Eind december werd een akkoord bereikt over het Europees klimaatdoel voor 2040. De Europese Raad en het Europees Parlement raakten het eens over de doelstelling om de koolstofuitstoot van de Europese Unie tegen 2040 met 90% terug te dringen ten opzichte van 1990.
De ‘Fit for 90’ verzekert de opvolging van de ‘Fit for 55’-doelstellingen: een emissiereductie van 55% tegen 2030. Na een periode van intensieve onderhandelingen over zowel het ambitieniveau als de manier waarop de nieuwe doelstelling moet worden gehaald, werd tot een nieuw streefdoel besloten voor de periode ná 2030. Dat moet de EU in staat moet stellen haar ultieme klimaatdoelstelling – klimaatneutraliteit in 2050 – te halen.
Opvolger ‘Fit for 55’-pakket
In het kader van de Europese Green Deal werd in 2021 het ‘Fit for 55’-pakket gepresenteerd door de Europese Commissie. Dat pakket maatregelen moest de EU in staat stellen haar uitstoot van broeikasgassen met 55% terug te dringen ten opzichte van het jaar 1990.
Die doelstelling wordt nu dus opgevolgd door een emissiereductiedoelstelling van 90% tegen 2040, waarvan maximaal 5% mag worden ingevuld met de aankoop van internationale koolstofkredieten. Dat akkoord is weliswaar maar een eerste stap. Nu komt het erop aan snel de praktische gevolgen in kaart te brengen van die verhoogde doelstelling op het Europese klimaatbeleid en onze industrie. Een nieuw ambitieniveau betekent immers ook dat de subdoelstellingen die het vorige streefdoel onderbouwden, moeten worden herbekeken.
Zo moet bepaald worden hoe de inspanningen zullen worden verdeeld onder de lidstaten en sectoren. Onder het ‘Fit for 55’-pakket moest bijvoorbeeld 62% van de emissiereductie worden verwezenlijkt door de ETS-sectoren.1 Die verdeling moet nu worden herzien, gezien een ongewijzigde verdeling onder het verhoogde ambitieniveau zou impliceren dat die ETS-sectoren tegen 2040 klimaatneutraal moeten zijn. Een moeilijke tot onmogelijke opdracht.
De nieuwe ‘Fit for 90’-ambitie halen wordt bijzonder moeilijk tot onhaalbaar zonder een aantal noodzakelijke randvoorwaarden.
Belgische afspraken
Ook in eigen land geeft de nieuwe doelstelling aanleiding tot een nieuwe verdeeloefening. Zodra duidelijk is hoe de inspanningen zullen worden verdeeld onder de lidstaten, moet worden bepaald welk deel van die inspanning zal worden gedragen door de federale en regionale overheden. Denk aan de emissiereductiedoelstelling en het verhogen van het aandeel van hernieuwbare energie in de nationale energiemix. En aan de verdeling van de kosten (wie draagt de gevolgen als de doelstellingen niet worden gehaald?) en de baten (bv. Europese funding).
Noodzakelijke randvoorwaarden
In aanloop naar de beslissing over de verhoogde klimaatambitie, riep het VBO de federale overheid al op om een flankerend beleid uit te werken. Om de Belgische en bij uitbreiding Europese bedrijven in staat te stellen naar de nieuwe ambitieuze doelstelling toe te werken, moet een aantal noodzakelijke randvoorwaarden worden verwezenlijkt. Belangrijk zijn bijvoorbeeld hernieuwbare of koolstofarme energie tegen competitieve prijzen, infrastructuur voor de afvang en het transport van koolstof en grootschalige investeringen in het elektriciteitsnetwerk.
Onze experten zijn verheugd dat ook de Europese instellingen de noodzaak van dit soort randvoorwaarden erkennen.
1. Een ETS-bedrijf is een bedrijf dat onder het EU-emissiehandelssysteem (Emissions Trading System of ETS) valt. Het huidige ETS (ETS1) op EU-niveau omvat ongeveer 10.000 bedrijven in de sectoren verwarming en elektriciteitsproductie, energie-intensieve industriële sectoren (raffinaderijen, staalfabrieken, cement-, glas- en papierproductie) en de commerciële luchtvaart (vluchten binnen de Europese Economische Ruimte). ↩︎
Lees meer artikels over:
