Zoals elk jaar kreeg België een rapport van de Europese Commissie, met een aantal ‘Country Specific Recommendations’ of landenspecifieke aanbevelingen. De energietransitie en inspanningen rond decarbonisatie horen bij de centrale thema’s.
De Europese Commissie publiceert jaarlijks Country Specific Recommendations en onderliggende landenrapporten waarin de belangrijkste economische en structurele uitdagingen per lidstaat worden geanalyseerd. Het Belgische rapport bevat een aantal kernboodschappen over de voortgang van ons land inzake energietransitie, maar ook knelpunten. We geven er enkele.
(Fossiele) importafhankelijkheid
De blijvende afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is nog altijd een pijnpunt. Ondanks een toename van de productie van koolstofarme elektriciteit blijft België sterk afhankelijk van ingevoerde fossiele energie. Fossiele brandstoffen vertegenwoordigen nog altijd 67,1% van de energiemix en leveren ongeveer een derde van de elektriciteitsproductie. Die afhankelijkheid beschouwt de Commissie als een structurele kwetsbaarheid.
Energie-efficiëntie zorgt voor emissiereductie
Wat het rapport ook benadrukt, is de positieve evolutie in de maakindustrie. België heeft belangrijke energie-intensieve industrieën. De energiegerelateerde emissies in de industrie zijn de voorbije jaren gedaald. Die daling wordt volgens het rapport vooral verklaard door verbeteringen in energie-efficiëntie, eerder dan door een structurele omschakeling naar elektrificatie of andere koolstofarme energiebronnen.
Elektriciteit blijft (te) duur
Tegelijk stelt het rapport vast dat de verdere decarbonisatie van de industrie wordt bemoeilijkt door de hoge elektriciteitsprijzen in ons land. De verhouding tussen elektriciteits- en gasprijzen blijft hoog (met een ratio van 3,9 in 2025). Die ratio zorgt ervoor dat geëlektrificeerde alternatieven voor aardgas vandaag financieel nog niet rendabel zijn. Gezien elektrificatie voor vele economische activiteiten technologisch de meest voor de hand liggende oplossing is, ligt hier een belangrijke sleutel voor verdere decarbonisatie van onze economie.
Grids, grids, grids
De belangrijkste uitdaging ligt volgens de Commissie bij het elektriciteitsnet of -grid. Hoewel verschillende infrastructuurprojecten zijn gepland om het net te versterken en de interconnectiviteit te verbeteren, gaat het vooralsnog te traag. Netuitbreidingen worden geconfronteerd met vergunningsproblemen en stijgende kosten. Dat heeft een directe impact op de snelheid waarmee nieuwe energie-infrastructuur kan worden gerealiseerd.
Onvoldoende netcapaciteit remt de uitrol van hernieuwbare energie af en vormt een grote belemmering voor de verdere transitie.
Het rapport stelt expliciet dat onvoldoende netcapaciteit de uitrol van hernieuwbare energie afremt, en daarmee een grote belemmering vormt voor de verdere transitie. Volgens de Commissie verklaart dat mee waarom België, met een aandeel van 14,3% hernieuwbare energie in zijn finale energieconsumptie, de slechtste leerling van de EU-klas is.
Werk aan de winkel dus!
Lees meer artikels over:
