Europese industrie: het glas is halfvol mits …

Het aandeel van de toegevoegde waarde van de industrie in de Europese economie daalt. Wat is de grootste oorzaak van die malaise? En hoe kunnen we die economisch krimp stoppen? Jean-François van Boxmeer, voorzitter van de invloedrijke industriële denktank European Round Table for Industry (ERT), deelde zijn inzichten met de bedrijfstop tijdens het Strategisch Comité van het VBO.

Jean-François van Boxmeer was bij Heineken een van de langstzittende CEO’s in Europa. De 64-jarige Mechelaar is vandaag zowel voorzitter van de Britse telecomoperator Vodafone als van de European Round Table for Industry (ERT), een industriële denktank waarin 61 Europese captains of industry uit de industriële en technologische sector zetelen.

Europa drijft weg van VS en China

Als voorzitter van de ERT wees hij op drie gaps die Europa doen wegdrijven van andere economische grootmachten:

• 1. In 2000 stond Europa nog voor 22,5% van de wereldwijde industriële output, de VS voor 21% en China voor 10%. Twintig jaar later zakt Europa naar 14,5%, de VS naar 16% en stijgt China tot 28%. En de klooft blijft groeien. “Niet China vormt de grootste bedreiging – Europa geniet mee van het openstellen van de Chinese markt – maar Europa zelf, dat een regelgeving creëert die de Europese potentiële groei remt.”
• 2. De energieprijzen in Europa overstijgen fors die in de VS. “Die hoge prijzen vormden een sterke driver voor de industrie om energiezuiniger en -efficiënter te werken, maar de kloof is nu zo groot geworden dat de energie-intensieve industrie Europa verlaat.”
• 3. De divergentie tussen Europa en de VS bleef de voorbije twintig jaar groeien. Terwijl Europa’s economie almaar opener werd, plooiden de VS steeds meer terug op de eigen interne markt. “Dankzij de groeimotor van zijn eigen interne markt, kan president Trump vandaag met minder nevenschade een tarievenoorlog voeren.”

Economische groei herstellen

Blijft de vraag hoe en of we Europa’s concurrentiehandicap kunnen herstellen. Van Boxmeer blijft optimistisch: “Het glas is halfvol. Europa beschikt (nu) nog over tal van kansen en troeven, maar het wordt tijd dat het die veel sterker uitspeelt om onze economische groei weer op peil te krijgen.” Die kansen situeren zich op drie assen:

• 1. De mogelijkheid om de hoge energieprijzen tot een betaalbaar niveau te brengen, aangezien die prijzen vooral worden gestuwd door taksen en belastingen, en minder door de primaire energieprijs.
• 2. Het Europese innovatievermogen is sterk, maar we mogen niet aan kracht inboeten. Minder de kost van innovatie is daar een beslissende factor, wel de kwaliteit van de skills en kennis van de mensen. En de manier waarop we de O&O-resultaten omzetten in concrete economische groei.
• 3. Het Europese engagement in het digitale ecosysteem. En dat zowel in soft- als in hardware (chips). We hebben en kunnen daar een rol blijven spelen op voorwaarde dat we blijven investeren in de digitale ontwikkelingen.

Concrete acties

Het goede nieuws is dat de ‘politiek’ het heeft begrepen, onder meer dankzij de rapporten van Enrico Letta (‘Much more than a market’) en Mario Draghi (‘The future of European competitiveness’). “Die horde is alvast genomen, nu is zaak om zonder dralen de goede intenties en strategieën vanaf vandaag om te zetten in concrete acties. Het is trouwens uitermate belangrijk dat de businesswereld, in casu de industrie, meedenkt en werkbare oplossingen voorstelt en niet alles in handen laat van het primaat van de politiek.”