Boek 7 moderniseert de bijzondere contracten in het Burgerlijk Wetboek. Vanaf 1 september 2027 krijgen ondernemingen en consumenten een coherenter kader. De praktijk zal uitwijzen wat de echte meerwaarde is.
De wet van 22 juli 2026 tot invoeging van Boek 7 ‘Bijzondere contracten’ werd op 23 september 2026 gepubliceerd. Ze treedt in werking op 1 september 2027 en geldt vooral voor contracten die vanaf dan worden gesloten. Oudere overeenkomsten blijven onder het bestaande recht vallen, tenzij partijen uitdrukkelijk anders bepalen.
Aanvullend of dwingend recht
Boek 7 bundelt de regels over koop en ruil, huur en bruikleen, dienstencontracten, bepaalde kanscontracten en overeenkomsten over een geschil. In b2b-relaties zijn de bepalingen doorgaans van aanvullend recht en blijft de contractvrijheid ruim. Er zijn echter ook uitzonderingen bepaald, meer in het bijzonder voor consumentenkoop. Van die regels kan men dus niet afwijken (dwingend).
Kwalificatie van het contract
Voor ondernemingen is de juiste kwalificatie als koop- of dienstencontract belangrijk. Die keuze bepaalt immers welke regels gelden voor conformiteit, oplevering en aansprakelijkheid. Ook eigendom en risico worden voortaan duidelijker van elkaar onderscheiden.
Conformiteit als rode draad
Fundamenteel nieuw is het eengemaakte conformiteitsbegrip. Het vroegere onderscheid tussen conforme levering en zichtbare of verborgen gebreken verdwijnt. Een goed of dienst moet beantwoorden aan het contract én aan wat de koper redelijkerwijs mag verwachten. Daarbij rekening houdend met onder meer de aard, de redelijke levensduur, het normale gebruik en de concrete omstandigheden.
In het gemeen kooprecht (tussen twee ondernemingen) moet het gebrek aan conformiteit bij de levering minstens in de kiem bestaan en binnen tien jaar aan het licht komen. De koper moet het binnen een redelijke termijn melden en beschikt daarna over twee jaar om op te treden. Uiterlijk tien jaar en drie maanden na de levering vervalt dat recht. Opgelet, dat is geen automatische productgarantie van tien jaar: de redelijke levensduur en het bewijs van het oorspronkelijke gebrek blijven doorslaggevend.
Bij b2c-verkoop blijft twee jaar een specifiek en dwingend consumentenregime gelden, met onder meer een bewijsvermoeden ten gunste van de consument. Daarna kan het gemeen recht nog spelen, maar rust een zwaardere bewijslast op de consument.
Volwaardig regime dienstencontracten
Het dienstencontract wordt een volwaardig gemeenrechtelijke categorie. Materiële en intellectuele prestaties komen binnen één kader. Op die manier worden de conforme uitvoering, aanvaarding, bewaring van toevertrouwde goederen, overdracht van eigendom en risico en beëindiging van het contract geharmoniseerd.
De echte waarde van Boek 7 BW zal pas tot uiting komen in werkbare contracten en evenwichtige procedures.
Aandacht voor bezorgdheden ondernemingen
Het VBO pleitte tijdens het wetgevende traject voor coherentie, rechtszekerheid en praktische werkbaarheid. Met succes. Zo worden de redelijke levensduur en het normale gebruik uitdrukkelijk meegewogen en krijgt wat contractueel is overeengekomen voorrang. De verhouding tussen de tweejarige consumentenwaarborg en de latere gemeenrechtelijke vrijwaring is veel duidelijker.
Voor consumptiegoederen blijft bovendien een vaste kennisgevingstermijn van twee maanden gelden. Voor koop- en dienstencontracten geldt een absolute vervalgrens van tien jaar en drie maanden. Zo wordt de voorspelbaarheid groter en het risico op buitensporige interpretaties beperkt.
VBO helpt voorbereiden op 2027
Boek 7 is geen juridische revolutie, maar verandert wel hoe ondernemingen contracten opstellen, conformiteit beoordelen en geschillen beheren. Een goede voorbereiding is een must. Denk aan de inventarisatie, evaluatie en eventuele bijsturing van contracten en algemene voorwaarden.
Het VBO zal ondernemingen begeleiden met thematische lunchcauserieën (data worden binnenkort gepubliceerd) en technische nota’s met hands-on toelichting. Modernisering is immers pas geslaagd wanneer juridische coherentie leidt tot werkbare oplossingen op het terrein.
Lees meer artikels over:
