Op 24 juli publiceerde de Europese Commissie de finale versie van de AI-omnibus. De tekst bouwt al een aantal obstakels af die de industrie ondervond bij de initiële AI Act. Het VBO ijverde voor een vereenvoudiging die haalbaar en realistisch was voor onze ondernemingen. Een beknopt overzicht.
Wat is er precies veranderd?
Op 19 november introduceerde de Europese Commissie twee vereenvoudigingspakketten: de digitale omnibus en de digitale omnibus inzake AI (kortweg: AI‑omnibus). Meer over de twee omnibusvoorstellen leest u hier. Wat van de AI Act in werking trad deze zomer, leest u hier.
Hieronder overlopen we de belangrijkste wijzigingen, van belang voor onze bedrijven.
Heel wat wijzigingen in de AI omnibus sluiten direct aan bij wat het VBO namens zijn ondernemingen vroeg.
Artikel 4 – AI‑geletterdheid: van quasi‑verplichting naar gedeelde inspanning
De initiële versie van de AI Act legde een ‘quasi‑verplichting’ op aan de werkgever om te voorzien in de AI‑geletterdheid van zijn werknemers.
Met de AI‑omnibus werd dat een ‘gedeelde verplichting’ tussen de werkgever enerzijds en de Europese Commissie en de lidstaten anderzijds. Bovendien wordt nu expliciet gesteld dat de werkgever géén specifiek niveau van AI‑geletterdheid moet garanderen. Het gaat dus om een inspanningsverbintenis, en niet om een resultaatsverbintenis.
Nieuw: artikel 4a – gebruik van bijzondere persoonsgegevens
Een nieuw artikel 4(a) behandelt naast AI‑geletterdheid ook het gebruik van bijzondere categorieën van persoonsgegevens. Ook voor dat artikel was het VBO een pleitbezorger. Immers, een AI‑systeem moet kunnen worden gecontroleerd op mogelijke vooringenomenheid (de zogenaamde bias).
Voorheen bestond die mogelijkheid al in artikel 10(5) van de AI Act, maar enkel voor aanbieders van hoogrisico-AI-systemen.
De AI–omnibus vervangt artikel 10(5) door het nieuwe artikel 4(a). Dat nieuwe artikel breidt de kring van wie gevoelige data mag verwerken voor biascontrole uit naar gebruiksverantwoordelijken van hoogrisicosystemen en naar aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van andere AI-systemen.
Artikel 6 – classificatie ‘hoog risico’: ruimere uitzondering
Vroeger werden bepaalde AI‑systemen per definitie als ‘met een hoog risico’ gekwalificeerd, met een hele resem bijkomende verplichtingen tot gevolg.
De AI‑omnibus beoordeelt die AI-systemen op een meer praktische manier en creëert uitzonderingen waar zinvol: “… worden AI‑systemen die uitsluitend worden gebruikt voor niet‑veiligheidsgerelateerde aspecten van bijstand aan gebruikers, optimalisering van de prestaties, efficiëntie van de dienstverlening, automatisering of gemak of kwaliteitscontrole, niet als veiligheidscomponenten aangemerkt.”
Artikel 6 biedt een welgekomen verduidelijking voor veel bedrijven die dergelijke AI‑systemen op de markt willen brengen.
Artikel 11 – technische documentatie: ruimere versoepeling
Vroeger konden kmo’s en start-ups hun technische documentatie op een vereenvoudigde manier opstellen.
De AI‑omnibus breidt die versoepeling uit naar small mid‑caps (bedrijven tot 750 medewerkers).
Lees meer artikels over:
