Studiedag fiscale hervorming: welke richting gaan we uit?

Op 10 december nam het VBO het voortouw om een bijdrage te leveren aan het debat over de fiscale hervorming. Doel van de studiedag? De noodzaak van een fiscale hervorming plaatsen in haar bredere budgettaire, economische en sociale kader. Het werd een leerrijke dag, waarbij panellisten van diverse achtergronden tot de conclusie kwamen dat er meer is dat ons bindt dan dat ons scheidt.

Pieter Timmermans, CEO van het VBO, trapte de studiedag af door in zijn introductie de randvoorwaarden voor een succesvolle fiscale hervormingen toe te lichten. Hij benadrukte dat eenvoud, rechtvaardigheid en rechtszekerheid essentiële eigenschappen zijn van een breed gedragen belastingsysteem dat ruimte laat voor ondernemerschap.

Na de introductie nam Baudouin Regout het woord om in zijn hoedanigheid van Commissaris van het Federaal Planbureau duiding te geven bij de budgettaire situatie waarin ons land zich bevindt. Hij benadrukte nog maar eens dat de cijfers de urgentie aantonen van een fiscale hervorming en de relevantie van de studiedag.

Baudouin Regout concludeert dat hervormen niet alleen noodzakelijk, maar ook onvermijdelijk is. Opdat dergelijke hervorming kans heeft op slagen, gebeurt ze bovendien best zo snel mogelijk en zowel op vlak van de inkomsten als van de uitgaven. Met één van de twee alleen komt men er niet, aldus nog Regout.

Nadat Rodolphe de Pierpont – executive manager van het VBO-competentiecentrum Fiscaliteit & Investeringen – en zijn collega Robbe Reyns verdere toelichting gaven bij de Belgische fiscale mix, de internationale aanbevelingen en enkele recente studies en rapporten uit binnen- en buitenland; was het de beurt aan het panel. Mark Delanote (UGent), Cristelle Noirhomme (GSK), Bart Defloor (UGent) en Christophe Quintard (FGTB) gingen onder leiding van Laurence Pinte (ING) met elkaar in debat over het hoe en waarom van een fiscale hervorming. De uitwisseling tussen hun complementaire – en soms ogenschijnlijk tegengestelde – achtergronden als respectievelijk professor fiscaliteit, hoofd Corporate Government Affairs bij een grote onderneming, professor economie en vakbondseconoom, leidde tot enkele interessante gedeelde conclusies, zoals:

• 1. Een discussie over een fiscale hervorming is pas zinvol wanneer men weet waarover men spreekt. Daarom is het van elementair belang om een correct beeld te kunnen vormen van de micro- en macro-impact van bestaande regelingen en hun hervormingen. Professor Defloor merkt op dat het fenomeen ‘verliesaversie’ hervormingen vaak in de weg staat: als iedereen vasthoudt aan wat men heeft, is fundamenteel hervormen onmogelijk. Een fiscale hervorming waarbij iedereen wint is ondenkbaar, vulde Delanote aan. Streven naar perfectie is contraproductief: vroeg of laat moet men durven beslissen om vooruitgang te maken.
• 2. Voor het bedrijfsleven blijft competitiviteit ten aanzien van het buitenland het belangrijkste aandachtpunt voor elke fiscale hervorming. Het kunnen behouden en aantrekken van bedrijvigheid is niet alleen belangrijk voor de bedrijven zelf, maar ook voor de werknemers die ze tewerkstellen, de innovatie en welvaart die ze creëren en de financiering van het overheidsapparaat en de sociale zekerheid. Dat de fiscale druk op arbeid daarvoor omlaag moet, was daarbij een punt dat door het hele panel gedeeld werd.
• 3. Verder moeten eenvoud en rechtszekerheid de kernwaarden van een hervorming zijn, aldus Delanote. Hierbij wijst hij op de tendens waarbij men grote ondernemingen uit het oog dreigt te verliezen. Het is uiteraard belangrijk om bijzondere aandacht te hebben voor kmo’s en startende ondernemingen, maar laat ons ook de gevestigde waarden niet over het hoofd zien.

Tot slot werd besproken hoe zo’n hervorming praktisch tot stand kan komen. Of men nu kiest voor een big bang-aanpak of gefaseerd tewerk wil gaan, het is cruciaal om de komende jaren trouw te blijven aan het gekozen pad en niet te bezwijken voor de politieke waan van de dag.