Het Shell-vonnis … en nu?

Het vonnis van de rechtbank Den Haag tegen Royal Dutch Shell is vorige week de wereld rondgegaan. De wereldwijde aandacht voor het vonnis, en de sterke emoties die het oproept, mag niet verbazen. 


Arie Van Hoe, COMPETENTIECENTRUM RECHT & ONDERNEMING
01 juni 2021

De rechtbank beveelt immers dat Royal Dutch Shell het gezamenlijk jaarlijks volume van alle aan de activiteiten en verkochte energiedragende producten van de Shell-groep verbonden CO2-emisssie moet beperken of doen beperken, opdat dat volume aan het eind van het jaar 2030 ten minste zal zijn verminderd met netto 45% in vergelijking met het niveau van het jaar 2019. De Shell-groep overweegt in beroep te gaan tegen het vonnis.

De rechtbank baseert de veroordeling van de Shell-groep op de vaststelling dat belangrijke stappen moeten worden gezet om de klimaatverandering enigszins onder controle te houden. Daartoe zijn op internationaal niveau afspraken gemaakt tussen landen. Een privéonderneming zoals de Shell-groep is geen partij bij die afspraken. Volgens de rechtbank volstaat dat echter niet als verweer om aan verplichtingen te ontkomen. Op de topvennootschap van de Shell-groep rust een "uit de ongeschreven zorgvuldigheidsnorm voortvloeiende verplichting om via het concernbeleid dat zij bepaalt voor de Shell-groep bij te dragen aan het voorkomen van gevaarlijke klimaatverandering".

Een aantal fundamentele vragen rijzen in dit verband. In welke mate kan, en is het aangewezen dat, milieubeleid bepaald wordt door een rechter en niet door de wetgever? In welke mate kan een privéonderneming aangesproken worden op basis van verbintenissen die landen hebben afgesproken? In welke mate kan een groep aansprakelijk worden gesteld voor wat er zich buiten de groep afspeelt? Hoe verhoudt deze evolutie zich met de golf van reglementering die op ondernemingen afkomt, en die ook betrekking heeft op de ecologische voetafdruk van ondernemingen? Het antwoord op die vragen is allerminst zeker en zal nog lange tijd voer voor debat zijn.

Niemand, ook niet de Shell-groep, ontkent het feit dat stappen moeten worden gezet om onherstelbare schade aan het milieu te voorkomen. Het vonnis van vorige week zal een grote en rechtstreekse impact hebben op het beleid van de Shell-groep. Verwacht kan worden dat vergelijkbare vorderingen zullen volgen in andere landen. Deze nieuwe vorm van beleid heeft een duidelijk beginpunt maar een onduidelijk eindpunt.   

Onze partners

Actiedomeinen

Een gezond ondernemingsklimaat is essentieel voor een gezonde economie en duurzame groei in België. Als VBO nemen we de verantwoordelijkheid om de motor van onze welvaartsstaat op kruissnelheid te houden. Om dat te bereiken, focussen we op 18 actiedomeinen die bijdragen tot een duurzame groei.


VBO-NIEUWSBRIEVEN

Schrijf u nu in en ontvang wekelijks de laatste artikelen direct in uw mailbox.