Op 9 januari gaven de EU-lidstaten hun goedkeuring aan het EU‑Mercosur-handelsakkoord. In een wereld die wordt gekenmerkt door geopolitieke spanningen, vormt dat een belangrijke stap om de Europese en Belgische economie sterker te verankeren in de wereldwijde waardeketens, met name die van Latijns-Amerika.
Een historisch akkoord
De Europese Unie is vandaag de op een na grootste handelspartner van Mercosur1 voor goederen. Samen vertegenwoordigen beide regio’s bijna een vijfde van de wereldeconomie. Het akkoord heeft het potentieel om de handelsrelaties aanzienlijk te verdiepen en bij te dragen aan economische groei, investeringen en werkgelegenheid, ten voordele van ongeveer 750 miljoen mensen in de EU en de Mercosur‑landen.
Sterke offensieve belangen voor Belgische bedrijven
Het akkoord voorziet in een verregaande afschaffing van tarieven en een vermindering van niet‑tarifaire belemmeringen. In totaal verdwijnen de invoertarieven op 91% van de goederen die uit de EU naar Mercosur worden uitgevoerd. Dat zal de concurrentiepositie van Europese bedrijven gevoelig versterken.
Vandaag gelden in Mercosur nog heel hoge invoertarieven op producten waarin Europa en België sterk staan, zoals auto’s (tot 35%), chemische producten (gemiddeld 18%), chocolade (20%) en textiel (20%). De geleidelijke afschaffing van die tarieven verlaagt de kosten voor exporterende ondernemingen en vergroot hun toegang tot snelgroeiende markten.
Het EU Mercosur-akkoord is een belangrijke hefboom voor de verankering van Belgische bedrijven in mondiale waardeketens.
Nieuwe marktkansen en kritieke grondstoffen
Het akkoord creëert bijkomende kansen voor Belgische ondernemingen buiten de goederenhandel. Zo krijgen Europese bedrijven toegang tot overheidsopdrachten in de Mercosur‑landen onder vergelijkbare voorwaarden als lokale ondernemingen. Ook voor dienstverleners wordt de markttoegang verbeterd, onder meer in zakelijke diensten, logistiek en transport.
Daarnaast is het akkoord van strategisch belang voor de Europese bevoorrading van kritieke grondstoffen die essentieel zijn voor de groene transitie en de elektrificatie van de economie. Lagere tarieven en betere handelsvoorwaarden voor grondstoffen, zoals lithium en natuurlijk grafiet, versterken de Europese toeleveringszekerheid in een domein dat steeds meer geopolitiek gevoelig wordt.
Versterkte bescherming en hoge standaarden
Aan de defensieve kant bevat het akkoord specifieke vrijwaringsmechanismen om kwetsbare sectoren, zoals landbouw en voedselproductie, te beschermen bij plotse en onverwachte invoerstijgingen. Die kunnen worden ingezet wanneer dat nodig is. Dat werd bevestigd door de Europese wetgevers via een wetgeving die deze mechanismen op korte termijn in actie moeten omzetten. Tegelijk blijft het basisprincipe gelden dat alle ingevoerde producten moeten voldoen aan de EU‑normen en ‑standaarden op het vlak van veiligheid, gezondheid, milieu en kwaliteit. Een consequente handhaving daarvan blijft essentieel.
Vrijhandel als strategisch instrument
In een wereld waarin economische rivaliteit en geopolitieke spanningen toenemen, zijn strategische handelsakkoorden essentieel om de positie van de EU in mondiale waardeketens te verankeren en handelsstromen te diversifiëren. Het Mercosur‑akkoord draagt bij aan die strategische doelstelling en verkleint het risico dat belangrijke partners zich exclusief tot andere economische machtsblokken wenden.
Volgende stappen?
Na de goedkeuring door de lidstaten zal Commissievoorzitter von der Leyen naar alle waarschijnlijkheid het akkoord op 17 januari ondertekenen in Paraguay. Daarna zal het akkoord worden voorgelegd aan het Europees Parlement dat zijn goedkeuring moet geven.
Voor het VBO en zijn sectoren is het van belang dat dit proces zorgvuldig maar voortvarend verloopt. Het EU‑Mercosur-akkoord is een belangrijke hefboom voor de internationale concurrentiekracht van onze economie en voor de verankering van Belgische bedrijven in mondiale waardeketens.
- 1. Mercosur, voluit de Zuidelijke Gemeenschappelijke Markt, is een economische en politieke unie tussen Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. ↩︎
Lees meer artikels over:
