Conjunctuuranalyse: pril herstel gefnuikt door nieuwe inflatieschok

De Belgische economie leek voorzichtig op weg naar herstel, maar dat wordt vandaag opnieuw abrupt afgeremd (van 1,5 naar 0,5%). Een nieuwe inflatieschok, oplopende energieprijzen en toenemende geopolitieke spanningen leggen opnieuw de kwetsbaarheid van onze economie bloot. Dat is te lezen in de nieuwe conjunctuuranalyse van het VBO.

Voor 2026 wordt de economische groei geraamd op zo’n 0,5 %, een halvering ten opzichte van onze raming van november 2025. De inflatieschok weegt op de gezinsconsumptie, onze enige groeimotor. Bedrijfsinvesteringen staan nog altijd onder druk in een onzekere geopolitieke wereld. Ten slotte blijft de netto-uitvoer licht negatief en is er weinig structurele verbetering in zicht.

Broodnodige groei blijkt wishful thinking

Voor een duurzame dynamiek heeft België minstens 1,5 % groei nodig. Enkel met voldoende groei zijn andere beleidsprioriteiten realiseerbaar, zoals het behoud van onze welvaartsstaat en het terugdringen van ons buitensporig overheidstekort richting 3% van het bbp.

Maar onze zesmaandelijkse conjunctuuranalyse leert dat 1,5% groei dit jaar alvast onhaalbaar blijkt. De cijfers spreken voor zich:

• Economische activiteit krimpt: 45% van de sectoren rapporteert een lager activiteitsniveau tegenover 20% zes maanden geleden (de VBO-conjunctuurbarometer daalt van +3 naar -8).
• Jobcreatie staat onder druk: 60% verwacht een daling van de tewerkstelling in komende zes maanden.
• Rentabiliteit daalde de voorbije zes maanden: 80% rapporteert een daling van de rentabiliteit (tegenover 40% in november 2025).
• Investeringsdynamiek stagneert: bijna 40% rapporteert dat het investeringstempo de voorbije zes maanden is verzwakt.

Als er nog wordt geïnvesteerd dan is dat vooral in energie-efficiëntie en arbeidsbesparende rationalisatie. Uitbreidingsinvesteringen – investeringen die jobs creëren en economische groei genereren – blijven uit.

Drie cruciale prioriteiten richting herstel

Hoe geeft het beleid onze ondernemers opnieuw het vertrouwen om te investeren en mensen aan te werven? De aangekondigde maatregelen voor competitiviteitsherstel moeten nu snel en consequent worden uitgevoerd. De volgende prioriteiten zijn daarbij cruciaal:

1. 1. Het verbeteren van de loonkostencompetitiviteit werd door de inflatie-opstoot nog urgenter. De in het federale regeerakkoord voorziene lastenverlagingen moeten worden uitgevoerd. De loonmatigingsbijdrage als onderdeel van de centenindex moet zo snel mogelijk worden uitgefaseerd.
2. 2. De energiekosten moeten naar omlaag. Dat kan via lagere transmissienettarieven, zoals voorzien in het regeerakkoord, en het gebruik van de Europese CISAF-faciliteit¹ om energieprijzen te verlagen. De nieuwe energienorm moet gerespecteerd worden.
3. 3. Verminder de administratieve lasten met een snelle uitvoering van de 60 bedrijfsgerichte maatregelen uit het Federaal Actieplan Administratieve Vereenvoudiging (FAAV) in nauw overleg met het bedrijfsleven. Daarbovenop is het belangrijk de Europese omnibusinitiatieven verder te zetten.

Ambitie en focus op groei

Die quickwinoplossingen zijn bekend en vragen geen uitstel. Daarnaast zijn structurele hervormingen op de arbeidsmarkt essentieel om de werkzaamheidsgraad te verhogen. Het invoeren van een bonus-malussysteem voor pensioenen en het activeren van langdurig arbeidsongeschikten zijn alvast twee maatregelen in de goede richting.

De inzet is overduidelijk. Zonder herstel van de competitiviteit blijft duurzame groei uit en komen ook andere beleidsdoelen onder druk. Alleen met gerichte hervormingen kan België opnieuw aanknopen met een robuust groeipad en toekomstige welvaart veiligstellen.

Hoe onze sectoren hun toekomst inschatten, leest u in onze recentste Focus Conjunctuur.

^1. Het CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) is een Europees staatssteunkader dat overheden toestaat om bedrijven financieel te ondersteunen bij de transitie naar een schone en koolstofarme industrie.