Intellectuele eigendom: kan smaak auteursrechtelijk beschermd worden?

De vraag lijkt wat bij de haren getrokken, maar is zeker het onderzoeken waard. Hun rechten laten beschermen via intellectuele eigendom is cruciaal voor heel wat makers en ondernemingen. Zo beschermt het auteursrecht originele literaire en artistieke scheppingen.

Geschreven door Nathalie Ragheno, COMPETENTIECENTRUM RECHT & ONDERNEMING
28 november 2018

Enkele dagen terug moest het Hof van Justitie van de Europese Unie oordelen of de smaak van een voedingsproduct, in dit geval een Nederlandse smeerkaas, al dan niet als een werk kan worden aangemerkt in de zin van het auteursrecht en bijgevolg auteursrechtelijk beschermd kan worden.[1]

Het Hof wijst erop dat, opdat een voedingsproduct een werk zou zijn, verschillende voorwaarden dienen te zijn vervuld: het moet gaan om een oorspronkelijke intellectuele schepping die bovendien voldoende nauwkeurig en objectief geïdentificeerd moet kunnen worden. Maar dat laatste criterium blijkt lastig te staven wanneer het gaat om de smaak van een voedingsproduct.

In tegenstelling tot wat bijvoorbeeld geldt voor een letterkundig of cinematografisch werk, aldus het Hof, berust een smaak hoofdzakelijk op smaakbeleving en smaakervaring, die subjectief en variabel zijn, aangezien zij met name afhankelijk zijn van factoren die eigen zijn aan de persoon die het betrokken product proeft, zoals diens leeftijd, voedselvoorkeuren en consumptiegewoonten, alsmede van de sfeer en de context waarin het product wordt geproefd. Volgens het Hof is het in de huidige stand van ontwikkeling van de wetenschap niet mogelijk om met technische middelen de smaak van een voedingsmiddel nauwkeurig en objectief te identificeren waardoor die smaak kan worden onderscheiden van de smaak van andere producten van dezelfde aard.

Het Hof komt dan ook tot de slotsom dat de smaak van kaas niet kan worden aangemerkt als een ‘werk’ en dan ook niet auteursrechtelijk kan worden beschermd.

Dit criterium waarop het Hof zich beroept, roept herinneringen op aan de vele debatten aangaande de auteursrechtelijke bescherming van parfums en geurproducten als oorspronkelijke werken.

Het auteursrecht wordt de voorbije jaren geconfronteerd met tal van uitdagingen bijvoorbeeld in verband met 3D-printing en de vraag of culinaire creaties en nu dus de smaak van een voedingsproduct auteursrechtelijk kunnen worden beschermd. Het auteursrecht werd reeds gewijzigd om specifiek rekening te houden met nieuwe ‘werken’ in een digitale omgeving zoals computerprogramma’s en databanken. Het laatste woord is dan ook nog niet gezegd over dit domein in volle evolutie met belangrijke economische gevolgen voor tal van sectoren van de economie!

[1] Zaak C-310/17 van 13 november 2018


Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.

VBO-NIEUWSBRIEF IMPACT

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.