aan minder werken. De grote diversiteit aan situaties, ondernemingen en sectoren zorgt ervoor dat dit op verschillende manier kan gebeuren om de moeilijke puzzel van de arbeidsorganisatie zo goed mogelijk te leggen.


Monica De Jonghe, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID Hanne De Roo, COMPETENTIECENTRUM WERK & SOCIALE ZEKERHEID
27 april 2022

België voorziet meer verloven dan de Europese Unie voorschrijft en gaat verder dan de WLB-richtlijn (1), die tegen eind juli in Belgisch recht moet omgezet worden. Zo bestaan er in ons land reeds uitgebreidere zorgverloven zoals verlof voor medische bijstand, palliatief verlof, mantelzorgverlof en tijdskrediet. Het VBO is van mening dat het legitiem is om daar rekening mee te houden in het kader van de omzetting van de nieuwe richtlijn in de Belgische rechtsorde. 

Desondanks zou de omzetting van de Europese richtlijn met betrekking tot het evenwicht werk-privé in Belgisch recht veel verder gaan dan wat de Europese wetgever bepaald heeft. En dat terwijl België al een zeer ruim wettelijk kader biedt, en voor een stuk ook als voorbeeld diende voor de Europese richtlijn. 

De omzetting van de richtlijn inspireert de wetgever om een lange lijst bijkomende beschermingsgronden in te voeren in de Belgische arbeidswetgeving zoals onder meer tal van extra ontslagbeschermingen, een nieuwe bescherming tegen de nadelige behandeling tijdens de arbeidsrelatie, het gelijkstellen van de  niet-hernieuwing van contracten van bepaalde duur met ontslag, een nieuwe ontslagbescherming bij opname van het verlof om dwingende redenen, een nieuw discriminatiecriterium ‘gezinsverantwoordelijkheden’ en ga zo maar door. 

De genderwet omvat reeds de criteria moederschap, adoptie, vader- of meemoederschap op basis waarvan je niet mag discrimineren. De richtlijn voegt een bescherming toe voor het aanvragen en opnemen van geboorteverlof, ouderschapsverlof, zorgverlof (5 dagen), verlof om dwingende redenen en flexibele werkregelingen. De regering zou die criteria onder de koepelterm van ‘gezinsverantwoordelijkheden’ onderbrengen en daar nog aan toevoegen: mantelzorgverlof, palliatief verlof en klein verlet. Opnieuw een uitbreiding. 

Het VBO pleit voor een neutrale en correcte omzetting van de richtlijn, die rechtszekerheid biedt aan werkgevers en werknemers, de juridisering van de arbeidsrelaties vermijdt, de dialoog op bedrijfsniveau faciliteert en desgevallend de letterlijke bewoordingen van de richtlijn overneemt. 

Een lichtpuntje is dat we momenteel in de Nationale Arbeidsraad een cao proberen te sluiten over het aspect van flexibele werkregelingen. De richtlijn voorziet een recht voor de werknemer om dergelijke flexibele werkregelingen te verzoeken. Samen met de vakbonden proberen we hier een haalbare procedure vast te leggen, met respect voor de richtlijn. 

Het zoeken naar een goede balans tussen werk en privéleven blijft een grote uitdaging voor iedereen. De richtlijn vermeldt dat er “met de behoeften van de werknemers en van de werkgevers rekening moet gehouden worden”. Dat is niet wat de Belgische wetgever van plan is: voor werkgevers wordt de puzzel van de arbeidsorganisatie alsmaar moeilijker te leggen en wordt het ontslagrecht nog complexer door de ellenlange lijst van extra ontslagbeschermingen, die een voorzichtige werkgever de facto verplichten om zich voortdurend in te dekken, en de ontslagkost nog verder dreigt te doen oplopen. Op die manier wordt er ijverig voortgebouwd aan de hoge muren van de burcht, waar het goed vertoeven is voor alle werkenden, maar die het voor de outsiders nog moeilijker maakt om toegang te krijgen tot de Belgische arbeidsmarkt. België zal nog enkele punten stijgen in de ELP-ranking van de OESO (Employment Protection Legislation), met extra drempels ten nadele van de - zo noodzakelijke – tewerkstellingsdoelstelling van 80%.  

(1) RICHTLIJN (EU) 2019/1158 van 20 juni 2019 betreffende het evenwicht tussen werk en privéleven voor ouders en mantelzorgers

Foto ©belga

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN EN PERSBERICHTEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.