Onder voorbehoud van de te publiceren wetteksten licht het VBO in avant-première een reeks nieuwigheden toe voor 2028 die in het unanieme advies van de Nationale Arbeidsraad van 27 oktober 2026 worden voorgesteld.
De nieuwigheden 2028
1. Datum van de volgende verkiezingen
Die zouden tussen 15 en 28 mei 2028 plaatsvinden.
2. Elektronisch stemmen – beslissing
De sociale partners vragen om elektronisch stemmen toe te staan bij het ontbreken van een orgaan (OR of CPBW) of vakbondsafvaardiging. Tot nu toe was een elektronische stemming niet mogelijk bij de eerste organisatie van sociale verkiezingen of wanneer de vorige verkiezingen niet hadden geleid tot de installatie van een orgaan en er geen vakbondsdelegatie was gekozen of aangewezen.
De sociale partners stellen voor dat daartoe aan vier voorwaarden wordt voldaan:
- Een akkoord van de drie representatieve werknemersorganisaties en, bij de verkiezing van een ondernemingsraad, van de Nationale Confederatie van het Kaderpersoneel.
- De organisatie van de elektronische stemming binnen het bedrijf (niet op afstand).
- De aanwezigheid van een fysiek stembureau.
- De organisatie van een passende opleiding zodat de leden van de stembureaus, de plaatsvervangende voorzitters en secretarissen, de getuigen en de kiezers concreet vertrouwd kunnen raken met de werking van de software.
3. Elektronisch stemmen – aantal bijzitters
Bij de organisatie van een elektronische stemming, met fysieke aanwezigheid of vanop afstand, zou het vereiste aantal bijzitters worden teruggebracht van 4 naar 2.
4. Overgang van onderneming krachtens overeenkomst – nieuwe referteperiode
In geval van een overgang van onderneming krachtens overeenkomst na afloop van de referteperiode (01/10/2026 – 30/09/2027) maar vóór de datum van X-35 van de wettelijk vastgestelde kalender, zou voor het betrokken bedrijf een specifieke referteperiode gelden. Die specifieke referteperiode zou lopen van de dag na de overgang tot de dag vóór de eerste datum van X-35. Vanaf die datum van X-35 zou het betrokken bedrijf een eigen kalender volgen, die begint op de zestigste dag vóór zijn dag X.
5. Bijwerking van de kiezerslijsten – vaststelling door de sociale inspectie
De sociale partners vragen dat de sociale inspectie, indien nodig, tussenbeide kan komen om in het kader van de bijwerking van de kiezerslijsten die plaatsvindt op X+77 vast te stellen welke werknemers niet langer tot het personeel behoren. Die werknemers worden in dat geval van de kiezerslijsten geschrapt.
6. Uitzendkrachten – statistieken over het stemrecht
Om nauwkeurigere gegevens te kunnen verzamelen over de opkomst onder uitzendkrachten, zou het pv-sjabloon een uitsplitsing tussen uitzendkrachten en niet-uitzendkrachten bevatten. Die gegevens zouden kunnen worden ingevoerd op basis van de kiezerslijsten, zoals die bij de stemming zijn aangevinkt.
7. Berekening van de drempel – uitzendkracht in dienst genomen door zijn gebruiker
Voor werknemers die na een tewerkstelling als uitzendkracht in dienst treden bij de gebruikende onderneming zou in de wet het principe worden opgenomen dat ze voor de berekening van de drempel, over alle referteperiodes heen, niet voor meer dan één eenheid kunnen meetellen.
8. Stemmen bij volmacht – onmogelijkheid
De onmogelijkheid om bij sociale verkiezingen bij volmacht te stemmen, zou in de wet moeten worden opgenomen.
Raadpleeg voor meer informatie en andere punten waarover een consensus werd bereikt het advies op de website van de NAR.
Het VBO is verheugd dat de kwestie van het elektronisch stemmen voor ondernemingen die voor het eerst sociale verkiezingen organiseren is opgelost.
Het VBO is verheugd dat de kwestie van het elektronisch stemmen voor ondernemingen die voor het eerst sociale verkiezingen organiseren is opgelost. Voor startende ondernemingen was het een raadsel waarom hun eerste verkiezingen verplicht ‘op papier’ moesten plaatsvinden, met stembussen, gedrukte stembiljetten en toegestane potloden.
Daarnaast onderstrepen we de historische opheffing van het blokkerende veto over de bijwerking van de kiezerslijsten. In 2003 hadden de werkgeversorganisaties al gewezen op de praktische moeilijkheden en risico’s op misbruik die de unanimiteitsregel met zich meebracht voor die operatie, die nochtans op een objectief criterium berust (NAR-advies 1.436 van 19 maart 2003).
Zoals elke vier jaar zal het VBO ook nu zijn geactualiseerde gids ‘Sociale verkiezingen’ publiceren. Bekijk ons volledige pakket (seminars, E-alerts en gids) op onze website.
Neem voor meer info contact op met Héloise Dierckx [email protected].
Lees meer artikels over:
