België rankt nog altijd binnen de internationale innovatietop, zo toont de recente Global Innovation Index. Maar de concurrentie staat niet stil. Net nu de begrotingsdruk toeneemt, is het cruciaal om de stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling te vrijwaren als motor van groei en welvaart.
België blijft bij de wereldtop
België zakt van plaats 21 naar 22 in de Global Innovation Index (GII) 2026 van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO). Ons land blijft behoren tot de meest innovatieve economieën ter wereld. En scoort bijzonder sterk in domeinen zoals kenniscreatie, onderzoek, hoogtechnologische activiteiten en samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen.
Dat is geen toeval. De voorbije decennia bouwde België een sterk ecosysteem uit met universiteiten, onderzoekscentra, ondernemingen en gerichte fiscale stimulansen voor onderzoek en ontwikkeling (meer over de O&O-stimuli leest u in onze Belgian Tax Barometer). Die aanpak heeft gewerkt. België behoort vandaag tot de Europese koplopers inzake private O&O-investeringen.
Innovatiekampioen met zwakke schakels
Toch legt de index ook enkele zwakke punten bloot. België creëert veel kennis, maar slaagt er minder goed in om die kennis op grote schaal om te zetten in economische groei. De algemene marktomgeving, de beschikbaarheid van groeikapitaal en het vermogen om innovatieve bedrijven snel te laten doorgroeien blijven aandachtspunten.
Ook de prestaties voor de pijler ‘infrastructuur’ vallen op, met slechts een 42e plaats voor ons land. Het illustreert dat innovatie niet uitsluitend draait om onderzoek. Minstens even belangrijk zijn een adequate netcapaciteit, moderne infrastructuur (zoals datacenters) en efficiënte vergunningsprocedures.
De internationale concurrentie wacht niet
De daling van één plaats lijkt beperkt, maar innovatie is per definitie een internationale wedstrijd. Terwijl België zijn sterke positie probeert te behouden, investeren andere landen steeds forser in artificiële intelligentie, digitalisering, deeptech en strategische technologieën.
Besparen op innovatie is besparen op groei
Het VBO benadrukt daarom in zijn groeiplan dat een gunstig klimaat voor O&O en innovatie cruciaal blijft voor de groei van ons land. Het behoud van instrumenten, zoals de vrijstelling van doorstorting van bedrijfsvoorheffing voor onderzoekers, de innovatieaftrek en andere innovatiegerichte stimuli is essentieel. Die maatregelen droegen bij aan de opmars van België van Europese middenmoter naar koploper inzake private O&O-uitgaven (meer daarover leest u in onze Belgian Tax Barometer). Ze ondersteunen niet alleen onderzoek, maar trekken ook investeringen en ‘human capital’ aan.
Voor een open economie met hoge loonkosten is innovatie bovendien een van de belangrijkste bronnen van concurrentiekracht. Ze maakt ons competitief op het vlak van kennis, creativiteit en hoogwaardige producten en diensten. Wie raakt aan de fundamenten van ons innovatiebeleid, raakt dus ook aan de toekomstige groei van onze economie.
Wie vandaag bespaart op innovatie, riskeert morgen minder groei, minder investeringen en minder jobs.
Dat maakt het debat over de begroting bijzonder relevant. Uiteraard moeten de overheidsfinanciën worden gesaneerd. Maar wie vandaag bespaart op de motoren van toekomstige groei, dreigt morgen een nog grotere factuur gepresenteerd te krijgen. Minder innovatie leidt immers tot minder investeringen, minder productiviteit, minder economische groei en uiteindelijk ook minder fiscale inkomsten.
Lees meer artikels over:
