Vandaag telt uw onderneming misschien 45 werknemers, of 95. Tegen het einde van de referteperiode kan dat net anders liggen. En dat verschil bepaalt mogelijk of u straks verplicht een comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) en/of een ondernemingsraad (OR) moet oprichten.
De cijfers die daarvoor bepalend zijn, worden vastgelegd tijdens de referteperiode van 1 oktober 2026 tot en met 30 september 2027.
Op deze pagina leest u wat u vandaag al kunt doen om u voor te bereiden op de sociale verkiezingen van 2028. Het Verbond van Belgische Ondernemingen bouwt een uitgebreid informatie-aanbod uit om u stap voor stap op de hoogte te houden: van webinars en praktische informatie tot publicaties over de sociale verkiezingen.
Of u sociale verkiezingen moet organiseren in 2028, wordt vandaag al meebepaald door beslissingen over aanwervingen, uitzendkrachten en de structuur van uw onderneming.
De drie speerpunten van uw voorbereiding van de sociale verkiezingen
Eerst moet u weten of uw onderneming sociale verkiezingen moet organiseren en op welk niveau u moet tellen. Daarvoor zijn drie zaken bepalend: de referteperiode, de technische bedrijfseenheid (TBE) en de personeelstelling.
De telling van uw personeelsbestand heeft concrete gevolgen. Vanaf gemiddeld 50 werknemers tijdens de referteperiode is de oprichting van een comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) verplicht, indien nog niet aanwezig. Vanaf gemiddeld 100 werknemers tijdens de referteperiode is bijkomend de oprichting van een ondernemingsraad (OR) verplicht.
De referteperiode: tijdens welke periode wordt het aantal werknemers berekend?
De referteperiode is de periode waarin het gemiddelde aantal tewerkgestelde werknemers wordt bepaald om na te gaan of u sociale verkiezingen moet organiseren. Voor de sociale verkiezingen van 2028 wordt verwacht dat die periode van 1 oktober 2026 tot en met 30 september 2027 loopt.
Tijdens die periode wordt het gemiddelde personeelsbestand bepaald dat uitwijst of u de drempel van 50 of 100 werknemers bereikt. De exacte verkiezingsperiode in mei 2028 moet nog worden bepaald.
Zodra de wettelijke verkiezingsperiode en vervolgens de verkiezingsdatum van uw onderneming vastliggen, kunt u een retroplanning maken voor de rest van de – vrij complexe – procedure. Zo weet u wanneer u met de formele procedure moet starten en welke stappen u wanneer moet zetten.
Liever geen deadlines missen? Registreer u voor ons seminar over de sociale verkiezingen 2028 en ontvang een kant-en-klare retroplanning die u kunt toepassen op uw onderneming.
De technische bedrijfseenheid (TBE): op welk niveau telt u?
Voordat u werknemers kunt tellen, moet u bepalen op welk organisatieniveau u moet tellen. Dat niveau is de technische bedrijfseenheid (TBE). Die valt niet noodzakelijk samen met uw juridische entiteit en hoeft ook niet dezelfde te zijn als bij de vorige verkiezingen in 2024.
Een TBE wordt bepaald op basis van een waaier aan economische en sociale criteria, zoals gemeenschappelijke leiding, gelijkaardige activiteiten, personeelsbeleid en geografische nabijheid. De interpretatie van die criteria evolueert bovendien via de rechtspraak. Een TBE-indeling die in 2024 nog correct was, hoeft in 2028 dus niet automatisch dezelfde te zijn – zeker bij fusies, overnames, afsplitsingen of interne reorganisaties sinds de vorige verkiezingen.
De TBE-afbakening bepaalt op welk niveau u moet tellen en dus of de drempel van 50 of 100 werknemers wordt bereikt. Een groep met vier juridische entiteiten van elk 30 werknemers kan, als ze samen één TBE vormen, bijvoorbeeld wél boven de drempel van 100 werknemers uitkomen. Fouten in de TBE-afbakening of de personeelstelling kunnen leiden tot juridische betwistingen tijdens de procedure, met vertraging en kosten tot gevolg.
Wilt u het organisatieniveau waarop u moet tellen correct in kaart brengen?
De personeelstelling: wie telt mee, wie niet?
Eens u weet op welk niveau u moet tellen, volgt de volgende cruciale vraag: welke werknemers neemt u mee in die telling? Voor de berekening van het personeelsbestand gelden specifieke regels die in de praktijk vaak tot discussie leiden.
- Vaste werknemers: vaste werknemers tellen mee volgens de regels die gelden voor de berekening van het gemiddelde personeelsbestand, met specifieke aandacht voor deeltijdse tewerkstelling.
- Uitzendkrachten: uitzendkrachten tellen mee op basis van hun effectieve tewerkstelling tijdens de referteperiode. Ze worden dus niet automatisch voor de volledige referteperiode meegerekend, maar volgens de periode waarin ze effectief bij u aan de slag waren. Ook het motief van de uitzendopdracht speelt een rol: een uitzendkracht die een vaste werknemer vervangt, wordt anders behandeld dan iemand die wordt ingezet voor een tijdelijke piek. Een up-to-date en correct bijgehouden uitzendkrachtenregister is daarom belangrijk.
- Leidinggevend en directiepersoneel: leidinggevend en directiepersoneel wordt apart behandeld. Zij tellen wel mee voor de globale drempel, maar voor kiesrecht en verkiesbaarheid gelden specifieke regels.
Hoe bereidt u uw organisatie nu al voor?
Een goede voorbereiding begint lang voor de eigenlijke verkiezingsprocedure. De komende maanden kunt u al een aantal belangrijke zaken in kaart brengen:
- Breng uw huidige personeelsbestand en de verwachte personeelsevolutie in kaart voor de volledige referteperiode van oktober 2026 tot en met september 2027.
- Herbekijk uw TBE-afbakening, zeker als er sinds 2024 fusies, overnames, afsplitsingen of interne reorganisaties hebben plaatsgevonden.
- Bereid uw uitzendkrachtenregister voor.
- Simuleer de impact van de drempels van 50 en 100 werknemers op basis van de verschillende mogelijke TBE-afbakeningen.
Het VBO als partner voor de voorbereiding van de sociale verkiezingen 2028
De sociale verkiezingen vragen een voorbereiding die ruim vóór de eigenlijke procedure begint. Het VBO ondersteunt werkgevers al decennialang bij de voorbereiding en organisatie van de sociale verkiezingen, met:
- de VBO-gids sociale verkiezingen (beschikbaar oktober 2027): het referentie-instrument voor de volledige procedure én met een exhaustief en uniek overzicht van de jurisprudentie. De gids bevat een exhaustief en uniek overzicht van de jurisprudentie mbt de sociale verkiezingen, naast deskundige toelichting en advies bij de volledige procedure;
- strategische seminars, in samenwerking met terreinexperten van CRFRT–COOAB en het advocatenkantoor Eubelius.
- praktische tips om veelvoorkomende procedurevalkuilen te vermijden.
Wil u geen deadlines missen en de voorbereiding van de sociale verkiezingen in uw bedrijf goed in handen nemen? Tijdens ons seminar ontdekt u:
- wat uw verplichtingen zijn als werkgever voor de sociale verkiezingen van 2028;
- hoe u uw personeelsbestand correct berekent en hoe de technische bedrijfseenheid (TBE) correct wordt afgebakend;
- wat de gevolgen zijn wanneer uw onderneming of het relevante organisatieniveau de drempel van 50 of 100 werknemers nadert.
FAQ: veelgestelde vragen over de sociale verkiezingen 2028
De effectieve verkiezingen vinden plaats in mei 2028. De referteperiode die bepaalt of uw onderneming verkiezingen moet organiseren, start echter al op 1 oktober 2026 en loopt tot en met 30 september 2027.
De technische bedrijfseenheid (TBE) is het niveau waarop uw personeelsbestand wordt beoordeeld om te bepalen of u een ondernemingsraad (OR) en/of comité voor preventie en bescherming op het werk (CPBW) moet oprichten. Een TBE wordt bepaald op basis van economische en sociale criteria en komt niet noodzakelijk overeen met uw juridische vennootschapsstructuur.
Een CPBW is verplicht vanaf gemiddeld 50 werknemers tijdens de referteperiode, wanneer die drempel binnen de betrokken technische bedrijfseenheid wordt bereikt.
Een ondernemingsraad is verplicht vanaf gemiddeld 100 werknemers tijdens de referteperiode, wanneer die drempel binnen de betrokken technische bedrijfseenheid wordt bereikt.
Uitzendkrachten kunnen meetellen voor de berekening van het gemiddelde personeelsbestand tijdens de referteperiode. Welke uitzendkrachten en voor welke periode zij meetellen, hangt af van de wettelijke regels en onder meer van het motief van de uitzendopdracht. Een correct bijgehouden uitzendkrachtenregister is daarom essentieel.
Een onderneming die in 2024 net onder de drempel zat, doet er goed aan de situatie nu opnieuw in kaart te brengen. Wijzigingen in het personeelsbestand of de TBE-structuur sinds 2024 kunnen ervoor zorgen dat de situatie voor 2028 anders is. Breng daarom nu al uw TBE-structuur en verwachte personeelsevolutie in kaart en wacht niet tot 2027.
