De Europese Commissie stelde recent haar ‘Single Market Strategy’ voor. Die strategie bevat een reeks maatregelen gericht op de verdere integratie van de interne Europese markt. In een tijd van wereldwijde handelsspanningen ziet de EU zich genoodzaakt om ook de handel binnen Europa te versterken. Wat houdt de strategie precies in?
Hoewel er in het verleden al meerdere visies zijn ontwikkeld voor de Europese interne markt, is dit de eerste strategie die wordt gelanceerd onder het nieuwe mandaat van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. Tegelijkertijd vormt ze de eerste concrete Europese opvolging van het rapport van Enrico Letta (‘Much more than a market’).
In een context van toenemende geopolitieke onzekerheid, waarin de EU steeds meer op zichzelf is aangewezen, is de noodzaak om de interne markt te verdiepen urgenter dan ooit. Volgens de Europese Commissie zou een verdere voltooiing van de interne markt de reeds bereikte voordelen verdubbelen. Wat houdt die nieuwe strategie precies in?
Minder belemmeringen
De nieuwe strategie van de Europese Commissie zet breed in op het versterken van de interne markt. Een van de meest opvallende onderdelen is de aanpak van de zogeheten ‘Terrible Ten’ – tien hardnekkige obstakels die de werking van de interne markt belemmeren. De Commissie wil onder meer de versnipperde regels rond verpakking, etikettering en afvalverwerking aanpakken, en pleit voor een meer geharmoniseerde aanpak. Ook de erkenning van professionele kwalificaties wordt onder de loep genomen. Daarnaast zet ze in op het moderniseren van verouderde regelgeving en het stroomlijnen van standaarden.
Het opstarten van een onderneming moet eenvoudiger, net als het plaatsen van werknemers over de grenzen heen. Nationale regels die de dienstverlening belemmeren, worden bekeken, en ook de complexiteit van Europese regelgeving wordt erkend, met als doel verdere vereenvoudiging en betere harmonisatie. Ook het gebrek aan betrokkenheid van lidstaten bij de uitvoering van EU-regels wordt aangekaart, waar lidstaten vaak belemmeringen en fragmentatie creëren door wetgeving niet correct uit te voeren of juist extra verplichtingen opleggen (de zgn. ‘gold-plating’).
Focus op diensten en kmo’s
Hoewel diensten goed zijn voor ongeveer 75% van het EU-bbp, blijft de interne markt voor diensten sterk onderbenut. De strategie stelt daarom een sectorgerichte aanpak voor, met focus op sectoren met economisch potentieel, zoals zakelijke dienstverlening, bouwsector, detailhandel en technische installatiediensten. Door belemmeringen, zoals uiteenlopende nationale regels, complexe erkenningsprocedures en administratieve lasten aan te pakken, wil de Commissie de grensoverschrijdende dienstverlening vergemakkelijken.
Kmo’s ondervinden vaak de grootste hinder van versnipperde regelgeving binnen de interne markt. De Commissie wil hun toegang vergemakkelijken via een reeks maatregelen, waaronder een eenvoudig online KMO-ID op basis van zelfverklaring, een versterkt netwerk van kmo-ambassadeurs en een aangepaste definitie voor kleine midcap-ondernemingen (‘small mid-caps’). Daarnaast werkt ze aan het verminderen van administratieve lasten, het verbeteren van toegang tot duurzame financiering en het stroomlijnen van rapportageverplichtingen. De strategie benadrukt het belang van het ‘think small first’-principe om kmo’s te helpen groeien binnen de Europese markt.
Digitalisering en betere handhaving
Een andere ambitie in de strategie is de digitalisering van de interne markt. De Commissie wil af van omslachtige papierstromen en wil inzetten op een datagedreven aanpak. Dat betekent: minder documenten, meer geautomatiseerde gegevensuitwisseling. Tools, zoals het Digital Product Passport (DPP), e-facturatie en het Single Digital Gateway moeten bedrijven en overheden in staat stellen sneller, eenvoudiger en transparanter samen te werken.
Naast nieuwe plannen en digitale vernieuwing, legt de strategie ook sterk de nadruk op handhaving. Want regels hebben pas impact als ze ook effectief worden toegepast. De Commissie wil dat lidstaten meer verantwoordelijkheid nemen voor het naleven van de interne marktregels. Daarom stelt ze voor om in elk land een ‘Single Market Sherpa’ aan te stellen: een aanspreekpunt op hoog niveau dat knelpunten moet signaleren en oplossen. Daarnaast worden bestaande netwerken, zoals SMET (Single Market Enforcement Taskforce) en SOLVIT (een gratis online bemiddelingsnetwerk) versterkt, zodat klachten van burgers en bedrijven sneller worden opgevolgd. Ook inbreukprocedures zullen sneller en strategischer worden ingezet om hardnekkige belemmeringen aan te pakken.
De strategie bezit het potentieel om de interne markt te versterken.
Een strategie met potentieel
De nieuwe strategie biedt een breed palet aan maatregelen dat inspeelt op bekende knelpunten binnen de interne markt. Ze komt tegemoet aan bezorgdheden uit het bedrijfsleven en zet in op praktische verbeteringen. Toch blijft het document eerder operationeel dan strategisch. Er ontbreekt een duidelijke langetermijnvisie of samenhangend einddoel dat richting geeft aan de voorgestelde acties. De structuur van de strategie voelt daardoor soms wat gefragmenteerd en heeft geen duidelijk doel.
Niettemin, als de voorgestelde maatregelen effectief worden uitgevoerd, kunnen ze op korte termijn wel degelijk een verschil maken voor bedrijven en burgers in Europa.
Meer informatie kan u hier terugvinden:
- A Strategy for making the Single Market simple, seamless and strong – Questions & Answers –Factsheet
- Omnibus IV – Questions & Answers
Lees meer artikels over:
