Het nieuwe Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, dat recent werd ingevoerd, markeert een kentering in het Belgisch aansprakelijkheidsrecht. Een van de meest opvallende wijzigingen is de afschaffing van de zogenaamde quasi-immuniteit van hulppersonen. Deze aanpassing heeft ingrijpende gevolgen voor verschillende soorten hulppersonen en hun aansprakelijkheidsrisico.
Traditioneel genoten hulppersonen – zoals onderaannemers, werknemers, bestuurders en andere partijen die betrokken zijn bij de uitvoering van een contract – een zekere bescherming tegen aansprakelijkheid. Deze quasi-immuniteit hield in dat zij in principe niet aansprakelijk konden worden gesteld voor schade door fouten die zij tijdens de uitoefening van hun werkzaamheden begingen, zolang deze fouten geen strafbaar feit of schending van de zorgvuldigheidsnorm uitmaakten.
Met de invoering van het nieuwe Boek 6 wordt deze bescherming van de uitvoerder afgeschaft, met als gevolg dat hulppersonen vanaf nu wel rechtstreeks buitencontractueel aansprakelijk kunnen worden gesteld voor fouten die zij begaan tijdens de uitvoering van hun taken.
Deze wijziging heeft als doel om de positie van de benadeelde partij te versterken en ervoor te zorgen dat deze een ruimer scala aan mogelijkheden heeft om schadevergoeding te vorderen. In plaats van zich uitsluitend tot de hoofdcontractant te moeten wenden, kan de benadeelde partij nu rechtstreeks een claim indienen tegen de uitvoerende agent die verantwoordelijk is voor de veroorzaakte schade.
Impact op verschillende soorten hulppersonen
De afschaffing van de quasi-immuniteit heeft verschillende gevolgen, afhankelijk van het type hulppersoon:
- 1. Onderaannemers en freelancers: Zij worden nu geconfronteerd met directe aansprakelijkheidsrisico’s voor fouten of nalatigheden die zij begaan tijdens de uitvoering van hun taken. Onder de nieuwe regelgeving kunnen zij persoonlijk aangesproken worden, zelfs als een fout voortvloeit uit de normale uitvoering van hun werk.
- 2. Bestuurders: Voor bestuurders betekent de afschaffing van de quasi-immuniteit evenzeer dat zij een groter risico lopen om rechtstreeks aangesproken te worden door een benadeelde partij. Hiertoe volstaat voortaan een eenvoudige fout, zoals het niet nakomen van een contractuele verplichting van de vennootschap, bv. een betaling.
- 3. Werknemers: Ook voor werknemers is deze verandering van belang. Hoewel zij beschermd zijn en blijven door artikel 18 van de Arbeidsovereenkomstenwet, kunnen zij nu wel rechtstreeks aangesproken worden door derden – bv. een klant – voor schade die het gevolg is van zware, opzettelijke of herhaaldelijke fouten die zij begaan tijdens hun werk.
Wat betekent dit voor hoofdcontractanten?
De afschaffing van de quasi-immuniteit van hulppersonen heeft ook belangrijke implicaties voor hoofdcontractanten, zoals werkgevers en opdrachtgevers. Hoewel zij nog steeds aansprakelijk gehouden kunnen worden voor de fouten van hun hulppersonen, kan de hulppersoon nu in bepaalde gevallen rechtstreeks aangesproken worden door de benadeelde om de schade te vergoeden die voortkomt een tekortkoming.
Dit betekent, enerzijds, dat hoofdcontractanten meer aandacht zullen moeten besteden aan de selectie, supervisie en verzekering van hun hulppersonen. Anderzijds, zal er ook een toename komen van contractclausules die de aansprakelijkheid van hulppersonen expliciet regelen, om de risico’s voor alle betrokken partijen beter te beheersen.
Relevante contracten en algemene voorwaarden onder de te loep nemen
Deze nieuwe regelgeving treedt in werking op 1 januari 2025 en zal van toepassing zijn op feiten die zich vanaf die datum voordoen, ook als de aansprakelijkheid daarvoor gebaseerd is op reeds bestaande contracten.
Voor hoofdcontractanten is het dus van cruciaal belang om hun contracten, verzekeringen en interne processen aan te passen aan deze nieuwe realiteit.
Ook bestuurders, onderaannemers en andere professionals zullen zich bewust moeten zijn van deze nieuwe risico’s en passende maatregelen moeten nemen om zich te beschermen.
Om zowel uzelf als uw contractspartijen voldoende zekerheid te bieden, raden wij aan om uw bestaande contracten en algemene voorwaarden grondig te evalueren en, waar nodig, de juiste beschermingsmechanismen op te nemen.
Lees meer artikels over:
