De Belgische economie draait vandaag op slechts één motor: de gezinsconsumptie. Dat maakt ons extra kwetsbaar. Elke externe schok, zoals een plotse stijging van de energieprijzen, kan onze economie doen wankelen. Voor een duurzame dynamiek heeft België minstens 1,5% groei nodig.
Om die groei mogelijk te maken, moeten we dringend onze andere motoren, uitvoer en investeringen, weer aan de praat krijgen. Volgens het jaarverslag van de NBB zijn de signalen vandaag immers allesbehalve gunstig.
Concurrentiekracht industrie onder druk
Het jaarverslag leest wat betreft onze concurrentiekracht zorgwekkend. De Belgische uitvoer is sinds 2019 nauwelijks gegroeid met een dalend marktaandeel tot gevolg.
Net de sectoren die België jarenlang vooruithielpen – industrie, chemie en farma – werden in 2025 bijzonder kwetsbaar.
We moeten dringend onze uitvoer en investeringen weer aan de praat krijgen.
Volgens het verslag levert de industrie zo goed als geen bijdrage meer aan de groei en blijven energie‑intensieve sectoren kampen met internationale prijsdruk en wereldwijde overcapaciteit. De hoge energiekosten blijven problematisch. Het is afwachten wat de impact zal zijn van het conflict in het Midden-Oosten.
De farma‑industrie kende een ongewoon sterke daling van zowel uit- als invoer, wat een belangrijk deel van het Belgische exportverlies verklaart. De sector is goed voor ruim de helft van de Belgische uitvoer naar de VS en voor 14% van onze wereldwijde uitvoer. De signalen geven weinig hoop. De Trump-administratie zet, onder andere via invoertarieven, de bedrijven onder steeds grotere druk om hun productie te verhuizen naar de VS.
Structurele oorzaken van de economische vertraging
De conjuncturele ontwikkelingen die we hierboven schetsten vallen niet alleen te verklaren door de huidige internationale context. Ze werpen ook een licht op verschillende structurele kwetsbaarheden die het concurrentievermogen van de Belgische economie onder druk zetten.
De arbeidsmarkt is daarvan een eerste voorbeeld. Ondanks een historisch hoge vacaturegraad en een bijzonder krappe arbeidsmarkt ondervinden nog steeds heel wat ondernemingen grote aanwervingsproblemen. Die situatie illustreert de aanhoudende mismatch tussen de beschikbare vaardigheden en de werkelijke noden van bedrijven, evenals bepaalde beperkingen in de afstemming tussen opleidingen en jobs.1
Een tweede grote uitdaging is de productiviteit. De toename van de productiviteit is de afgelopen decennia sterk vertraagd. Sinds de eeuwwisseling kenden slechts drie EU-lidstaten een zwakkere productiviteitsgroei.
Bepaalde structurele verstarringen blijven de economie belasten. De complexe regelgeving en het gebrek aan flexibiliteit op bepaalde markten remmen de groei. Die obstakels zijn onderdeel van een groter geheel aan uitdagingen voor het overheidsbeleid, waarbij de consolidatie van de overheidsfinanciën vooropstaat.2
Hervormingen voortzetten
De Nationale Bank dringt in dat kader aan op de noodzaak om de aangevatte structurele hervormingen tot een goed einde te brengen. Het arbeidsaanbod versterken, de productiviteitsgroei ondersteunen, economische verstarringen losweken en een geloofwaardige budgettaire consolidatie waarborgen zijn essentiële voorwaarden om de duurzaamheid en welvaart van ons economisch model te garanderen.
- 1. Zie ook het artikel NBB-verslag wijst op structurele zwaktes van onze arbeidsmarkt ↩︎
- 2. Zie ook het artikel Verzwakte overheidsfinanciën: concurrentievermogen en werkgelegenheid kern van de oplossing ↩︎
Lees meer artikels over:
