De boodschap van het bedrijfsleven is aangekomen op de Europese top in Alden Biesen. Na maanden van waarschuwingen over de verslechterende concurrentiepositie van Europa heerst er nu eindelijk een gedeelde ‘sense of urgency’ bij de Europese leiders. De signalen na deze top tonen aan dat iedereen de ernst van de situatie begrijpt. Op korte termijn zetten de Europese staats- en regeringsleiders in op drie cruciale speerpunten: de drastische vermindering van administratieve lasten, de verlaging van de energiekosten voor bedrijven en het uitspelen van Europese sterktes zonder te vervallen in protectionisme.
Internationale concurrentiekracht onder druk
Het VBO en zijn sectoren wijzen de Belgische en Europese overheden er al jaren op dat Europa terrein verliest ten opzichte van met name de VS en China. En dat op het vlak van groei, investeringen, innovatie en internationaal marktaandeel.
Het internationale concurrentievermogen van onze ondernemingen staat onder zware druk. De voornaamste redenen daarvoor zijn de hogere energiekosten dan in de VS, het meer beperkende regelgevend kader en de daarmee gepaard gaande administratieve rompslomp en het agressieve – zelfs oneerlijke – industrieel en handelsbeleid van onze belangrijkste handelspartners.
De Commissie-Von der Leyen II kondigde vorig jaar weliswaar aan dat ze de prioriteiten wilde bijsturen en meer wilde focussen op het versterken van het concurrentievermogen en het verminderen van de administratieve lasten van Europese wetgevingen. En daarover waren we uiteraard verheugd.
Maar de tenuitvoerlegging verloopt veel te traag en de resultaten laten in de praktijk op zich wachten. De EU moet dus dringend haar woorden omzetten in daden.
De tijd van analyses is voorbij, want bijna twee jaar geleden gaven het Letta-rapport (over de obstakels binnen de interne markt) en het Draghi-rapport (over pistes om het concurrentievermogen te versterken) duidelijk aan welke richting we moeten uitgaan. De daadwerkelijke uitvoering ervan verloopt echter te langzaam door een gebrek aan consensus en politieke wil bij de lidstaten en de EU-instellingen.
Onze premier Bart De Wever heeft dat goed begrepen. De afgelopen maanden werkte hij dan ook hard aan een coalitie van ‘vrienden van de competitiviteit’, die onder meer zijn collega’s uit de Benelux-landen, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en Italië bijeenbracht. Het VBO deed van zijn kant hetzelfde en mobiliseerde zijn zusterfederaties uit die zes landen, teneinde een eenstemmig signaal te sturen naar onze overheden en vanuit onze BusinessEurope-koepel.
VBO-prioriteiten: focus en snelheid
De voorbije maanden en weken heeft het VBO achter de schermen bijzonder hard gewerkt om de stem van onze bedrijven luid en duidelijk te laten doorklinken in de aanloop naar de 3e Antwerpse Industrietop op 11 februari en de informele Europese top in Alden Biesen op 12 februari.
Het was een periode van stevig inhoudelijk werk, maar vooral van maximale mobilisatie met één doel voor ogen: ervoor te zorgen dat België en Europa de juiste keuzes maken op een cruciaal moment. Met andere woorden: focus en snelheid. Daarrond hebben we zowel onze eerste minister als de Europese overheden gesensibiliseerd, te beginnen met de voorzitter van de Europese Commissie en haar team.
Die inzet vertaalt zich ook in een samenhangende agenda voor competitiviteit, een agenda die we samen met onze zusterfederaties bij onze Europese koepelorganisatie BusinessEurope hebben geconcretiseerd en aan Commissievoorzitter Von der Leyen hebben overhandigd in de vorm van de paper From Ambition to Delivery. Die paper omvat concrete voorstellen om zo snel mogelijk resultaten te boeken in zes cruciale domeinen:
1. Het verdiepen van de interne markt (de obstakels wegnemen voor het vrije verkeer van goederen, werknemers en het aanbieden van diensten)
2. Het verminderen van de regeldruk via Omnibus-vereenvoudigingsprocessen (waaronder een ‘stop the clock’ van twee jaar om de loontransparantierichtlijn te evalueren en drastisch te vereenvoudigen)
3. Het verlagen van de energieprijzen en het aantrekkelijk maken van decarbonisering voor bedrijven
4. Het beperken van geopolitieke risico’s via diversificatie van uitvoer- en invoerstromen (met versterkte controles op de kwaliteit van de goederen vanuit niet-EU-landen, en gepaste antidumpingmaatregelen)
5. Het stimuleren van investeringen (via o.a. het ‘Capital Market Union’-project dat vandaag ‘Savings & Investments Union’ heet) en innovatie om het technologische leiderschap te herwinnen
6. Het bevorderen van werkgelegenheid en skills (zonder nieuwe onevenredige verplichtingen te creëren voor de werkgevers)
Alden Biesen heeft noodkreet van ondernemers begrepen
De Industry Summit en de leidersretraite in Alden Biesen waren een stevige stresstest voor Europa’s relevantie, wendbaarheid en voortbestaan als wereldspeler (VBO-opinie: ‘Europa: main stage of coulissen?’).
De derde Industry Summit afgelopen woensdag in Antwerpen gaf duidelijk de te volgen richting aan. Zowel de premier als de 600 aanwezige captains of industry en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, waaronder het VBO en BusinessEurope, lieten er hun stem horen.
Alle ogen waren vervolgens gericht op de landcommanderij Alden Biesen, waar de 27 staatshoofden en regeringsleiders, evenals de voorzitters van de Raad (António Costa) en de Europese Commissie (Ursula von der Leyen) bijeenkwamen voor een strategische denkoefening over het concurrentievermogen in Europa. Wat moeten we onthouden van die retraite?
De informele Europese top in Alden Biesen was volgens ons een belangrijk keerpunt. De fundamentele boodschap van de ondernemerswereld lijkt daar te zijn gehoord. Na maanden van waarschuwingen over de verslechterende concurrentiepositie van Europa, delen de Europese leiders eindelijk een ‘sense of urgency’. Uit de signalen die we na die top ontvangen, blijkt dat iedereen de ernst van de situatie lijkt te hebben begrepen, en dat moet worden benadrukt.
Maar zoals het spreekwoord luidt: ‘the proof of the pudding is in the eating’! We zullen er dan ook nauwlettend op toezien dat de aankondigingen van Alden Biesen snel worden omgezet in concrete beslissingen die tastbare resultaten opleveren voor onze ondernemingen. De tijd van de analyses is voorbij, tijd voor actie!
We hopen dat de prioriteiten die gisteren in Alden Biesen zijn vastgelegd, snel zullen worden vertaald in concrete maatregelen, zodat onze ondernemingen de effecten ervan al in 2026 en 2027 kunnen voelen. Het VBO staat klaar om daaraan bij te dragen met expertise en advies. We hebben gepleit voor gerichte acties (focus) en snelheid. De verklaringen van vandaag geven ons vertrouwen dat er op Europees niveau een koerswijziging is ingezet.
Prioritaire werven
Het VBO is tevreden met de vastgelegde prioriteiten. Op korte termijn vragen de 27 Europese staatshoofden en regeringsleiders de Europese Commissie om zich te concentreren op drie essentiële pijlers.
> de administratieve lasten die verbonden zijn aan diverse Europese teksten drastisch verminderen en nationale ‘gold-plating’-praktijken aanpakken
> de energiekosten voor bedrijven verlagen
> de Europese belangen en troeven verdedigen (onder meer tegenover oneerlijke concurrentie uit China), maar zonder te vervallen in protectionisme, en onze handelsrelaties verder diversifiëren
De gesprekken gingen ook over de broodnodige mobilisering van privékapitaal, via daadwerkelijke vooruitgang in de uitbouw van een ‘Savings & Investments Union’ en andere doorgedreven sectorale integraties binnen de Europese interne markt.
Next steps
De Europese Commissie kreeg de opdracht om tegen de formele bijeenkomst van de Europese Raad van maart die verzoeken en intenties om te zetten in een ‘One Europe, One Market’-roadmap met prestatie‑indicatoren (KPI’s) en concrete maatregelen. De bedoeling is dat die roadmap in 2026 en 2027 snelle en tastbare resultaten oplevert.
De uitvoering ervan gebeurt idealiter op het niveau van de 27 lidstaten. Maar als dat te complex blijkt, zouden coalities van vrijwillige lidstaten stappen kunnen ondernemen via het mechanisme van ‘versterkte samenwerking’, waarvoor minstens negen lidstaten nodig zijn. In dat verband heeft onze eerste minister al herhaaldelijk gewezen op de potentiële rol van de Benelux.
Nuttige links:
Lees meer artikels over:
