Elke week neemt het VBO een ander aspect van de arbeidsmarkt onder de loep. In dit artikel analyseren we de impact van de evoluerende arbeidsmarkt op de financiering van de sociale zekerheid en haar financiële houdbaarheid.
Hoe wordt de sociale zekerheid voor werknemers gefinancierd? Wat zijn de verschillende uitgavenposten en hoe groot is hun aandeel? Die vragen zullen in dit artikel worden behandeld en geïllustreerd aan de hand van grafieken.
In 2024: tekort van 6,2 miljard euro
De inkomsten zijn niet langer toereikend om de stijgende uitgaven te dekken (voornamelijk op het gebied van pensioenen, gezondheidszorg en arbeidsongeschiktheid en invaliditeit), wat resulteert in een tekort dat de afgelopen jaren alleen maar is toegenomen (zie artikel: Aanzienlijke structurele uitdagingen in de socialezekerheidsbegroting). Het gat in de begroting van de sociale zekerheid zou in 2024 6,2 miljard euro bedragen!
9,5 miljard euro kosten voor langdurig zieken
Het aantal langdurig zieken blijft in een zorgwekkend tempo stijgen. In 2022 ging het om meer dan 500.000 personen. Als gevolg daarvan zullen de kosten van invaliditeit naar verwachting stijgen tot meer dan 9,5 miljard euro in 2024 (en 13,4 miljard euro als we rekening houden met mensen die minder dan een jaar ziek zijn). Als we de trends in de rubrieken ‘werkloosheid’ en ‘arbeidsongeschiktheid en invaliditeit’ vergelijken, zowel wat betreft volumes als uitgaven, dan zien we dat arbeidsongeschiktheid en invaliditeit de werkloosheid met een duizelingwekkende en zorgwekkende marge hebben ingehaald (zie onderstaande grafiek).
Alle elementen die worden geanalyseerd in de verschillende artikels gekoppeld aan het Dashboard arbeidsmarkt beïnvloeden de financiering van de sociale zekerheid, zowel wat betreft de inkomsten als de uitgaven, en vormen belangrijke hefbomen voor de toekomstige houdbaarheid van de sociale zekerheid.
De werkzaamheidsgraad verhogen in de richting van de doelstelling van 80% door de loopbanen effectief te verlengen, vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen, werklozen en inactieven (waaronder langdurig zieken) te activeren en te re-integreren, door de overgangen van werkloosheid of inactiviteit naar werk te verbeteren, door werkloosheidsvallen uit de weg te ruimen en door werk lonend te maken in verhouding tot elke situatie van niet-werken, zijn allemaal essentiële pistes als we aan die 80% willen raken en willen bijdragen aan de houdbaarheid van de sociale zekerheid.
Zie ook:
VBO-dashboard arbeidsmarkt: indicatoren beloven weinig goeds,
VBO-dashboard arbeidsmarkt: loopbanen zijn te kort en
VBO-dashboard arbeidsmarkt: lage mobiliteit weegt op onze arbeidsmarkt
Lees meer artikels over:
