Boekhoudkundige waarde, waarde van de activa, waarde bij overdracht of waarde bij voortzetting: in het kader van Boek XX van het Wetboek van economisch recht is de waardering van ondernemingen in moeilijkheden uitgegroeid tot een cruciale kwestie. De activiteiten, vaardigheden, klanten, jobs en knowhow van die ondernemingen kunnen immers nog worden veiliggesteld. Dat was de kernboodschap van de conferentie die Anthemis eind september organiseerde over ondernemingen in moeilijkheden en de verschillende manieren om hun waarde te bepalen. Juristen, magistraten en financiële professionals deelden er hun inzichten om beter te begrijpen hoe ondernemingen tijdig kunnen ingrijpen.
Nathalie Ragheno, eerste adviseur bij het VBO-competentiecentrum Recht & Onderneming, belichtte tijdens de uitwisselingen de risico’s die ondernemingen lopen door de geopolitieke uitdagingen. Oorlogen, handelsspanningen, stijgende energieprijzen, verstoorde toeleveringsketens, duurdere kredieten en cyberaanvallen: gebeurtenissen die soms ver van ons bed lijken, kunnen al snel zeer concrete gevolgen hebben voor de productie, de verkoop of de cashflow van een Belgische onderneming.
Alarmsignalen om ernstig te nemen
De cijfers nopen tot waakzaamheid. In 2025 gingen in België 11.685 ondernemingen failliet, waardoor bijna 30.000 jobs verloren gingen. In de eerste helft van 2026 werden al meer dan 6.200 faillissementen opgetekend. Tegelijk daalt de rentabiliteit in veel sectoren en worden tal van investeringen uitgesteld. Die cijfers treffen ondernemers, werknemers, leveranciers en soms zelfs het hele lokale economische weefsel.
Problemen sneller opsporen en aanpakken
Voor het VBO is de prioriteit duidelijk: voorkomen is beter dan genezen. Ons systeem moet ondernemingen beter helpen om op moeilijkheden te anticiperen. De kamers voor ondernemingen in moeilijkheden binnen de ondernemingsrechtbanken spelen daarbij een cruciale rol. Ze kunnen waarschuwingssignalen tijdig herkennen, met bedrijfsleiders in gesprek gaan en hen de weg wijzen naar de juiste ondersteuning. Dat lukt alleen als ze voldoende mensen, informatie en tools krijgen om snel en constructief op te treden.
Voor het VBO is de prioriteit duidelijk: voorkomen is beter dan genezen.
Ook onze kijk op de zaak moet veranderen. Hulp vragen is geen teken van zwakte. Een externe schok kan een onderneming aan het wankelen brengen, ook als ze goed wordt geleid. Uit vrees voor stigmatisering willen bedrijfsleiders er soms niet over praten of grijpen ze te laat in. Maar problemen vroeg erkennen getuigt net van verantwoordelijkheidszin tegenover werknemers, klanten en partners.
Ruimte voor continuïteit en herstructurering
Tot slot hebben ondernemingen behoefte aan eenvoudige, flexibele regelgeving die beter aansluit bij de economische realiteit. Het insolventierecht moet niet alleen vastleggen wat er gebeurt wanneer een onderneming faalt. Als de activiteit levensvatbaar blijft, moet het ook ruimte bieden voor continuïteit, herstructurering en een tweede kans. Toegankelijke, snelle en voorspelbare procedures kunnen voorkomen dat waarde onnodig verloren gaat.
Met de BE PREPARED-toolkit moedigt het VBO elke onderneming aan om haar kwetsbaarheden in kaart te brengen, verschillende scenario’s te testen en zich al vóór een crisis op de mogelijke gevolgen voor te bereiden. Anticiperen op geopolitieke risico’s betekent niet dat u de toekomst moet voorspellen. Het helpt u tijd te winnen, de continuïteit te beschermen en waarde te behouden.
Lees meer artikels over:
