Nieuw instrument rond buitenlandse subsidies

Op 5 mei heeft de Europese Commissie haar wetgevend voorstel gepubliceerd dat de verstorende effecten van (illegale) buitenlandse subsidies op de omvangrijke Europese markt moet tegengaan. Met dat voorstel van verordening, waar heel wat sectoren in de Europese industrie reikhalzend naar uitkeken, krijgt het nieuwe regelgevend instrument dat was aangekondigd in de White Paper van juni 2020 concreet vorm.


Thomas Julien, COMPETENTIECENTRUM EUROPA & INTERNATIONAAL
11 mei 2021

Het VBO zal de besprekingen rond het nieuwe wetgevende initiatief van dichtbij volgen en het voorstel van verordening samen met haar sectorfederaties grondig analyseren.  

Waarover gaat het?

Met een Europese verordening wil de Commissie een dam opwerpen tegen verstoringen als gevolg van subsidies die door derde staten worden toegekend aan ondernemingen die op de interne markt actief zijn. Ze wil dus het “level playing field” tussen de Europese bedrijven en hun internationale concurrenten herstellen. Zo zal de Europese Unie een lacune in de regelgeving opvullen. Want voor buitenlandse subsidies is er (nog) geen systeem zoals dat voor ’interne‘ staatssteun die lidstaten toekennen binnen de interne markt. De traditionele handelsbeschermingsinstrumenten (trade defense instruments of TDI’s) gelden alleen voor de invoer van buitenlandse producten op het Europese grondgebied. De EU-regelgeving voor overheidsopdrachten heeft geen invloed op subsidies die derde landen toekennen en de Wereldhandelsorganisatie wroet al jaren om vooruitgang te boeken in dit thema dat toch essentieel is voor een gezonde concurrentie

Over wie gaat het?

De regeling die de Europese Commissie voor ogen heeft, is gericht op alle (buitenlandse) economische actoren die op de interne markt een economische activiteit uitoefenen en subsidies krijgen van niet-Europese overheden, waardoor ze de concurrentie in Europa vervalsen. Het gaat over drie types:

1. Acquisities door buitenlandse spelers van Europese ondernemingen met een omzet op de interne markt vanaf 500 miljoen euro en die meer dan 50 miljoen euro subsidies ontvingen van een derde staat.   

2. Openbare aanbestedingen waarvan de waarde van de inschrijvingen door een onderneming of een ondernemersvereniging meer dan 250 miljoen euro bedraagt.

Voor die twee types economische verrichtingen geldt een meldingsplicht waarvoor de drempel hoog genoeg is om de meest problematische gevallen op te sporen. Bij niet-naleving van de meldingsplicht zou de Commissie die ondernemingen sancties kunnen opleggen.

3. Andere marktoperaties waarvoor de drempels van meldingsplicht voor openbare aanbestedingen en overnames niet gelden. De Europese Commissie kent zichzelf een controlerecht ex officio, toe, een eigen onderzoeksbevoegdheid. Ze zou onder meer ‘greenfield’-investeringen of acquisities en overheidsopdrachten kunnen onderzoeken die onder de meldingsdrempels zitten.

De definitie van ‘buitenlandse subsidie’ zou identiek zijn aan die van het Europese stelsel voor staatssteun. Een financiële bijdrage van minder dan 5 miljoen euro gespreid over de drie laatste boekjaren zou geen verstoring veroorzaken en dus niet meteen in aanmerking komen. In de praktijk zou de Commissie zich elk jaar moeten uitspreken over ongeveer 30 acquisities, 13 tot 36 inschrijvingen op overheidsopdrachten en 30 tot 45 andere operaties. 

Hoe wil de Europese Commissie optreden ?

Voor de toepassing van de verordening is uitsluitend de Europese Commissie bevoegd. De lidstaten zullen daar geen rechtstreekse rol in spelen. 

De Commissie zou over een ruime onderzoeksbevoegdheid beschikken in twee stappen. (I) Beantwoordt de door een derde staat toegekende financiële bijdrage aan de criteria van de definitie van een subsidie? (II) Worden de verstorende gevolgen voor de concurrentie gecompenseerd door een positieve economische impact van de transactie binnen de interne markt? Die test van ’Europees belang‘  zou een evenredige toepassing van het nieuwe instrument mogelijk moeten maken.

De transactie zou voor de duur van het onderzoek van de buitenlandse subsidie worden opgeschort (standstill-periode). De vraag rijst dan ook of dat tijdsbestek coherent is met de termijnen van andere controlemechanismen zoals de “merger control” of de screening van buitenlandse investeringen om redenen van nationale veiligheid. In dit voorbereidende stadium heeft de Commissie laten weten dat ze de administratieve last voor de ondernemingen tot een minimum wil beperken …

De Europese Commissie is van plan om, wanneer een toegekende subsidie verstorend werkt, structurele maatregelen of maatregelen tot correctie van gedragingen op te leggen aan de begunstigde onderneming. Die laatste zou worden verplicht de subsidie terug te storten, een deel van haar activiteiten te desinvesteren of ook nog bepaalde marktgedragingen bij te sturen … Blijkt geen van de compenserende maatregelen toereikend, dan zou de Commissie de mogelijkheid hebben om de transacties die onder de meldingsplicht vallen te verbieden.

> Lees ook het persbericht van de Commissie

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.