Op 25 maart 2025 publiceerde het Europees Octrooibureau (EOB of EPO in het Engels) naar jaarlijkse gewoonte zijn statistieken over Europese octrooiaanvragen. Het stijgend aantal patentaanvragen in ons land toont dat België blijft inzetten op innovatie.
Het aantal patentaanvragen in België steeg in 2024 tot 2.615, een stijging met 1,1% tegenover 2023. Ter vergelijking: in dezelfde periode steeg dat aantal in Europa met 0,3%. Ondanks de toename behoudt ons land zijn negende plaats in de landenranking (aantal aanvragen naar verhouding tot het aantal inwoners).
Ook wat de toekenning van patenten betreft, kunnen we positief zijn. Het lijkt erop dat de opgelopen achterstand als gevolg van de uitbraak van de coronapandemie stilaan is weggewerkt. In 2023 en 2024 werden respectievelijk 1.183 en 1.296 patenten toegekend. In 2022 waren dat er nog 919.
O&O én patenten: hefboom economische welvaart
België blijft een van de meest O&O-intensieve landen in Europa en de wereld. Ondanks die positie bij de top is België volgens het European Innovation Scoreboard ‘slechts’ een sterke innovator. Volgens de Europese Commissie is dat deels te wijten aan de lage graad aan opbouw van intellectuele eigendom (PCT, Trademark en Design applications). Het aantal aanvragen en toekenningen van patenten blijft daarom een belangrijke indicator om het concurrentievermogen van onze ondernemingen op te volgen.
Over de meest recente cijfers van het EPO mogen we dan wel positief zijn, ze tonen tegelijk aan dat er nog werk aan de winkel is om O&O concreet te vertalen in marktklare innovatie. Onderzoekers en bedrijven moeten meer inspanningen doen om verworven kennis en vaardigheden aan de man te brengen en om te zetten in innovatieve goederen, diensten en processen.
België en Europa’s strategische sectoren
Daarnaast suggereren de cijfers dat de Belgische innovatie opvallend afwijkt van de Europese dynamiek. Waar in Europa de aanvragen inzake computertechnologie (+ 3,3%) en elektronische machinerie (+ 8,9%) jaar op jaar sterk stegen (naast de toename in de biotechsector met +5,4%), was dat niet zo in de Belgische sectoren. Daar was er geen groei of daalde het aantal aanvragen zelfs. Daartegenover staat een aanzienlijk sterkere stijging in België op het vlak van innovatie in chemische technieken (+42,1%), materialen en metallurgie (+39,7%), oppervlaktetechnologie en coating (+38,2%), transport (+24%) en civiele bouwkunde (+15%).
De innovatiecijfers voor België zijn positief, maar bedrijven moeten nog sterker inzetten op marktklare innovatie.
De vijf belangrijkste Belgische sectoren wat patentaanvragen betreft, blijven evenwel de biotech, farma, metallurgie, overige gespecialiseerde machinerie en medische technologie. Die laatste sector kende evenwel een forse achteruitgang (-26% in tegenstelling tot -3% in Europa).
De vraag rijst of onze bedrijven voldoende kunnen inspelen op de nieuwe Europese dynamiek. Zijn ze voldoende opgewassen tegen de nieuwe maatschappelijke uitdagingen (bijvoorbeeld de nood aan technologieonafhankelijkheid, defensie …)? Moeten ze niet mee in het bad worden getrokken bij de uitbouw en versterking van Europa’s strategische sectoren? In dat opzicht kijken we uit naar de verdere uitwerking van de initiatieven op Europees en federaal niveau in samenwerking met de gewesten.
Een ding is zeker: om onze algemene innovatiecapaciteit naar een hoger niveau te tillen, moet ons land inzetten op de versterking van onze performante O&I-ecosystemen (Onderzoek en ontwikkeling & Innovatie). Zoals de cijfers over de Belgische top 10-patentaanvragers aantonen, zijn het juist de gezonde samenwerking en de kennisuitwisseling tussen bedrijven, onderzoekscentra en universiteiten die concretere resultaten op het vlak van innovatie generen.
Lees meer artikels over:
