Volgens een studie van de Nationale Bank (NBB) presteerden Spanje, Portugal en Griekenland de voorbije jaren opvallend beter dan de traditionele kernlanden van de eurozone, waaronder België. Een decennium geleden stonden die landen nog symbool voor economische kwetsbaarheid. Vandaag combineren ze sterkere groei met een gezondere begroting. Wat doen zij beter dan ons land?
De schuldencrisis van de jaren 2010 maakte duidelijk hoe gevaarlijk een economische situatie wordt wanneer groei vooral steunt op consumptie, vastgoed of overheidstekorten. Spanje, Portugal en Griekenland voerden ingrijpende hervormingen door op het vlak van arbeidsmarkt, concurrentievermogen, overheidsfinanciën en financiële stabiliteit. Die aanpassingen leidden tot een herstel van het investeerdersvertrouwen, betere exportprestaties en in fine een sterkere economische groei.
Belgische uitdaging
Voor België is de boodschap bijzonder relevant. De studie toont aan dat duurzame economische groei niet kan steunen op tijdelijke stimuli of extra overheidsuitgaven alleen. Zonder structurele hervormingen kunnen we het groeipotentieel van een economie niet versterken. Vertaald naar ons land betekent dat prioritair:
1. Competitiviteit centraal stellen
De Zuid-Europese landen herwonnen hun concurrentievermogen door de loonkosten beter onder controle te houden en exportgerichte groei te stimuleren. Na de schuldencrisis voerden Spanje, Portugal en Griekenland ingrijpende hervormingen door, zoals:
– een sterkere koppeling van de loonvorming aan de productiviteitsgroei;
– een beperking van automatische loonstijgingen;
– een hervorming van de collectieve loononderhandelingen;
– flexibelere arbeidsmarkten;
– forse stimuli om langer te werken.
Ook België moet blijven waken over zijn loonkostenhandicap en inzetten op productiviteitsverhogende investeringen. Onze economie kampt immers met een structurele kostenhandicap tegenover onze belangrijkste Europese concurrenten. Strikt behoud van het concurrentievermogen, gecombineerd met investeringen in innovatie, digitalisering en onderzoek & ontwikkeling, is cruciaal om exportgroei en productiviteitswinst te ondersteunen. De Zuid-Europese heropleving werd in belangrijke mate gedragen door een herstel van de internationale concurrentiekracht.
2. Hervormen loont
Arbeidsmarkthervormingen, een hogere werkzaamheidsgraad en een efficiëntere overheid droegen in Spanje, Portugal en Griekenland aanzienlijk bij tot een sterker groeipotentieel. De hervormingen uit het Belgische regeerakkoord moeten daarom snel en consequent worden uitgevoerd.
Budgettaire duurzaamheid is geen rem, maar een voorwaarde voor groei.
3. Begrotingssanering en groei zijn geen tegenpolen
België kan zich niet veroorloven om de schuldgraad verder te laten oplopen. Een geleidelijke maar structurele begrotingssanering is noodzakelijk om de rentelasten onder controle te houden en budgettaire ruimte te creëren voor toekomstige uitdagingen, zoals defensie, vergrijzing en investeringen. De Zuid-Europese landen tonen aan dat geloofwaardig begrotingsbeleid het vertrouwen van investeerders versterkt en financieringskosten kan drukken.
Lessons learnt
Voor België is de les duidelijk: zonder structurele hervormingen dreigt onze economie verder terrein te verliezen. Met doordachte en doorgezette hervormingen kunnen we opnieuw een duurzaam groeipad uitbouwen.
Lees meer artikels over:
