In haar Jaarverslag 2025 buigt de Nationale Bank van België (NBB) zich1, behalve over de macro-economische situatie en de overheidsfinanciën2, ook over de werking van de arbeidsmarkt en de lopende en toekomstige structurele hervormingen.
Een weinig dynamische arbeidsmarkt
Het aantal nieuwe jobs zal naar verwachting licht toenemen in 2025, met 19.000 nieuwe jobs, vergeleken met een gemiddelde van meer dan 40.000 per jaar in de periode van 1999 tot 2019. Die jobcreatie werd vooral gestimuleerd door zelfstandigen en de overheid in brede zin, terwijl de groei van de werkgelegenheid bij loontrekkenden tegenviel. Vooral in de industrie en de bouw bleef de werkgelegenheid gestaag afnemen.
Hoewel de vacaturegraad in 2025 daalde, blijft hij in België globaal gezien hoog (bijna het dubbele van het Europese gemiddelde), net als in de drie gewesten. Het tekort aan arbeidskrachten blijft dus wegen op de jobcreatie en bij een groot aantal bedrijven op de productie.
Het effectieve arbeidsaanbod stimuleren
De werkgelegenheidsgraad zou blijven stijgen, maar de door de regering vastgelegde doelstelling van 80% zal tegen 2030 niet worden gehaald. De lage arbeidsmarktparticipatie blijft een grote uitdaging voor ons land, en het activeren van de reserve aan arbeidskrachten (zowel werklozen als niet‑actieven) is essentieel.
De ingrijpende hervormingen (werkloosheid, ziekte en pensioenen) die de regering heeft doorgevoerd, pakken structurele uitdagingen aan. Doel? De houdbaarheid van de begroting versterken door de werkgelegenheidsgraad te verhogen. Dat moet onder meer gebeuren door vlottere transities naar werk en een effectieve verlenging van de loopbanen. Een betere beheersing van de sociale uitgaven zou ook helpen om de demografische druk op het pensioenstelsel te verlichten. Het zal echter moeilijk zijn om die maatregelen succesvol te implementeren, ze zullen nauwkeurig moeten worden opgevolgd.
Welke impact zullen de hervormingen hebben?
De NBB keek naar het effect van besparingen op de sociale uitgaven via maatregelen rond pensioenen, werkloosheid en ziekte en invaliditeit. Zoals we zien in de grafiek, zouden die hervormingen resulteren in besparingen van iets minder dan 1,1% van het bbp tegen 2028.
De recente hervormingen zijn een stap in de goede richting, maar moeten nauwlettend worden opgevolgd en zelfs worden versterkt. Een houdbare begroting (gezonde overheidsfinanciën) vereist een toename van de arbeidsmarktparticipatie en de werkgelegenheid. De NBB wijst erop dat ook een verlaging van de belastingen op arbeid zou helpen om de hervormingen te ondersteunen en een stijging van de werkgelegenheidsgraad aan te moedigen.
- 1. Zie ook op deze site : Jaarverslag Nationale Bank schetst somber beeld ↩︎
- 2. Zie ook op deze site:
Verzwakte overheidsfinanciën: concurrentievermogen en werkgelegenheid kern van de oplossing ↩︎
Lees meer artikels over:
