In België is sinds juli 2023 een interfederaal screeningsmechanisme voor buitenlandse investeringen (FDI-screening) van kracht. Het mechanisme is van toepassing op buitenlandse directe investeringen die mogelijke gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid of openbare orde en kritieke infrastructuren in België. Na ruim anderhalf jaar laten we ons licht schijnen op het mechanisme en bekijken we enkele cijfers, alsook de laatste Europese ontwikkelingen.
Interfederale Screeningscommissie
De Interfederale Screeningscommissie (ISC) is de entiteit die binnen België de screening van buitenlandse investeringen op zich neemt, zoals bepaald in het samenwerkingsakkoord. Zowel de federale overheid als de deelstaten zijn in die commissie vertegenwoordigd. De ISC heeft als doel buitenlandse investeringen te analyseren en de risico’s voor nationale veiligheid, openbare orde en strategische belangen te beoordelen. Ze heeft vooral als doel om gevoelige sectoren zoals infrastructuur, technologie, grondstoffen, energie en defensie te beschermen. De ISC analyseert en evalueert directe buitenlandse investeringen afkomstig van buiten de EU of van niet-EU-investeerders. Afhankelijk van de complexiteit van het dossier, kan het proces twee tot drie maanden duren. Na die fase zal de ISC een advies voorleggen aan de bevoegde ministers, waarna een finale beslissing wordt genomen. De beslissing kan drie vormen aannemen: positief, positief met corrigerende maatregelen of negatief.1
In de aanloop van de oprichting van het interfederale screeningsmechanisme heeft het VBO steeds volgende punten benadrukt:
- 1. België moet open blijven voor buitenlandse investeringen.
2. Er is slechts nood aan één interfederaal systeem.
3. Het moet enkel gaan over risico’s op het gebied van interne veiligheid, openbare orde of strategische belangen.
4. Bedrijven hebben nood aan rechtszekerheid en confidentialiteit moet verzekerd worden.
Facts and figures België
In België ontving de ISC tussen 1 juli 2023 en 30 november 2024 in totaal 107 meldingen. De meeste daarvan werden in een eerste fase goedgekeurd, terwijl slechts een klein aantal in een tweede fase werd behandeld. Tot nu toe is geen enkel dossier geblokkeerd, wat aantoont dat België een aantrekkelijke locatie blijft voor investeringen. Hieronder vindt u enkele cijfers:2
Facts and figures EU
Op Europees niveau is momenteel in 24 lidstaten een mechanisme in werking. Elk jaar publiceert de Europese Commissie cijfers die een inzicht geven in die systemen en een beeld schetsen van de screening van buitenlandse investeringen in de lidstaten. Van de 1808 notificaties ontvangen door de lidstaten werd 56% door hen gescreend. Het andere deel voldeed niet aan de voorwaarden voor screening. Van die gescreende investeringen werd het overgrote merendeel (85%) geautoriseerd zonder voorwaarden. Slechts 1% werd effectief geblokkeerd. De cijfers laten ons dus toe te concluderen dat de EU open bleef voor investeringen.
In de afgelopen jaren is het aantal meldingen onder het Europese samenwerkingsmechanisme, opgezet door de Europese verordening, gestaag gestegen. Dat mechanisme stelt lidstaten in staat om bepaalde transacties aan de Commissie te melden, die ze vervolgens onderzoekt. Van de 488 meldingen in 2023 besloot de Commissie er 92% af te sluiten in de eerste fase en 8% meer gedetailleerd te onderzoeken. Het mechanisme biedt ook inzicht in de oorsprong van die investeringen:3
VBO in actie
Om bedrijven hiervan bewust te maken en te informeren organiseerde het VBO, samen met Voka, AKT, BECI en Agoria, in december 2024 een praktische sessie die het Belgische systeem onder de loep nam. Die sessie was zeer leerrijk en liet ons toe om positieve punten en werkpunten te formuleren. Met name de stiptheid en efficiëntie van het systeem kwamen naar voren als positief, evenals de dialoog tussen experts en overheden. Verder werd ook duidelijk dat België open blijft voor investeringen.
Op het vlak van werkpunten werd gesproken over de vage termen en onduidelijkheden die er zijn omtrent de scope van het systeem. Het ging daarbij onder meer over het belang van bijkomende richtlijnen. Verder werd ook de harmonisatie op Europees niveau benadrukt. Het VBO volgt de laatste Europese ontwikkelingen met betrekking tot de herziening van de Europese verordening dan ook nauwlettend op. Dat is van groot belang, aangezien het Belgische systeem in de toekomst moet worden afgestemd op het herziene Europese kader.
- 1 Interfederale Screeningscommissie | FOD Economie ↩︎
- 2 FOD Economie, Interfederaal Screeningcomité – cijfers voorgesteld op de informatiesessie georganiseerd door het VBO op 12 december 2024. ↩︎
- 3 Register of Commission Documents – SWD(2024)234 | European Commission, DG Trade ↩︎
Lees meer artikels over:
